/NDIGCZAS001737_1938_097_0001.djvu

			Opiata pocztowa utszczona gotówkq. 


Rok XXI. 


,WYDANIE ,V
 


Kra,ków, czwartek 7 kwietnia 1938 


Hr. 97 



dr
s redakc:ji i adminjstracji: Kraków, U1. Urzeszkowej 7. 
relefou Nr. 102-79. Telefon redaktora naczeillego Nr. 136.89. 
Konto czekowe P.K.O. w lirakowie '00.630. 
:l.edaktor naczelny przyjmu^, od godl. 12-ej do J-ej w poludnie. 


15 


Wszelkie komunikaty nalezy nadsylaé wprost do administracji 
R
kopisów redakcja nie zwrac.. 
Za inseraty redakcja nt
 odpowladL 
Ceny ogloszelÍ i prenumeraty nwidocznione nA ostatuiej stronie. 


GUOSZf 


- - , . ....,.' . 
. -- _____n___..__ ----
-r_.______.._.__ 


Wl.ADZE WOJSKOWE PIE;TNUJA 
bezprawni1 uchwar
 antyzydowski1 
Legit AkademickieJ . 
Zapowiedi przeprowadzenia szczególowych dochodzen 
Warszawa, 6.4. PAT. W zwi,zku z snienia NACZELNA KOMENDA LEGII 
wiadomosciQ w "Warszawskim Dzien- AKADEMICKIEJ ZARZ
DZA PBZEPBO 
niku Narodowym" nr. 94, podaj,cQ, ze W ADZENII SZCZEG6LOWYCB DOCBO 
slacbacze arcbitektury PoUtecbnlki DZlff.. 
Warszawskiej acbwaUli jednomyslnle 
na wDiosek Legii Akademickiej zwr6- Co doniósl "Wnrsz"ws'd 
clé sit do Bady Wydzialowej z apelem Dzienni. Natodowy"? 
o wyklaczenie *ydów z wykladów ba- W zwillzku z pOWYZszynl komunikatem 0- 
downictwa wojennego, wyjasnia. sit: ficjalnym, niewlltpliwie pochodzllcym ad 
1) Legia Akademicka jako organlza- w!adz wojskowych, nalety przytoczyé wia- 
cja wojskowa reprezentowana jest na domoSé "Warszawskiego Dziennika Naro- 
zewnQtrz jedynie i wylQcznie przez dowego", zamieszczonll na l-szej stronie pod 
wladze, mianowane przez Min. .praw soczystym tytulem: "USUllllé 
ydów z wy- 
Wo j sk. 1dad'Ów 0 budownictwie wojennym!", która 
to notatka spowodowala zamieszczone wy- 
2) Wobec powyzszego stwierdza sl" zej wyjamnenie: 
ze nlkt nie byl apowazlliony przez "Na wydziale architektury Politechniki 
wladze Legii do stawianla powyzsze- Warszawskiej wprowadzono wyklady z dzie 
go wnioska, gdyz Legia Akademicka dziny bud
"'l1Íctwa, b
dqcego na uslugach 
jako organlzacja 0 cbarakterze czy- obrony panstwa. . .. 
sto wo j skowVIII ale wkracza w wew- 
yklady. te 
ozpocz
ly s

 JUZ w ub. ty
o- 
,,-- . dniu. POlllewaz OboW1llzuJIl one wszystkich 
n,trzne s
rawy WYZSZ1
 aczelnl. _ I studentów, sluchacze architektury na wal- 
Niezaleznie od powyzszego wYJa- nym zebraniu uchwalili jednomySlnie, 
a 


wniosek Legii Akademickiej, zwrócié st
 do 
Rady Wydzialowej z apelem 0 wykluczenie 

ydów z pOWYZszych wykladów. 
Przedstawiciel mlodziezy akademickiej p. 
Hoffman udal si
 do dziekana prof. ToIwiñ- 
skiego i przedstawil mu zqdania studentów 
Polaków. Prof. Tolwhíski oswiadczyl, ze nie 

dzie robil ró.znicy mi
zy Polakami i 
y- 
dami tak, jak nie'robi jl'j mi
zy blondyna- 
mi a szatynami. 
Niezaleznie od tego, jakie stanowisko po. 
weZmie Rada Wydzialowa, studenci Polacy 
we wtorek nie wpuscili zYidów na wyklady. 
W odpowiedzi na to 
ydzi w czasie wykladu 
zac
li szturmowaé do drzwi i wznosié ()- 
krzyki. Wykladowca, prof. Norweg, wyklad 
przerwal, oswiadczajqc, ze w takich warun- 
kach wykladaé nie b
dzie. . 
Polska mlodziez akademicka postanowila. 
wytrwaé przy swoich zq,daniach i nie wpug. 
cié zydów na wyklady 0 budownictwie wo- 
jennym" . 
(Tak wygillda "patriotyzm" mlodzieZy, wy- 
chowanej przez "warszawskie dzienniki naro- 
dowe", a zdezawuowany - zresZÍl! nie po raz 
pierwszy - przez wladze wojskowe. - Red.) 


----- 


-- - 


P. K. O. przeiela portfel ubezpieczeniowv 
Tow. ..Phoenix" 


Warszawâ, 6. 4, PAT. W mysl DIIIowy I Przez zawarcie amowy staft niepe- 
'I dnia 26 marca r. b. zatwierdzonej wnoscl, w Jakim znajdowali sit abez- 
przez p. ministra skarba decyzj, z pieczeni w Tow. "Pboenix", zostal defi 
dala S kwietnia r. b. portlel abezpie- nitywnie zUkwidowany. 
czeniowy Tow. "Phoenix" zostal prze- Malezy nadmienit, ze przej,cie por- 
j,ty przez P. K. o. 


tlela abiezpleczeniowego przez P. K. 
O. nastQpilo na skutek starañ i zable- 
gõw abezpieczonycb w Tow. "Pboe- 
nlx"s przedsi,wzi,tycb przez icb m,- 
z6w zaafanla. 


Blum otrzvmat petnomocnictwa 
w Izbie deputowanvch 311 przeEiw 250 glosom 
Paryz, 6. 4. PAT.lzba depatowanych przyj,la 311 glosami przeclwko 25' 
Pl'ojektl obu ustaw: Im.nsowlch. 


Nadeszl.)' ! 
Pon ' czo ' hJ/ z na
ur.lnego jed- ] "90 
" wablU _J UNA- 
Wyll\c:ma øprzedat we firmie 
JVLoIVSZ NA(;UT, Kraków,Stradom :;
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0002.djvu

			r.: . , "NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwie1:nia 1938 
'PfOdfillD dospOdilf(ZU fzqdn DlnlDn 


KRAKOW, 7 kwietnia. , wych. wego obciliZenia na ceny. Ale wzrost cen, to 
Wszystkie nlem&1 kraje europejskie tyj" Czy program rZlldu Bluma moze ten cel znów spadek realnych plae, za kthrym kryje 
ëIzlá nle
tpllwie gl6wnie pod wrazeniem wy I zrealizowaé? Slldzimy, te nie. Srodki, zaleca- si
 niebezpieczeñstwo konflikt6w apolecz- 
padk6w w dziedzinie polltyki mi
rodo- ne przez rz
d sklonne sll raczej pogl
bié trud nych. Francja dotlld jeszcze nie wyøzl& z 
wej. Czasy, stosunkowo niedawne, w kt6ryeh nosci na rynku kapitalowym, bo srodki te I bl
dnego kola wyácigu cen i plae, powstale- 
decyduj,cym bylo zainteresowanie zagaJdnie- skierowane Sq wlasnie przeciw kapitalowi. I go w wyniku refonn spolecznych, podra.Za.jll 
nia.m1 gospodarczymi w zwillZku z swiata- Jednym z najdonioslejszych srodków jest I cych koszty produkcji i ceny. PodwyZka po- 
wym kryzysem ekonomicznym, wydaj, si
 progresywny jednorazowy podatek majlltko datku dochodowego te wysokie dotlld koøz. 
. nam bardzo odleglymi. Zarysowujllee si
 wy, wahajqcy si
 w granicach ad 4 proc. ty produkcji znakomicie podniesie. Ujemne 
widmo wojny zmusza do czujnego obserwo- do 17 proc., projekt bardzo niebezpieczny i reperkusje jakie podwyzka podatku zawsze 
wania ruchów polltycznych poszczegóI.nych I zawodny w kaZdym pañstwie, choéby na pól wywoluje w gospodarstwie odbijll siç tet nie- 
pañstw. Nigdy jeszcze w tak wielkiej mierze demokratycznym. Wiadomo, ze sro:lka tego wqtpllwie na sytuacji budzetowej. Francja 
jak obecnie, polityka zagraniczna nie absor- chwytajq si
 kraje totalistyczne, które nie jest krajem 0 stosunkowo wysokim obcill- 
bowala umysly we wszystkich pañstwach myslq 0 odbudowie swych rynków kapitalo- zeniu podatkowym. W takich krajach zas 
europejskich. wych, bo dla realizacji swych celów politycz wszelkie dalsze zwyzki podatk6w jezell 00- 
Francja stanowi ciq,gle jeszcze wyjlltek,; nych uZywajq metod innych, nieraz bardzo bijajq si
 juZ na budzecie, to tylko w spa- 
Bo we Francji kryzys ekonomiczny bynaj- drastycznych, a zawsze pozostaj
cych w sób ujemny. 
mniej si
 jeszcze nie zakonczyl. Trwa on w sprzecznoSci z rozsqdnq, myslq, 0 przyszloSci. Obron
 waluty francuskiej wyobraZa. so- 
dalszym ci
 
 niesl
bnllcll. sHIl, atakujllc Dopi
ro nieda

o podatek majq,tkowy. wpro I bie rzq,d za pomocq, centrallzacji wymiany de 
wszystkie dz...dziny Zycla zblOrowego tego wadzil Mussolllll we Wloszech, a znaJq go I wizowej. Jui; dotq,d Bank Francji skupia w. 
kraju. Gdyby Francja nie przetywala. bylarówniez Niemcy, Japonia i Rosja sowiecka. swym r
ku doSé d
 kontrol
 nad ruchem 
dzisiaj kryzysu gospodarczego, jakZe ina- Podatek majqtkowy - i to w dodatku 0 tak dewiz. Trudno zorientowaé si
, ja.kie zmiany: 
czej potoczylyby sit wypadki w Euro.pie, jak- silnej progresji - jest bowiem. w gruncie w tej dziedzinie zamierza wprowa.dzié pro
 
ie inacz
j uloZylyby si
 .stosunk
. wewn
trz- rzeczy cz
scio":q konfiskat q majq,.t
u, a za- gram Bluma. Przypuszczalnie obracajll si
 
no - polltyczne w sameJ FrancJI? Tymcza- tem zaprzeczemem zasady wlasnOSCI prywat one w kierunku zaostrzenia dotychezasowe- 
sem j
a.k katd
 
rzesil
nie .g!lbine
owe we n
j, tak moc?,o zakorzenionej w psych
ce c
l? ! go systemu kontroll. WyraZniejszy juZ jest 
FrancJl Jest wymklenl memozhwoScl opano. wleka w ogole, a Francuza w szczegolnoscl. postulat rewaloryzacji zapasu zlota w Ban- 
wania trudnych wa
ków ,ekonomicznyc
! pIa celów obronnych ma byé r
wniez 
- ku Francji. Nalety przypomnieé, ze rewalo- 
j
st re
tatem rozblcla prob koordynacJI wl
szona na dwa lata amortyz
cJa 
ugow ryzacja taka, polegajqca na ,Przerachowaniu 
mteresow gOSpodar'Czych poszczególnych panstwowych, samorzlldowych I pozyczek wartosci zlota Banku FrancJi wedlug no- 

arst'Y' s
lec
eñstwa. Francj
. jest. bo
em kol
j?wych. ZarZlldze
ie to, 
ów
ajqce si
 wych, WYZszych cen w zwillzku z obnizeniem 
Jed110llta 1 sol1darna w kwestii polltykl za- CZ
sclowemu moratorIum, takze me przyczy i kursu frank a, zostala jui; raz przeprowadzo 
gr
niczne
 i u
roj
 w

ego: caly ni si
 
o wzrostu .zaufani
 publicznoáci fr
n I na. Obecnie r
 planuje dals
 rewaloryza- 
kraJ opoWlada Sl
 solldanlle za ustroJem de' cuskleJ do walorow publicznych. WresZCle" cj
 z której spodziewa si
 uzyskaé okolo 30 
mokratycmo republlkañskim, za wolnoácill i na cz
sciowe pokrycie wydatków zWÍqzanych I miliardów franków zysku. Prawdopodobnie 
swobod1li przekonan i za szczytnymi tradycja. z obronq, narodow q , proponuje rZlld specjal- I cz
sé tego zysku pójdzie takZe na wyrõwna- 

 .spolecznymi Fr
c
i- ca,1y l?'aj broni 
r- ne 
podat
o
anie. zys
ów, osi
gni
trch z nie deficytu budZetowego. 
h

 sprawy pokoJU 1 gotów J
t do n
Jda- . akCJI zbroJemowe
. Mysi. ta, zacz.erpm
ta z Na ogól program rZlldu w dziedzinie obro- 
leJ l
cych oflar na rzecz pokoJu. Ale me te' wzoru Chamberlama, ktory w ubleglym roo , ny frank a przesillkni
ty jest doSé silnie pier- 
zagadnienia decyduj, dziá we Fz:ancji i dla- ku z analogicznym wnioskiem przyszedl do I wiastkami inflacyjnymi Do pierw:i.astk6w 
te
o tak tru
o przy
h
 Fr

m zgod parlamentu 
giels
iego jest. 
ewlltpllwie I takich nalety w pierws
 rzqdzte roZSZe'"" 
nosé p
g
ow i wspolnose.wy
o.w. sl

a. Sk
ro .bo
em 
rzedsl
blOrstwa 

 rzenie obiegu wekslowego i wprowadzen1t 
Prenuer BI
 przedstawil ,!I

e no
 rablaJ
 na. zoroJemach, nl
 
dqc?,ch przeClez 
 pewnego rodzaju przymusu przyjmowania 
proç-ram sanacJl gospoda;c!,eJ 1 
m
?w
J operacJaml gospodarCzyIDI, to Jest. rzecz& ,weksli, które z reguly niamal prowadzi do 
kraJu. Wypada z przykroscIIl stWlerdzie, ze wskaza

, aby z .teg? tytul.u ponos

 . one: mniejszej lub wi
kszej inflacji. Ponadto pro 
plan t
, nawet gdyby 
tal uc
walony dla ak.cJI.obronneJ oflary wI
ksze, lllZ mne: ponuje rz
d francuski wprowadzenie ulat- 
przez. 
la us
wodawcz
, me potr
ilby za: przedSl
blOr
twa. ... ... wieIÍ dla turyst6w zagranicznych. Fakt, to 
pewmc Fr
cJI tak komeczneJ. rownow
gI Zarz
dze
la, .podyktowane. mteresaml mIll I ulatwienia te umieszczone zostaly w grupie 
gospodarczeJ. Program ,BI
 Jest w ogole t
rnynu zaJmuJq w progr
le 
luma . stano- srodków, zmierzajllcych do obrony waluty 1 

omysl
y w ten sposob,. Jak gdyby BI
m wlsko .czol?wE!. 
e rZq
 oblecuJe SO?le bar- ,zachowania zapasu zlota w Banku Franeji, 
liczyl 
l
 z dIu
otrwalosculi swrch r
do
. dzo 
lele 1 po UlllJ:Ch 
rodkac
, k.tore pro
 wskazuje, ze rZlld francuski llczy sit z moi- 
Wszakze 'Y8zelkie . prognostykl . zdaJIl Sl
 pon
Je dl
 przywro
en.la staleJ ro
owagI llwoscq, wprowadzenia, obok dotyehczasowe- 
wsk8:zywa
 na to, ze obecn:y, 
abmet Blum,a bUldze
oweJ, wzmocmema kredy.tu 1 obrony go franka, takze pewnego rodzaju franka tu 
ma. Jedyme charakter przeJsclowy, po kto- zapasow zlota w Banku FrancJI. Dla usano- rystycznego jak to swego czasu uczynila 
rym nas
pi uformowanie rzlldu 0 podstawie wania budzetu pomyslane Sll wi
c zwyzki po Szwa 'carla ' 
szerokiej, obejmujllcej wszystkie sfery spa- datkowe i zniesienie papierów wartoscio- J.. .. t 
JeczeIÍstwa francuskiegQ. Zresztll: sam Blum, wych na okaziciela. Szczególnie dotkliwym P
oJe.kt rZlldu fr
c.usklego Jes.. tego 
 
bezpoérednio po obj
ciu rZlldu dal do zrozu- wydaje si
 byé podwyzszenie podatku docho dzaJu, ze 
ylo
y lepleJ .dla .
raneJI, ,aby me 
mienia, ze misj
 sWIl traktuje jako przejscio dowego. Musi ono doprowadzié do wzrostu d?Czekal .S.l
 

dy re.alizac
l. .PraW1do
ob- 
WIl. kosztów proiukcji, za którym niewqtpliwie me z m
zliwosC.11l 
Il llczy s
 1 
m I'ZIl. . 
Program Bluma stoi pod znakiem obron- pójdzie wzrost cen. Jest bowiem rzecZll wllt- . FrancJa bf;dzie Sl
 nadal plaWlC w. trudhos 
nosei kraju. Francja ma. Wprawdzie i dzi- pllwq, aby przemyslowcy francuscy 
hcieli, clach. 
la E?-ropy me moze z tego me dobre" 
siaj - mimo gorllczkowych zbrojen Niemiec zwi
kszony ci
Zar podatkowy ponosié z W1as / go wymknqc. 
i Moch - jeszcze cillgle najlepszll armi
 nych zysków, bez przerzucenia tego dodatko I 
na swiecie, ale nikt we Francji nie ludzi si
 
co do tego, te wojna totalna wymaga dzis 
nie tylko d'Oskonale wyposazonej armii, ale i 
nie mniej silnego zaplecza w postaci zasob- 
nego gospodarstwa. To tez wysHki Bluma 0 
osillgni
cie równowagi gospodarczej majq, 
wlasnie lit!. oku wzgl
dy militarne. Minister 
obrony naroo.owej Daladier kilkakrotnie ju.t 
zwr6cil uwag
, ze obecny stan zlota w Ban- 
ku Francji w szybkim tempie zbliZa. si
 do 
granicy, którll sztab generalny okreála jako 
niezbçdne minimum, konieczne dla obrony 
kraju. Z trudnosci, polllczone jest r6wniez 
dalsze finansowanie zbrojen. Ueieczka zlota 
z Francji powoduje eiasnot
 n,a wewn
trz- 
nym rynku pieni
Zno .. kredytowym. Skarb 
panstwa w coraz mniejszej mierze moze li- 
czyé na pomoc ze strony tegoz rynku. Zacífi.- 
ganie zas potyczek na rynkach zagranicz- 
nyeh jest wielce utrudnione z powodu mi
- 
dzynarodowego polozenia politycznego. Wy- 
silki rZlldu francuskiego musZll zatem zmie- 
rzaé do odbudowy wewn
trznego rynku kre- 
dytowego, i do przywrócenia mu roli rezer- 
woaru finansowego dla potrzeb pañst'No- 


J. D. 


Z ,Organizacji Syjonistycznej 
w Czechoslowacji 
Praga, 6. 4. zA T. 
a odbytej w Ostrawie 
Morawskiej sesji komitetu administracyjnego 
Organizacji Syjonistycznej w Czechoslowacji 
dokonano wyboru nowcj egzekuty\....y, której 
prezeselll tjest dr Paul l\1äerz i wiceprezesem 
dr Franz Kohn. Na sesji uchwalono przyst:wié 
do wydawnictwa nowego tygodnika syjonisty- 
cznego w j
zyku slowackim p. t. "Zidovski No- 
viny'.. 


Rczw6j Palestine Potash 
Company 
Londyn, 6. 4. zAT. W dniu 29 kwietnia od- 
b
dzie si
 w Londynie doroczne zebranie ak- 
cjonariuszy Palestine Potash Company. Opra- 
cowane przez dyrekcj
 towarzystwa sprawoz- 
danie podnosi znaczne sukcesy w ostatnim ro- 
ku. \V 1937 produkcja soli polasowych zwi
k- 
szyla si
 0 55 pet. Czysty zysk P. P. C. za rok 
sprawozdawczy wynosi 47,1:131 f. szt. wobec 
26,81:10 f. w roku H)36. 


Rocznica powstania U. H. 
, Jerozolima, 6. 4. zAT. Z okazji 13-tej roez- 
nicy powstania Uniwersytetu Hebrajskiego od. 
b
dzie si
 w okresie swiqt Wielkanocnych aka- 
delllia w Jerozolimie, polqczona ze zjazdem 
wszystkieh dyplomanów uczelni. Z okazji ob- 
chodu odb
dq si
 takie zebrania w Zwillzkach 
Prz;yja.eiól U. H. z udzialem profesorów i lek- 
torów uezelni. 


-00- 


Zakaz agltac)i Dlenawlse. 
r
sowej w Kanadzle 
Montreal, 6. 4. zAT. Na wniosek: dzlekana 
wydzialu tcologicznego uniwersytetu w Mon- 
trealu prof. dra Ricci Komitet do walki z anty- 
semilyzmem i nienawiscill rasowll zwrócH si
 
do rz
du kanadyjskiego z projektem ustawo- 
wego zakazania agitacji nienawi
ci rasowej w 
Kanadzie. Prof. Rici oåwiadczyl, ze ludnoA
 
chrzescijaÍ1ska z pewnoscill powita podobne po 
suniçcie ustawowe z cal:} satysfakcj:}.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0003.djvu

			- 


"NOWY DZlENNIK" ezwartek 7 kwietnia 1931:1 


J 


DOli bUdltfowg 19J}-J8 lömlinicfg 
Dödwglliq 21.600.000 II. 


Warszawa, 6. 4. PAT. Ministerstwo Skarbu 
dokonalo juz tymezasowyeh zamkniçé raehun- 
ków skarbowyeh za ostatni miesil!e roku bu- 
dietowego 1937/38, tj. za marzee 1938 r. 
Doehody w mareu b. r. wyniosly 262.653 tys. 
ZI.. wydatki 239.396 tys. zl., ponad to zgodnie 
z ustawll 0 kredytaeh dodatkowyeh na r. 1937/8 
dokonane bÇdll w t. zw. okresie ulgowym, tj. 
\V kwietniu, maju i ezerweu b_ r., wydatki w 
I
cznej kwocie okolo 17 miln. zl. jeszeze na ra- 
chunek ubieglego okresu budzetowego. 
Lllcznie z wydatkami okresu ulgowego ogó- 
lern wydatki budzetowe za r. 1937138 wyniosl! 
\Vedlug tymczasowyeh zestawien obrotów ka- 
IIOWych 2.351,9 miln. zl. Poniewaz dochody w 

 okresie wyniosly 2.373,5 miln. zl., przeto 
caly rok budzetowy 1937/38 zamyka 
lIi
 nadwyzkl! doehodów ok. 21,6 mill1. zl. Warszawa, 6. 4. (Sin.) Opracowywane s
 
'est to wi
c po roku 1936/37 zamkniçty nad- przepisy wykonawcze do nowej ustawy 0 ul- 
\VYikl! okolo 2,4 miln. zl. drugi z kolei rok bu- gach inwestycyjnych, które 
wieraj
 rów- 
cltetowy, wykonany z ealkowitl! równowagll niez zwolnienia podatkowe dla nabywców po- 
bUdzetowll' jazdów mechanieznych. Z uwagi na faktyczn
 
W porównaniu z w
Tdatkami roku budzeto- moc ustawy, ulgi podatkowe przyznane bçdq 
\VegO 1936/37 wydatki w t. 1937;38 sll zgodne równiez tym osobom, które nabyly pojazdy 
2 ustawl! skarboWI! na r. 1937/38 i ustawami 0 meehaniczne po wygasniçciu rozporz
dzenia 
ktedytaeh dodatkowyeh, wiçksze 0 190,5 miln. z dnia 7 maja 1936, tj. po dniu 1 stycznia hr., 
21., doehody zas sl! wiçksze 0 209,7 miln. zl. a przed wejsciem w zycie nowej ustawy. UI
i 
.Wykazane powyzej wydatki i doehody bu- podatkowe przyznawane bçd
 na pod
taWle 
clietowe w obu porównywanych okresaeh nie zaswiadezeÚ, wydanyeh przez sprzedawcow sa- 
Obejmujll budzetów funduszu obrotowego re- mochodów, motocykli i 1. d. Zwolpienia podat- 
fo rmy rolDej, oraz funduszów oplat studenc- kowe dla nabywców samochodów stosowane 
kich i taksy administracyjnej w Ministerstwie bçd
 równiez przy kupnie drozszych wozów, 
W. R. i O. P. Wydatki tych funduszów, jako a nie - jak dotychczas - wobec nabywcow sa- 
ÞOkryte wlasnymi wplywami, nie zmniejszajl! I mochodów, których wartosé nie przekraczala 
OClywiscie nadwyzki budzetowej r. 1937/38. 12.000 zl. 

 


Zmiana w przepisach 
podatkowych od nieruchomosci 
'Varszawa, 6. 4. (Sin.) Ministerstwo Skarbu 
polecHo Urzçdom Skarbowym w specjalnym 
okólniku, aby przy ustalaniu dochodów z nie- 
ruchomosci brane byly pod uwagç wlasciwe i 
aktualne dochody, a nie tzw. norma sredniej 
dochodowosci. Wlasciciele domów otrzymaj
 
w najblizszych dniach odpowiednie formularze, 
w których dokladnie maj
 okreslié dochód z 
domów oraz spis wydatków, udowodnionych 
dokumentami. 


Vigi podatkowe dla nabywców 
samochodów 



 


CZJ pømoc Z. S. R. R. dla Chin 
iest aktem wrogiml 
Japonia nie powzi<<:la jeszcze decyzji 
zie gdyby podobne dowody znaleziono w sto- 
sunku do lotników innych krajów, Japonia .:.... 
jak zaznaczyl przedstawiciel M. S. Z. - zlozy 
odpowiedni protest. Na zapytanie, czy udzial 
w walkach lotników sowieckich i pomoc udzie- 
lana Chinom przez Sowiety jest uwazana za akt 
wrogi w stosunku do Japonii, przedstawiciel 
japoÍ1skiego M. S. Z. odpowiedzial, iz rZl!d ja- 
pOÍ1ski jeszcze nie powzil!l decyzji w tej spra- 
wie. 


'l'okio, 6. 4. PAT. Przedstawiciel japoóskie- 
to ntinisterstwa spraw zagranicznych oswiad- 
CZYI, iz Japonia nie jest zadowolona z ostat- 
Iliej odpowiedzi sowieckiej na protest japon- 
'ki w sprawie udzialu lotników sowieckich w 
konflikcie chiós'ko-japoóskim po stronie chin- 
'kiej. Dotychczas krl}zyly uparcie pogloski 0 

Ynnym udziale sowieckich oficerów w lotnic- 

e chióskim, ale dopiero w ostatnich czasach 
\rladze japoóskie uzyskaly nie ulegajl!ce zad- 
lI.ej w/!tpliwosci dowody w tej sprawie. W ra- 

 
Baczegót,y debaty 
- Izbie deputowanych 
Þaryz, 6. 4. PAT. Obrady Izby deputowa- 

ch nad projektem udzielenia l'z
dowi pel- 
'011:locnictw w sprawach finansowych rozpo- 
t&çly siç 0 godz. {) min. 30. 
1>>ierwszy przemawial Feliks Gouin, pre'J;es 
'Ocjalistycznej grupy parlamentarnej; który 
""'iadczYl w imieniu swych kolegów, iz b
dl! 
ttOs owali za projektami rZl!dowymi. 

ast
pnie zabral glos b. premier Flandin, 

Yrazajl!c zdziwienie, iz rZl!d premiera Bluma 

raca siç 0 pelnomocnictwa, chociai: projekty 
J 
ansowe Sl! opracowane i móglby siç nimi z
- 
'c Þarlament. Mówca bardzo ostro krytykuJe 
ÞOlitYk
 rz
du, twierdzl!c, iZ premier w swym 
.czorajszym przemówieniu w rzeczywistosci 

ecal inflat'jç. "Proponowano nam zjednocze- 
Ii' e wokolo frontu ludowego - powiedzial 
.
andin. Usprawicdliwienie naszego stanowi- 
I':- a - dodal - znajdujç wlasnie w projektach 
p:''1do wyc h. Stoimy wobec koneepcji zasadni- 
.Zo II b . . h " 
o Ie przeclwnyc . 
,,1>>aryz, 6. 4. 0 godz. 11 m. 40 obrady Izby de- 
IItowal1ych .pr:terwano do godz. 14 m. 30. 


f Wstrzymanie przekazów 
do Austrii 
Warszawa, 6. 4. (Sin) M'inisterstwo Poezt i 
Telegrafów powiadomione zostalo 0 calkowi- 
tym wstrzymaniu ruehu przeka.zów poczto- 
wych mi
dzy Polskll a Austril!. 
zie to trwa- 
10 aZ do czasu zawarcia umowy gospodarczej, 
regulujllcej wymianç towarowll mi
dzy PolskI! 
a obszarami Austrii, wll!czonymi do Niemiec. 


A wanse w szkolnictwie 
Warszawa, 6. 4. (Sin) Wladze szkolne roz- 
sbrzygn
ly spraw
 awansów w szkolnictwie 
powszechnym i srednim, co bylo ostatnio przed- 
miotem licznych sporów. Pierwszenstwo przy 
awansach prqslugiwaé bçdzie tym nauczycie- 
10m, którzy ostatui raz przeszli do wyzszych 
szczebli uposaieniowych w lutym 1934 roku. 


Strajk taksówek w Paryzu 
Paryz, 6. 4. PAT. Proklamowano w Paryzu 
strajk taksówek na znak protestu przeciwko 
podwyzce cen benzyny i zlldaniu przerobienia 
liczników w zwÜp:ku ze zmianl! taryfy. Pomi- 
mo strajku znaczna ilosé taksówek kursuje po 
mieácie. 


Odol dezynfekuje i 
odswieza iam
 ustnq 
i uirzymuje pi
kne 
zdrowe z
by. 

 


PLYN DO UST 


- 


Sprawa obchodów raclawickich 
Warszawa, 6. 4. (Sin). Na wniesionl! przez 
zarzl!d woj,>wódzki Stronnictwa Ludowego w 
Warszawie prosb
 0 zezwolenie na uroczysto- 
sci radawickie w Wilanowie, :towiczu i Ploc. 
ku, Urzl!d Wojewódzki ze wzglçdu na niebez- 
pieczeÍ1stwo zaklócenia spokoju i porzl!dku pu. 
blicznego, odpowiedzial odmownie. 
W zwillZku z wydan
Tm zakazem urzl!dzenia 
uroczystosci raclawickich w niektórych woje- 
wóJztwach, prezydium naczelnego komitetu 
wykonawczego Stronnictwa Ludowego rozpa- 
truje ewentualnosé urzl!dzenia uroczystosci we 
wszystkich powiatach na terenie calego pan- 
stwa. Decyzja w tej sprawie zapadnie w naj- 
blizszych dniach. 
Rada Adwokacka - przeciw 
mowie Cicerona! 
Warszawa, 6. 4. (Sin). Naczelna Rada Adwo- 
kacka zauecydowala wysl:}pié do Ministerstwa 
W. R. i O. P. w niezwykle charakterystycznej 
sprawie, dotycz
cej nauki laciny w szkolnic- 
lwie srednim. Jak siç okazuje, w podrçczuikach 
dopuszczonych do uiytku szkolllictwa znajdu- 
je siç m. in. mowa Cicerona. \V jednej zc swo- 
ich mów Ciceron mówi ujemnie 0 kwalifika- 
cjach stanu adwokaekiego. Naczelna reprezen- 
tacja palestry uznala zamieszcteuic tej mowy 
w podrçcznikach szkolnych za uie wskazane 
zc wzglçdów pedagogicznych i zadecydowala 
zwrócié siç do Ministerslwa 'V. R. i O. P. 0 u. 
suniçcie powyzszcj mowy z podrçcznika. 


134 ognisk pryszczycy 
Warszawa, 6. 4. PAT. W okresie od dnia 
27 marc a do 2 kwietnia istnia,lo na terenie 
Polski 221 wypadków pryszczycy. Z liczby 
tej zostaly w tym czasie zlikwidowane prze
 
wybicie zwierzllt 43 ogniska zarazy. W 44 
ogniskach pryszczyca wygaS:a, pozostalo za 
tern czynnych ognisk pryszczycy 134, 2i cz;e- 
go w województwie poznanskim 118.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0004.djvu

			. 


"NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwf.etnia 1938 


PRZEGLJ\D PRASY 


Howe po"o'en'e 
Dziala juz w Polsce nowe pokolcnie lud;;,i, dla 
których niedawna pr%eszlosé, bohaterstwo boo 
jowców i ludzi walc%qcych 0 niepodlegosé jest 
nie%nanq kartq. Pokolenie to nie zna cz
sto na- 
wet z nazwisk wielkich dzialaczy, dzie.ki którym 
nowi ludzie mogq dzialaé i wyzywaé si
 w 1Ii6.- 
podleglej Polsce. Dochodzi tez cze,sto do dra- 
matycznych nieporozumieñ i niezwyklych s).tua 
cyj. 
Przcd rokiem radykalny organ literacki "Sy- 
gnaly" skonfi
kowano za zamieszczenie artykulu 
ku czci Stefanii Semp.olowskiej. Stefania Sem- 
polowslm, laóra w okresie niewoli byla duchem 
opiekulíczym wi
iniów polityczn)'ch i polozyla 
olbrzymie %aslugi dla ruchu niepodleglosciowe- 
go, stala si
 w oczach prokuratora osobq "po- 
litycznie podejrzanq". Obecnie w c%asie pl'ocesu 


Basia FUchsówna Józef Nass 
Kraków 
Zarçczeni w kwietniu w 1938 r. 


slowa te 0 p. Sempolowskiej jako politycznie 
podejrzanej zostaly powtórzone. Znany obroríca 
polityc%ny Leon Berenson %amieszcza w "Ro- 
botniku" list do redaktora naczelnego, w któ- 
rym omawia pot
pienie osoby p. Sempolowskiej 
przez sqd. W liscie tym c%ytamy: 
Nic wiem, jak na "po h
pienje" dÛalalnoscÏ 
pani Stefanii Sempolowskicj zareaguj
 Zyjq_ 
cy jesz.cze niedobitki-czlo,nkowie SztaiJu Bo. 
jó\
iki F. R. P. P. S., inni wielcy bojowcy, bez- 
danczycy, - co 0 tym pornys;q, Mars"alek 
Scnatu Prystor, Panl Ola, _ i seLki szercgo- 
wych bojowców, ich maUd, zony i dzieci... 
Nie ."'1em, co powiedZiialyby, gdyby mogly, 
drewnlane pOClhyàone krzyzc na lUogilach 
skazañców nasiZYch, co przymóslby nalll po- 
SZUIB wiaLrów s:yooryjskich, odglosy z zakql- 
ków LlliJIdry ùøikicj, - z jakiru przerazcniem 
spojr
 oczy ksiçzy
 roootnjjków i chlopów, 
kLórYC!l dloñ Sempal10wskiej ratowala, gdy 
po prlJewrocie boLszewickim i po wojíJJc pol
 
sko-rosyjskiej rwa1i ,
 do kraju... 
Alc jedno jest pcwne: ma1y czlowick nie 
jest w stanic poj
é, ze kobieLa, _ 0 widkim . 
screu, 0 bczgraniczncj mll
ci i poswiçceniu 
dla c.ierpiq,cych, w oiqgll cztcrdziestu z gór q 
lat oddaje SiWe mysLi, serce, UczuCÌa, pracç,- 
jeÙJncj, jedynej 1dei, _ uli.elJiiu dçzkiemu 10- 
sowi skazañc.a ideowego, niezale.inie od jego 
wiaTY, p,rogramu i dq,i;eñ... 
Ten .maly ezlowdeczek chcialby wypraé z 
duszy polskiej sZJla,chetne, piçkne uczucia, _ 
wyg?aé poza. nawias naszego zyeia czysle, 
wZinlosre zamlCrzenia, bo jest defeLyshl, nie 
wierzy w si;ly spo.leczne i narodowe, _ wszç- 
dizJìe w
srz;
c mo i 001 pozäomy, nic moie ogar- 
nqÓ CZJ'II1U wszcchludzkiego,.. 1 sLfld niena- 
wJ.Sé, naganka, ka1wnnåa, - podszepty zdraj- 
cÓ\v, agentów, konfidentów, _ a w rezultaeie 
piçJma, historyczna postaé "Marldzy" w pa- 
jçczynåe nikozemnyoh plotek i donosów... 
W opilllÏii prawdziwej PolskI nie Jej to 
wszystko nie zaszkodzi... Usmiechniçta, l1ie- 
W1JI'uszona odpowic prz.ed wlasnym sumic- 
niem i przed trybunalem tych wielk1,ch mas 
ludowyoh, co nde chcq, by PlOlska byla jakq,s 
.kuini
 nienawiSci, by trwonila bogacLwa S{J,r- 
Ca wiorowego i zamyka1a oczy na nicdolt: 
ludlJk
: 
Przebija z tych slów oburzenie a takie ial, Zf! 
Izarga si
 swi
tosci, które powinny zostaé stVi
- 
tosciami. Redaktor "Robonika" p. M. Niedzial 
kowski, piszqc 0 tej sfNawie nazwal jq "wielkirn 
nieporozumieniem" i "wynikem nieznajomosci 
najnowszej hi&torii polskiej" prze% pewne sterr 
urz
dnic%e. Jest to niewqtpliwie prawda. Nowe 
pokolcnie, w czasie studiów nie mialo i nie ma 
czasu na poznanie dziejów poprzedniego poko- 
lenia. Otutnanione fra%eologiq wiecowq, pr%e- 
j
te haslami 0 "tolksfroncie" i "zydo.komunie" 
nigdy nie slyszalo 00 prawdziwych bojowcac/& i 
uczestnikach walk 0 niepodlegosé. Fal,t, ie tc7 
20 lat po uzyskaniu niepodleglosci p. Stefania 
Sempolowska lTWie byé uwaiana za politycznie 
podejr%anq jest tylko konsekwencjq tej "szko- 
I;)' politycznej", jakq przechodzi nowe pokole- 
nie i % jakiej wchodzi w zycie i na stanowisko 
'1.rz<:doU'e. 


- 


- 


lfurzyns"'e rozll1azania 
U stawa 0 pozbawieniu obywatelstwa zostawi- 
la przykry osad. W chwili llchwalania tej usta" 
wy, zydozercza opinia znajdowala si
 pod wra- 
zeniem wypadków wiedeñskich i ewentualnej 
reemigracji Zydów z Wiednia. Obecnie, gdy 0" 
kazalo sç, ie obawy s({ plonne, gdy pociqgi 
z Wiednia przychodzq puste, zacz)'najq si
 roz- 
wazania na temat niebezpieczeñstw tej, ustawy. 
Jest r%eczq zrozumialq, ze ustçzwa to broñ obo" 
sieczna. lHoze ona byé stosowana wylqcznie do 
Zydów, ale moie byé takze stosowana do pew- 
nych elemelltów niezydowskich. Zrozumial to 
nareszcie "Czas" i wywodzi: 
Jesli czynniki do wykonania tcj uslawy po- 
wo1ane nie bçdq jej postanowieñ L'Ilterpreto- 
waé zbyt dowolnie, je,sli uzyj[! uzyskanc u- 
prawnieniÏa jcdynie w celu zapo.bít:gni
aia 
imigracji Zydów, wówczas uslawa ta ckaze 
si'Q akLem po'zytecznym, jesH jednak zostanie 
ona ui;yla równí,ez jako narzçdzie walki po- 
lityclJnej, wówczas trzeba bçdz.i.e st'.vierrlzié, 
ze uprawnïcnia czynnikom adminisLracyjnym 
przez t q usLawç nadane zakrojonc zostaly 
zbyt szcroko. 
Jest W rozumQwanie typu lIlurzynskiego: 
"Dobrze jest, gdy ja zjem wroga, ale ile jest 
gdy wl'óg rnnie zje". Troch
 poniewczasie organ 
konserwatystów wysuwa tego rod%aju obalvy. 
Obawy tlJ sq zresztq sluszne. Ale tak jui bywa 
% ustawami, które sq robione pod kqtem widze" 
nia jednej kategorii obywateli. Albo jakas usta- 
wa jest koniecznosciq zyciowq dla wszystkich 0" 
. 
PRZY SCHORZENIACH W.\TROBY, CIERPIENIACH 
2ÓI.CIOWYCH I 2öI.TACZCE zastosowanle ran
 na czczo 
jednej szklankl naturalneJ wody gorzkiej ..FRANCISZKA. 
JÖZEFA" wywoluje wr
cz doskonale wypró
Dlenie kanalu 
pokarmowego i dodatnio wplywa na ogólnll przemiaDtj 
materi!. Zapytajcie Waszelro lekarza. 


bywateli, w takirn razie goona jest pochwaly, ai- 
bo tez jest ona niewlasci
a, tv takim razie jest 
niewlakiwa dla ws%ystkich. Liczyé na to, ie ja" 
kas ustawa b
dzie zwrócona wylqc%nie przeciw 
l.ydom jest naiwnoSciq p.olitycznq. W kaidej bo- 
wiem ustawie i w kazdej chwili moze znaleié 
si
 furtka, zapolnocq której paragra/y zwrócone 
przeciwko Zydom, %najdq zastosowanie takie 
przeciwko innym. 


Kom'cz
y ø,etyt 
Endecki "Dziennik N arodow)'" w polemice % 
"Gazetq Polskq" pOTh'Olywal si
 Ita swoje "za- 
slugi" w kwestii zydowskiej i stwicrdzil, ze obóz 
nal'odowy jest predystynowany do ZJlj
cia w 
Polsce "stanowiska k i e I' 0 W n i c z ego". "Ga 
zeta Polska" odpowiada dos é ostrO na apetyty 
endeckie piszqc: 
Co go do tego predystY1nuje? To ze "obóz" 
ten wywodzJi siç od stronniÏctwa narodowo- 
demokratY'c
nego, kLóre juz w roku 1897 0- 
glosilo teorclyczny program antysemiclQ, a 
po roku 1905 zaczçlo go propagolWaé. Byly to 
c1.asy gdy naród polski znajdowal siç w nie- 

'oH, czasy gdy rodÚl siç w PÖIsce program 
nlcpodiLBglosciowy, powstawaly pierwsze or- 
ganizacjc, które za eel sW'ój stawialy walkç 
o Nie'P'od
egloSë. WaJkç, kLóra wsLala przc- 
prowadlJona i doprowadzila do zwyciçstwa, 
doprowadzila do w,skrzcszenia Niepoøleglej 
Polski. W waloe tej ,pbóz p. Kowalskiego" 
udzialu l1ie bral. "Siedizial w folelu", "kiwal 
palcem w bucic", oczckuj:1C a-z PoJskç poda- 


:Warszawa, 6. 4. Dzis w godzinach porannych 
trwala w Polsce pogoda chmurna z dcszczem 
gdZJicnicgdZJie na WiJeñszczyzllie, 11a Pojczierzu 
prUISko-maZJurskim oraz na Kujawa,ch i w Wit\l- 
kopoLsoo, a z fOZJpogodzeniami w wiçkszej czçsci 
Malopolski. Tel11.peralu,ra 0 goàlZinie 7-ej wynosi- 
J:a od 1 sl. w dzdelnicach poludniowych do ô st. 
nad mOrzem i w Pioznañskim. Na Kasprowym 
Wierchu za,notowano -8 sl. Opadów' w ci
gu do- 



 


1 


BJ'eZilltowe ._Ie 155 
Ku".
le ad 1 mala .- 
Informaoje: 
IWONICZ ZDROJ 


ruj'l nam' w prezencie i'llni, a w wolnych 
c.hwiJ,ac.hod tege wyczekiwania surzyl de,fe- 
tYlJm, utrudniajqc walkç ty;m, którzy 0 Pol- 
sk
 waJczytli... i ugruntowywal naâal swój 
swiatopogl:td judoocentryczny. 
Pózniej, po odr.odzcl1iu siÌç RzeczypospoHlcj 
posiadal najwi
k.sze liciZcl>nie p!I'z
dstawkJel- 
slwo parlamcntarne, w ci::tgu szeregu lat dC- 
sygnowal do rZ1!,d'll swych prlJedstawicielL 
i nie sprecyzowal njgdy sv,'lego pro.gramu W 
sprawie zydOWlSlkiej. 
Bo biaie szyb zydowskich w okrcsic kJcdy 
Stronnictwo Narodowe jest w opozycji, a za- 
wtieranie ugody w chwiJIi kiBÒY siç jcst u 
wladzy, choéby llgoda ta mia1a byó "krol..iem 
ClystO parlamenlarnyrn" - to jcs:zazc nie jest 
program. 
A gdyby nawet "Endecja" posiadala ;slol- 
nie jakis reaIny i odpowied,;!,ialny program VI 
kwesbiü iyàlOwskiej to te.i by,tohy to diablo 
malo. Bo w Polsce oook Zydów micszkajfl 
równiez.., Polacy, kt6rzy chcicJiby obok pro. 
gramu zydawskiego, miet program,.. polski... 
I dlalego apetyt p. Kowa1skiego prctendu- 
j1!,cego "do zajçcia w P,olsce stanowiska kic- 
rowniczego" jest bardzdej niz komiczny. 
Apetyty endecji rosnq %resztq stale. Jest 
to jedyne stronnictwo opozycyjne, które dqzy 
do obj
cia c a I e j wladzy i % nikim nie chce 
si
 dzielié... Odprawa, jakq daje endecji "Ga" 
zeta Polska" jest 0 tylc charakterystyczna, ze 
zbiega si
 % pogloskam.i, jakoby gen. Sku;'(zrczyñ- 
ski na ostatnim posiedzeniu kola parlamentar- 
nego Ozonu ostra skrytykowal dzialalnosé en de 
cji szczególnie za jej postaw
 w zwiqzku z in- 
cydentem litewskim. . 


Zaball1a 111 zna'" 


Inwencja sfer bojkotowyclt jest niewyczerpa- 
na. Ow nowy pomysl, który si
 od pewnego 
czasu pojawia w prasie: 
Aieby ugruntowaé podstawy bylu pn:cmy- 
slu rodzimcgo musimy przede wszystkim dq" 
zyé do tego, by ozysto pol,ski i ehrzewijañskl 
prodrukt przcmyslowy byl naleiycie o.z.nacz,o- 
ny, latwym do pO'lJnania i do spalnlçLania 
znakiem towarowym. Znak takl juz liilnieje 
i zostal w pOlS.taci "l\Hota pod korom1" jako 
symbolu wladzLwa pracy po1sklej zarcjcstro- 
wany pr:ze2; Zwi[}zek Obrony Pr
em.}'slu Pol- 
sk.1ego. 
Aieby ugruntowaé podstawy pr%emyslu tr%e" 
ba przede wszystlcim produkowaé dobre towary 
a wszelkie specjalne znaki i symbole "rodzimo. 
sci" mogq mieé tylko skutek odwrotny. Bo pro" 
dukt jest przecid wtedy pozqdany. gdy j.est 
dobry i to niezaleznie od znaków i symboli. 
Najpi
kniejsze znaki nie zastqpi
 dobroci pro- 
dukcji. Czy inicjatorzy zabawy w znalci nie wi" 
d%q, ze smiesznie i dziecinnie si
 bawi(!? 
(cfìl) 


'N 


* 


W "Chwili" czytamy: 
Podana we wtOirkowym nwneræ "Ghwilj" p	
			

/NDIGCZAS001737_1938_097_0005.djvu

			"NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwietnia 1938 


5 


Prof. Freud i Iragedia auslriacka 


. 


I 


INI%KACENY 
. ,
O%" 
3 . :. 0 . ' 
 ' 
. . . . . 
. .. " . . " 
. ,... '. .. ....,. . :0 .. ...; 
'. . '. . . . ...
 i." 
: ,. 
. . ,. . '. 
. - . . 
.. , 
., " 


PROF. ZYGMUNT FREUD 


. 


PALMOLIVE I 
. 
przysples
a . " 
powrot "prosperlty 
Palmolive dzteli sl
 z Waml swolml oszez
dnosciaml. Olbrzymie 
zakupy olejkl1 oliwkowego po niskich eenach-udoskonalenia lato. 
ratorYJne - Ili
notowane dotyehezas zwi
kszenie zapotrzebowan;a. 
wszystkie te ezynniki umoiliv.'ily nam wydatne obniZenie etny 
I udost
pnienie tego doskonalego kremu. 
Obeenle za grosz lub dwa dzlennle kaidy mc;iezyzna moil! 
zaznaé najwyiszej przyjemnosei szybkiego, odswkiltj<\- 
eego golenia kremem Palmolive. Wyrabiany on j
st 
na oleJku oliwkowym I dlatego 'na 100-u m
icz:, zn 
ktõrzy wypróbowali krem Palmolive - 87-u uwala go 
za najlepszy na swieeie. Witajcie w gronie milio;:ow 
zadowolonyeh m
iezyzn, dla ktõrych wreszeie nad- 
szedl kres utrapien przy goJeniu. 


Wiedeñski korespondent "Pester Lloyd" 
7:wróciJ si
 telefonicznie do prof. Freuda, by 
si
 dowiedzieé, co si
 z nim wlasciwie dzieje, 
Przy telefonie zglosila si
 córka profesora i o. 
swiadczyla, ze jej ojciec nie jest aresztowany, 
ale 0 dalszych planach na przyszlosé niczego 
powledzieé nie moze. Ta lakonicznosé odpowie. 
dzi nikogo nie dziwi. Wszak wszystkie listy, ja. 
kie przychodzfJ z Wiednia, donoszfJ 0 pogodzie, 
o zdrowiu, a mi
dzy wierszami piszfJ tylko 0 
rozmaitych "operacjach", których sensu I zna. --- ----.- ------ 
czenia latwo si
 mozna domyslié. Przypuszcza. protestaml. W Paryzu odbyl si
 jeszcze "po- zacz
ly naplywaé nowe fale emigrantów. po. 
my jednak, ze naprawd
 prof. Freudowi na ra. grzeb" Austrii, a mowy pogrzebowe wyglosiIi winien si
 byl nimi Z110WU zainteresowaé ko- 
zie nic nie grozi. Wielki uczony jest juz czlo. znakomici pisarze jak Henryk Mann i Józef mitet nansenowski, który w gruncie rzeczy sam 
wiekiem starym, niedawno przebyl ci
zkl! cho. Roth. Opinia publiczna zarejestrowala to tylko si
 utrzymuje, bo ze strony Ligi Narodów do- 
rob
, ale mimo wszystko wcifJz jeszcze bardzo w postaci krótkich notatek prasowych, a swiat staje tylko 300.000 franków rocznej SJIbwencji. 
zywo pracQwal. OpowiadajlJ, ze gdy u niego oficjalny, swiat dyplomatów, odwolal tylko Komitet nansenowski w ostatnich kilku latach 
zjawili si
 wyslannicy S. A., by odebraé jemu swych poslów z Wiednia dlatego tylko, ze cza. interweniowal skutecznie w 520.000 wypad- 
i córce paszporty, prof. Freud zachowal si
 nie. rujl!ce to miasto pr;lestalo byé stolicl! panstwa kach, ratujfJc zycie dziesil!tkom tysi
cy ludzi. 
zwykle spokojnie, jakby si
 tego wszystkiego niezaleznego. Rozum nakazywal wi
c, by rozszerzyé kompe- 
spodziewal. Otoczenie najbliisze obawialo si
 Nie mogfJ si
 niestety pogodzié z tym sta. tencje tego tak dobroczynnego biura, nie ogra- 
wstrzliSu, ale s
dziwy uczony byl tak dalece nem rzeczy biedni emigranci austriaccy. Bo I niczajl!c czasu jego trwania. Ale to, co rozum 
zrównowazony, ze nawet uspakajal córk
. Mo. tacy teraz zjawili si
 w stolicach panstw demo. nakazuje, nie zawsze ma szanse urzeczywist- 
ze si
 spodziewal tej zemsty swiata podziemne. kratycznych, sprawiajqc mnóstwo klopotów nienie. Przeciwko dalszemu trwaniu komitetu 
go za to, ze zdemaskowal jego oblicze w swej starej wyczerpanej juz Lidze Narodów. Gdy po nansenowskiego zaprotestowala przede wszyst- 
tak glosnej rozprawie "Das Unbehagen an der 'wojnie swiatowej emigracja polityczna stala kim Rosja, wst
pujl!c do Ligi Narodów. So- 
modernen Kultur..... To, co si
 bowiem obec. si
 zjawiskiem codziennym, stworzono przy wiety za wszelkl! cen
 chcialy zlikwidowaé roo 
nie dzieje w Niemczech i Austrii, jest wlasci. Lidze Narodów w Genewie urzqd Nansena. Ten syjskl! emigracj
 poIitycznl! i dlatego sprzeci. 
wie bunt em swiat a podziemnego, rewoltl! pier. komitet nansenowski, który mial ograniczone wialy si
 nie tylko rozszerzeniu I[ompet
ncji 
wotnych, niepohamowanych instynktów prze. pelnomocnictwa, opiekowal si
 tymi ludimi urz
du nansenowskiego na emigrantów nie- 
ciwko hamulcom, Jakie naklada na besti
 ludz. . bezpanstwowymi. Gdy wielki humanista skan. micckich, ale dalszemu jego trwaniu poza za. 
kl! swiadomosé kulturalna czlowieka wspóJ. 
 dynawski Fridtjof Nansen stworz)'l swój u- kreslony okres czasu. Nie mozna bylo jednak 
czesnego. Czlowiek i bestia zawsze z sobl! wal. rZl!d, myslano, ze jest to tylko urzl!d prowizo. , zostawié na pastw
 losu emigrantów niemiec. 
czyli i zawsze walczyé b
dfJ. Czyz wi
c dziwié ryczny i przewidziano jego likwidacj
 na ko. kich, dlatego stworzono wysoki komisariat dla 
a;1
 mögl Freud, ze u niego zjawili si
 wyslan. niec roku 1938. Przyszla potem "rewolucja na. tych emigrantów, na czele którego stal przez 
nicy swiata podziemnego? rod ow a" w Niemczech, a do stolic europejskich kilka lat Amerykanin James Mac Donald, ate. 
Dziwimy si
 tylko tej bl!di co bl!di rezerwie raz jego agendami kieruje angielski general sir 
s
iata P?dziemnego wobec uczonego zydows. 
eill Malcolm. Ten w
so
i komisari
t nie ma 
klego, ktorego nazwano Kopernikiem psycholo. Kiedy wznowi sw, dzialalnoíé Jednak prawa wystawlema paszportow, które 
gii wspólczesnej. Tlumaczymy sobie t
 rezer. - d k W . dn . to prawo przysluguje tylko komitetowi nanse. 
w
 tylko obawfJ przed opinil! swiata. Ta obawa glftlna 'iy ows a w Ie IU nowskiemu. By wybrnl!é z tej sytuacji, zwola. 
wydarla swego czasu Ossietzky'ego z rl!k opra. \Vieden, 6. 4. zAT. W chwili obecnej toczl! no do Genewy mi
dzynarodowl! konferencj
 
wców, ta obawa kazala uszanowaé zycie pr.of sit;; rozmowy, maj[!ce na celu umozliwienie która miala uregulowaé spraw
 paszportów e. 
Freuda. . gminie zydowskiej wznowienia normalnej dzia- migrantów niemieckich. Konferencja ta nie u. 
Tylko zycie, bo dalsza praca jest niemozli- lalnosci, glównie w resortach opieki spolecz- chwalila paszportów nansenowskich dla tych 
wa. Prof. Freud moze jednak 0 sobie powJe. nej. Wielki gmach szkoly gminnej w dzielnicy em
grant
w, postanow
la tylko, ze niektóre z 
dzieé, ze nie ma tego szcz
scia Jakie mial mi- ßrigitenau jest obecnie ewakuowany przez panstw blorl!cych udzlal w konferencji maj, 
mo wszystko prof. Einstein. 'Twórca teorii szturmowców. Z zablokowanego konta banko- wystawié emigrantom niemieckim "dokumen. 
wzgl
dnosci byl poza granicami Trzeciej Rze. wego gminy zydowskiej zwolniono 35.000 szy- ty podróz)o." 

, gdy wybuchl hitleryzm. Mozna wi
c bylo lingó
v celem u!lloziiwienia wyplaty pensji pra- Teraz wy
?nila 
i
 znowu tragedia austriac. 
go 
Jiko pozbawié obywatelstwa i skonfisko. cowmkom szpÜala Rothschilda i domu star- ka. Co zroblc z emlgrantami austriackimi? Czy 
waé mu majl!tek. Swiat stal natomiast otwo. ców. Na razie nie jest jeszcze jasne, jak kszLal- uwazaé ich za obywateli niemieckich, poniewaz 
rem przed geniuszem _ wszystkie kraje zabie. towaé si
 bçd:} przyszlc losy gminy :iydowskiej juz nie tylko de facto, ale i de iure uznano ane- 
galy 0 to, by prof. Einstein w jednym z nich -00- ksj
 Austrii, czy tez uznaé dalej waZnosé sta. 
osiadl. A 0 prof. Freuda swiat si
 juz tak nie ,rego paszportu austriackiego? Jesli si
 przyj. 
troszczyl, bo przyzwyczajono si
 juz do pano. 0 pomoc lekarzom.zydoåi
 mie pierwszl! ewentualnosé, emigranci austriae 
wanla swiat a podziemnego. Swiat si
 pr
dko A cy. po?padajl! pod kompe
encj
 wysokiego ko. 
przyzwyczaja, a wrazliwosé czlowieka ma pew. W ustrii ml.s
r
at? dla s
r
w emguantów niemieckich; 
ne gran ice. Tel Awiw, 6. 4. zAT. \Vladze zydowskiecro a J(;sh Sl
 prZYJmle drugl! ewentualnosé, musi 
Doszlo nawet ju
 do tego, ze si
 zaczyna nie zwiqzku lekarzy w Palestynie zwrócily si
 do si
 wogóle uregulowaé tragicznl! sytuacj
 ludzj 
tylko rozumieé, ale i podziwiaé wielkich kon- zwi:}zków lekarzy w Anglii i Ameryce 0 zain- bez paszp.ortów. .BYé moze, ze tragedia au striae 
dotierów, wyst
pujl!cych pod mask I! pcoroków tcresowanie si
 losem lekarzy z;ydowskich w ka ?ratuJ
 k
mlte! n
nse!,ows
i 
rz
d likwi. 
i wodzów. Prosz
 sobie wyobrazié oburzenie Austrii. Zwiqzek tel-awiwski sugeruje 
sla- d
cJI!. 
yc tez 
oze, ze Sl
 z
aJdzle lnn
 roz- 
swiata, gdyby przed pi
ciu laty te same losy nie delegacji do Wiednia celem zbadania na wlfJzame. Na razl
 od
zwal
 Sl
 S!any ZJedno. 
spotkaly prof. Einsteina, które teraz staly si
 miejscu sytuacji lekarzy, interweniowania na I cz?ne, ?le wyczeklwac na
e
y
 Jakl rezultat b
- 
udzialem prof. Freuda. Ale swiat pogodzil si
 rzecz aresztowanych i niesienia dorainej po- dZle mlala ta szlachetna InlcJatywa. 
juz ze stanem rzeczy i zm
czyl sie ustawicznymi. mocy dotkniçtym niedol
 materialn
. M. K. 


Slynne mydlo do golenl! Palmolive, wyrabiane na ole}- 
ku oliwkowym i glicerynie zapewnia dlugie miesi
ce 
luksusowego golenia. Pamiçtajcie: namydlenie pian
 
mydla Palmolive zmniejsza ezas golenia 0 polowc;o 
NOW 0 
 t: NOR M It. L- 55 
N It. W I ELK 0 
 t , Y L K 0 gr. 


GWARANTUJEMY. 
PUNE ZADOWOLENIE LUB Z:WROT 
PIE N I 
 D Z Y.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0006.djvu

			,,:'\OWY DZIE

IK" czwartek 7 kwietnia 1938 


i 


Palestvnaw rokowaniach 
wlosko-angielski[h 


NA ARENIE 
POLITYCZNEJ 


W sposób otwarty i szczery... 
Jak juz donieslismy, zakonczyly siç, po dwu- 
dniowych rokowaniaeh, polsko-niemieckie. r
z 
mowy pras'owe. Oficjalny komunikat glOSl, ze 
w toku wyezerpuj
cej dyskusji omówionc 
wszystkic clementy ksztaltowania siç opinii 
publiczncj, przy cz
'm ponownie dano wyraz 
szczerej woli uezynienie wszystkiego. by roz- 
wijaé dzielo pokojn we wzajemnych stosun- 
kach w duchu polsko-niemieckiego ukladu z 26 
stycznia 1934 roku oraz deklaracji 0 traktowa- 
niu mniejszosci z listopada 1937 roku. 
Ponadto obie delegacje uwaiajq za poz
dany 
bezposrcdni kontakt równiez rniçdzy przedsta- 
wicielami prasy obu krajó,,', widzqc w nim 
eennc nzupelnienie obustronnyeh stosnnków 
prasowyeh. Rokowania prowadzone miçdzy obu 
delegacjami w sposób ohYarty i szczery bçd[! 
kontynuowane pod koniec biÚ{!cego roku w 
Berlinic. 


KRAKóW, 7 kwietnia. 
DzieÍl w dzieÍl przynosi prasa wiadomosci 
o domniemanych rezultatach rokowaÍl w spra- 
wie porozumienia miçdzy Anglil! a Wloehami. 
Od szeregu tygodni cil!gnl! siç juz te rozmowy. 
Ambasador angielski, lord Perth, juz poraz 
H-ty odwiedzil ministra Ciano, a na pierw- 
szych stronach gazet czyta siç cil!gle inne wer- 
sje, raz 0 8-miu, potem znowu 0 12-tu' punk- 
tach zasadniczych, które wszystkie majl! to do 
siebie, ze Sl! na ogól dosé niejasne i majl! cil!gle 
jeszcze charakter prowizoryczny. 
A jesli ehodzi 0 spraw
 Palestyny, sty I tzw. 
dyplomatyczny swi
ci prawdziwe triumfy. 
Wprawdzie "Manchester Guardian" komentuje 
rzekomo juz uzgodnionl! opini
 ekspertów wlo- 
skich i angielskich w sprawie Palestyny, jako 
wyraz sprzeciwu Wloch wobec idei paÍlstwa 
zydowskiego, z drugiej jednak strony, tak po- 
wazny organ jak paryski "Temps" przyznaje 
zupelnie otwarcie, ze nic z tego wszystkiego nie 
rozumie i ze trudno w ogóle dGmysleé siç, co 
w istocie kryjé si
 w tych mglistych i niejas- 
nych slowach. 
Bl!di jak bl!di, nie mozna oprzeé siç wraze- 
niu, ze stronlh która na tym ukladzie najlepiej 
wychodzi. w zadnym wypadku nie jest Anglia. 
Wlochy otrzymujl! od Wielkiej Brytanii 8tO- 
sunkowo bardzo wiele, a nie dajl! wlasciwie 
nie, albo tez tylko bardzo malo. Bo ehyba nie 
jest dla Anglii zadnym sukcesem, jesU uzysku- 


INDYWIDUI1.LNE WYJAZDY 
do FRAN(JI, BEL611 i ANGLU 
"ARGOS" Kraków, Szczepañska 7 


dzialów wojskowych z Hiszpanii, uezyni gest, 
który praktycznie jest juz zupelnie bezwarto- 
seiowy. 
Nalezy si
 wi
c zapytaé, co wlasciwie zyska 
Anglia na tym tak szumnie reklamowanym 
ukladzie, na tych pertraktacjach, 0 które trze- 
ba bylo staczaé wprost homeryczne boje w par- 
lamencie? Czyzby si
 to istotnie oplacalo za 
tak marnl! stosunkowo een
, jakl! jest uznanie 
protektoratu brytyjskiego nad Adenem i zre- 
dukowanie wloskiego garnizonu wojskowego 
w Libii? S, to wszak "koncesje", które w grun- 
cie rzeezy mogl! swiadezyé tylko 0 jednym, 
mianowicie 0 porazce angielSlkiej. Bo chyba 
kaidy rozumie, ze w razie jakiejkolwiek ewen- 
tualnosci gamizony libijskie mogl! byé z t
 
sam, szybkosci
 zwi
kszone, z jakl! zostaly 
zredukowane. I cóz to za ustçpstwo zaniecha- 
nie dzialalnosci stacH radiowej w Bari, skoro 
w mysl ostatnich doniesieÍl Wlochy jednak ro- 
szcZI! sobie pretensje do odgrywania w dalszym 
cil!gu roU protektora Islamu? 
Naszym zdaniem, jeSli tak istotnie wygll!da- 
j, preliminaria ukladu angielsko-wloskiego, to 
one prestizu Anglii w zadnym wypadku nie 
wzmacniajl!. Wprost przeciwnie, wzmacniajl! 
tylko prestiz Wloch. 
Jest natomiast jedna sprawa, przy rozwl
. 
niu której Anglia moze cos otrzymaé. coB zdo. 
byé, wzamian za ten dlugi szereg ustçpstw, na , 
jaki si
 zgadza - sprawa Palestyny. JeSli real- 
na dyplomacja angielSika trzymaé si
 b
zie 
zasady do ut des, jesli zeehce wyrównaé rachu- 
nek zysków i strat, musi w tym wypadku po- 
stawié kwesti
 zupelnie jasno. Musi powie- 
dzieé przedstawicielom dyplomacji wloskiej: 
"My dajemy wam duzo. Dajemy wam nasze pIa. 
cet na aneksj
 abisyÍlsklJ, uznajemy zmiany, 
jakie zaszly w Hiszpanii na B'kutek wsp6ldzia- 
lania waszych "ochotnik6w"_ Uznajemy wasze 
zywotne interesy na Morzu Sr6dziemnym. Za- 
pewniamy wam swobod
 zeglugi przez Kanal 
Sueski, dajemy wlaáciwie wszystko, czego tyl- 
ko chcecie. Ale w zamian za to ZlJdamy katego. 
rycznie od was jednej rzeczy istotnej: Pale- 
styny. Tam zbiegajl! siç najzywotniejsze inte. 
resy Imperium brytyjskiego. Ten punkt nie 
moze byé w dalszym cilJgu naraZony nagrozbç 
wichrzyciel
klej roboty. To jest zresztlJ jedyna 
powatna rzeez, kt6rej domagamy si
 w tym 
ukladzie, j8lkl warn daje tak wiele, a n.am tak 
niezmiernie malo." 
Tak powinni przemówié reprezentanci An- 
glil. A to nie w interesie zydowskiego jiszuwu. 
Ale - w ich wlasnym prawdziwym, zywotnym 
interesie. H. P. 


Praga odpowie na not, rz
du 
polskiego 
Endeeki "Goniec \Varszaws!"i" donosi z Pa- 
ryza, iz wedIe informacji z kól polHycznych, 
wrçczenie noty polskiej pl'zez min. Papeego 
rzad;)wi czeskoslowackiemu, dotyezqcej akcji 
K
minternu, nic wywolalo w Pradze porusze- 
nia. Rz{!d czeskoslowacki niejednokrolnie spel- 
nia1 uzasadnione przeds!awienia ze strony Sll- 
!liedzkiej, a takze i ze s!rony polskiej. Wystar- 
ezy wspomnicé usuniçcie z terenu czeskoslo- 
wackiego propagandy OUN i Konowalca. 
Wladze czeskoslowackie podj
ly badania in- 
formacji, zawartych w memorandum pol skim 
i po uzyskaniu odpowiednich wiadomosci 
udzielq rz
dowi poIsldemu odpowiedzi juz w 
czasic najblizszym. 


I LINOL EUM I CERATY 
"PRZEMY51:. · LINOLEUM" 
I KHA"ÓW. HYNEK G.... 10. 


Konsul polski w Wiedniu 
. u Seyss-Inquarta I j, ze strony Wloch uznanie swych koniecznych 
l\onsul generaIny R. P. w 'Viedniu Mieczy- interesów na Morzu Sródziemnym. Natomiast 
slaw Grabinski przyjçty zostal we wtorek w dla Wloeh j est sukcesem, jezeli AngUa przy- 
poludnie przez namiestnika Seyss-Inquarta na znaje, ze i one majl! na tym samym Morzu 
ofiejaInym prz
'jçciu, które odbylo siç w daw- Sródziemnym interesy zywotne. 
nym palaeu nrzçdu kanclerskiego, obecnie sie- W dalszym cil!gu zdobywajl! Wlochy formal- 
dzihie namiestnika przy BallhauspIatzu. ne uznanie aneksji abisynskiej, rzecz, której 
Tym samym konsul gen. R. P. w 'Vie
niu lekcewazyé nie nalezy, zwazywszy, Z jak ci
z- 
nawiqzal pierwszy ofiejalny kontakt z namlest- kim sercem musiala si
 Anglia zdecydowaé do 
niki('JI1 Austrii. zaakceptowania faktu dokonanego, dzi
kl kt6- 
remu losy zyciodajnych wód jeziora Tsana sta- 
jlJ siç uzaleznione od nowego wladcy wloskie- 
go w Abisynii. 
Co wifcej: kiedy na dramatycznym posiedze- 
niu Izby Gmin Neville Chamberlain doniósl 0 
swojej decyzji nawil!zania rokowan z Wlocha- 
ml, umotywowal to przede wszystkim koniecz- 
nosciq. uregulowania sprawy hiszpanskiej. W 
mi
dzyezasie jednak "ochotnicy" wlosey, któ- 
rzy nie doczekali siçwycofania, dokonali tego 
juz niemal w calosci, do cZego dl!zyl Mussoli- 
ni, mianowicie przyczynili siç do walnego zwy- 
ciçstwa wojsk powstanczych. Jesli wifc dzis, 
w konsekwencji umowy z Anglilh zgodzi si
 
wspanialomyslnie na odwolanie wloskich od- 


Nowa biala plama na mapie 
skautowej Europy 
Hal'eersJd kJuh inslruktorski im. I\Iieez. Be- 
ma w 'Varszawic l.u'zqdzil we wtorek ubiegly 
w DoÚm Harcerslwa ciekawy odczyt zbiorowy 
n. t. ,,:\Iowa biala pIama na mapie skautowej 
swiata" (konicc skaulingu austriackiego). Po 
odczycic odhyla siç d
'sknsja. 


Spózniona konfiskata 
Dn. 4, kwietnia 1938 r. dorçczono wydawl1ic- 
twu "Polonii" w Katowicach uwiadomienie 0 
zajçciu n-I'U pisma z dn. 5 wrzesnia 1937 r. za 
artykul p. t. "I\Iiçdzynarodowc sprzysiçzenie hi- 
tIerowskic". \Vidocznie byl to skutek zewnçtrz- 
n
j inlcl'\ycncji, klóra przyszla tak pózno. 


Jeszcze jeden rozs,dny glos 
z Kowna 


stoRunków z PolsklJ". Ustanowienie poselstw 
w Warszawie i w Kownie - pisze dziennik _ 
oraz zapewnienie im bezposredniej komunika. 
eji - to pierwszy etap nawil!zal1ia stosunk6w 
miçdzy PolskI! a Litwl!. Z kolèi nalezy siç za- 
stanowié nad dalsym rozwojem spraw. Nfe wy- 
daje sif, ùby Litwa miala jakfs szczególny in- 
teres, aby powstrzymywaé siç od rozwijania 
tych stosunk6w, tak jak to ma miejsee z in- 
nymi panstwami. 
OmawiajlJC mozliwoscf dalszego rozwoju sto. 
sunków polsko-litewskieh w dziedzinach go- 
spodarczej i polftycznej, dziennik wyraZa prze- 
konanie, ze stosunki te bçdl! rozwijaé siç na 
tych samych zasadach i tymi samymi drogami, 
jak z innymi panstwami. 
"Z czasem stosunki miçdzy Litwl! a Polskll 
bçdl! musialy staé siç takimi, jakie zazwyczaj 
bywajl! pomiçdzy dwoma sl!siednimi panstwa. 
mt" - pisze "Lietuvos Aidas". 


Przed l-szym maja 
'V komisariacic rz:!du na miasto \Val'szawç 
odbyla siç konfcrencja z pl'zedslawicielami 
stowarz
'szeÚ, hiorqeyeh udzial w manifesta- 
c,jach picrwszomajowych. \V lym roku demon- 
strowaé bçdzie szesé organizacyj, w tym trzy 
polskie: P.P.S., Z.Z.Z. i P.P.P. (dawna Frakcja 
RewoJllcyjna), oraz trzy iydowskie - Poalej 

yjon-pra\';ica, Bund i Poalej Syjon-Iewica. 


Kowno, 6. 4. PAT. "Lietuvos Aidas" zamiesz- 
cza artykul wstçpny p; t. toW sprawie dalszyeh 


- -----_._-_._------
 ._--
 
po odezycic, "przyjçtym cntuzjast
.cznie", pa- 
dlo zc strony sluchaczów zapytanie pod adre- 
sem prelegenta w sprawie rozwiqzania kwestii 
zydowskiej. Nowaczynski odpowiedzial, ze - 
osobiscic nie wierzy w zadne Madagaskary, ani 
w masowe wyjazdy do Palestyny. Poglqd jego 
jest - "desperacki": jedynic wojna europcjska 
moze tç kwesliç zalatwié, wojna howiem ze- 
pchnic oIhrzymi procent 2ydó,v do Rosji. (?) 
W koÚ('u l\'owaczyÚski nadmienia, ze lekarze 
zabraniajq mu l}('zemawiaé, wiçc odczyt w 
Bydgoszezy byl jednym z ostalnich icgo bez
 
posrednich konbtJdÚw z PllbIicznosci
. 


"Desperacki" pogl
d 
Nowaczynskiego na kwesti
 
zydowsk
 
Adolf :\0'. .
.:' 1'lSki ohjczdza tcraz Wielko- 
polskç z (>tkz.'
I;IJlli. w IdÚI'yeh opisuje swoje 
Wl'az('l1i:: z Palesl.'"!l". Odcz:vl laId '",""qJosil juz 
w Puznaniu, oslalnio zas pl'zel1l:lwial w Byd-' 
nllszczy. J ak infol'lIluje jelIno z pism endeckich,
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0007.djvu

			"NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwietnia 1938 


7 


W poszukiwaniu modus vivendi 
Tvgodniowv przeglild politvki miedzvnarodowej 
Lini. B
"'ill-B.gd.d 
W nadchvdzQcQ niedziel
 wi
kszusé lutiu au- 
8tria.&tego, Lap
dzona do u.ì1 "wyborczych'; przez 
Gestapo i szturmówki wlasnymi glosami usypie 
mogil(! dJa austriackiej niezaleznosei i odr(!bnosei. 
JednakZe brunatni wladcy nie czekajlJ na t
 for- 
malnoåé. Procesy likwidacyjne slJ w pemym to- 
ku. Brunatny polip wycilJga z austriackiego orga- 
nizmu gospodarczego wszystkie soki zywotne. PP. 
Goering i Keppler rozciQgn(!li na: Austri(! caly sy- 
stem rozporzQdzeIÍ i reglamentacyj, skladaj:}cych 
si(! na t. zw. plan 4-letni. Ju.t poprzednio caly za- 
pas dota i dewiz Banku Narodowego znalazl si(! 
w skarbcu Banku Rzeszy. Dr Schacht dokonal tej 
operacji z wldciwlJ mu... maestriQ. Pod pozorem 
,,kaDlpanii w);borczej" coraz to nowi ministrowie 
hitlerowscy nawiedzajlJ WiedeIÍ. Stopniowo i me- 
todycznie tworzy si(! kolo! gospodarczy Wielkiej 
Rzeszy, bedllcy wldciwie rea]izacjlJ koncepcji 
"Mitteleuropy". To jest dzisiaj najdonioslejsze na- 
stepstwo ,,Anschlussu" - powstanie organizmu go- 
spodarczego, wysoko uprzemyslowionego, jednak- 
ze pod wzgl(!dem zywnosciowym i surowcowym 
niesaDlowystarczalnego i skazanego na import. 
Sila atrakcyjna tego organizmu dla rolniczych 
panstw Europy Srodkowej, naddunajskiej i bal- 
kanskieJ b(!dzje ogromna a w slad za nilJ pójdzie 
oczywiScie wzmozony wplyw polityczny. 
WSZ)stko wskazuje obecnie na to, ze dalsza eks- 
pansja Wielkiej Rzeszy pójdzie wlasnie w kierun- 
kn takiego podporzQdkowania krajów, które leilJ 
na dawnej, hohenzollernowskiej liniÏ Berlin-Bag- 
dad. Nie jest rzecz, przypadku, ze na ostatni od- 
cinek tej linti zostal desygnowany - w charakte- 
rze arnbasadora Niemiec w Ankarze - p. von Pa- 
pen. Kraje, lezlJce na tej linii zdaj, sobie sprawe 
z grozlJcego im niebezpieczenstwa. PomijajlJc Cze- 
choslowacje, która jest zagrozona bezpoArednio a- 
gresjlJ Diemieckll w postaci irredenty Niemiec su- 
deckich, coraz silDiejszy niepokój przejawiajll We- 
gry. RbmuDia. jako dostawca nalty, równiei Die 
moze pozostaé oboj(!tna. Nowy rZlJd patriarchy l\fi- 
rona staje w obllczu bardzo ci(!zkich zadail. 


N.ddan.is'" II0ciolll1,.ze... 
Sytuacja wewn(!trzna Czechoslowacji kompHku- 
je sie w dalszym ci,su, grOZIJC oczywiåcie powl- 
klaniami zagranicznymi, gdyz w gre wchodzlJ za- 
gadnienia narodowosciowe. Rz,d Hodiy znajduje 
sie w huraganowym ogniu mniejszosci (nie wyllJ- 
czajlJC Slowaków). którego sila Die zostala bynaj- 
mniej oslabiona parlamentarnlJ enuncjacjlJ premie- 
ra, zawierajlJCII przyrzeczenie opracowania statutu 
prawno-politycznego mniejszosc! w Czechoslowa- 
cji. Procesy rozkladowe w poszczegóinych par- 
tiach niemieckich ,wspólpracujlJcych dotychczas z 
rZlJdem praskim post(!Pujll w szybkim tempie na- 
przód, ogarn(!1y one nawet socjalistów niemiec- 
kic
, których przedstawiciel dr Czech ustlJpil z ga- 
binetu. Berlin podsyca oczywiScie te procesy f 
czeka na stosowny moment. 
Jak widzlmy, srodkowo-europejski kociol znaJ- 
duje sie obecDie w stanie wrzenia. Dynamika bru- 
natnej ekspansji rozsadza istniejlJcy uklad sil i sto- (::;p
cialILU sluiba in!orllwcJillu "IV. Dziennika") 
sunków. Jedyna przeciwwaga, jaklJ byla do nie- Jerozolima, 6. 4. (S) "AI Lahab" donosi, ie misje arabskie odbywaé si
 b
dq. przez 4 i pól 
dawna penetracja wloska w basenie naddunajskim, w najbliiszym czasie ustan!! transl11isje arab- godziny, a nie jak dotychczas przez dwie go- 
przestala dzialaé w owej historycznej chwili, w skie, uskuteczniane dotychczas z Londynu a dziny. Budzet radiostacji jerozolimskiej na 
której Hitier depeszowal do Mussoliniego, ze mu w ich miejsce nast!!pi rozbudo\va stacji radio- skutek tego zwi
kszony zostanie 0 12.000 fun- 
"tego nigdy Die zapomni". Dalsze uksztaltowanie wej w Jerozolimie, która ma zostaé podzielona lów. Dzi
ki temu rz!!d zaoszcz
dzi 48.000 fun- 
sie sytuacji zaleiy w znacznym stopniu od prze- na stacj
 arabsk!! i angielsko-hebrajsk!!. Sta- tów rocznie, transl11isje arabskie z Londynu bo 
biegu wydarzen na innych odcinkach frontu dy- . cja arabska 0 sile 50 do 100 kilowat, slyszana wiem kosztowaly 60.000 funtów rocznie. 
plomatycznego, w szczególnosci. na odcinkusrod- I bçdzie we wszystkich krajach arab skich. Trans 
ziemnomorskim '0 ::::so wlosko-brytysldm. Na razie . 
,,oj RzyID-Berlin" f
nk
jonuje 
ez 
arzutu, obat . Nie rez yg nu J -
 z cudzoziemców l)rzepisom dewizowym jak to juz od dawna ma 
partner
 reasekurUJIJ Sl(! wzaJemme a dalszym I _ _ _ '"t l11iejsce na dawnym obszarze Rzeszy. Dalej po 
przejawem tego harmonijnego dzialania ma byé ' I Ich - dewlz daj!! urzçdowo, ze wszystkie dotychczasowe 0- 
zapowiedÛana na pocz:jtek maja wizyta führera Berlin. 6. 4. PAT. Urz
dowo wYJaSI1IaJ!!, ze graniczenia techniczno paszportowe w komunt 
we Wloszech. rozci!!gni
cie przepisów dewizowyeh Rzeszy na , kaeji miçdzy dawnym obszarem Rzeszy a kra- 
kraj Austrii w niczYlll nie ogranicza ruehu tu-I jem Â'Ustrii zoslaly zniesione. Dozwolone jest 
r
Tstycznego cudzoziemców. W szczególnosci zabieranie z sob!! lUiesi
cznie a tys. marek '" 
cudzoziemcy mos!! tak, jak dawniej, bez prze- banknotaeh Iub lUonetach przy przejeidJie del 
szkód i bez zadllych specjalnych formalnosci kraju Austrii przez dolyehczasowq. granic
 nit! 
przyjezdzaé do Autstrii i wyjezc1Zaé z niej. Je- miecko austriack:} bez odnotowywania w pa- 
d;ynie osiadli w Austrii cndzoziemcy podlegajq. szporcie. 


Dziell1i
t ',.ozmólV 'O,.d. Pe,.,". 
Dziewi
é razmów odbyl dOlychczas ambasador 
lord Perth z min. Ciano. DIngo konferowali w 
fizymie br-ytylscy eksperci. Oslatnia mowa Cham- 
berlalna IDiala w nzymie "doh!':} pras
". nokowa- 


nia wlosko-brytyjskie znajdujQ si
 w stadiunl fi- I grozi okrqzeniem Francji. Próbq takiego nacisku 
nalizacji, od ich powodzenia zaleZY dalszy byt jest juz obecnie ostatnia fala strajków. Dla Mus- 
obecnegu gabinetu bQtyjskiego. Przebieg i zasi(!g I soliniego zwyci
slwo powstanców w chwili obec- 
r.ùkuwaÚ N
 010czonL hermetycznq lRjemnicQ. Nie nej jest kwestii! wr
cz zywotn:}; nie b
dzie prze- 
brak jednak 
'rzypuszcz
1Í i domyslów. "Daily Ex- sady w powiedzeniu, ze jest to jeden z jego ostat- 
press.' o!(h;il juz nawet list
 8 problemów, co do nich atutów. Stlld ten ton pogrózek i "wy\\ljania 
których zostalo osiQgniçte porozunlienie. Figuruje szabelkQ", który dal si
 slyszeé w ostatniej mowie 
wsród nich l'l)wniez i Palestyna. Zkie,j pJatformie byl tanH do "rzucenia pot
znego glosu na szal(! wy- 
jut bliski finalizacji. Wydaje si
 wQtpliwym, by darzeÚ w Europie", gdyi Anglia "nie pozostanie' 
oboj
tna wobec agresji, podj
tej gdziekolwiek". 
W okresie rokowaIÍ z Rzymem jest to ostrzeienie 
bardzo znamienne, b
dlJce zarazem potwierdze- 
niem tego ust
pu mowy Chamberlaina, w którym 
premier podkreslil szczególne W(!zly, IlIczllce An- 
gli
 i Francj(!. 
W Paryzu rZlld Bluma wyst(!puje z wielkim pro- 
gramem reformy finansowej, maj/&cym wydobyé 
francuskQ gospodark(! skarbowli z Impasu ostat- 
nich miesi
cy. Oczekuje si(! ogólnie silnej opozycji 
w senacie oraz na prawym skrzydle partü rady- 
kalneJ. Gdyby ta opozycja oball
a rZlJd BlunÍa, 
wówczas nalezy si(! liczyé z powolaniem gabinetu 
zjednoczenia narodowego na szeroklej piatformie. 
Od dalszego rozwoju sytuacji wewn(!trznej we 
Francji zalezy oczywiScie stosunek do zagadnie- 
nia hiszpanskiego, wplywa ona zatem poårednío 
na przebieg i szanse rozmów miedzy Lon'dynem 
a Rzymem. 


. >>SUMAL'l' - najlepsze wadanie. 


Londyn chcial omawiaé spraw
' Suezu, gdzie ma 
szczególne zobowiQzania wobec Egiptu. Nad po- 
wodzeniem wzgl(!dnie niepowodzeniem rokowaIÍ 
ciQzy jednak w pierwszym rz(!dzie - wojna w 
Hiszpanii. 
W najbliiszycn dniach rozstrzygnie si(!, czy obec 
nB, pelna sukcesów, ofensywa gen. Franco b(!dzie 
równoznacznß z ostatecznym zwyci(!stwem, czy 
tez uda si
 rZQdowi zatrzymaé jlJ u granic Katalo- 
nii i zapobiec okrQzeniu Madrytu. RZQd Negrina 
czyni heroiczne wysilki. Poniewaz istnieje seisle 
"iunctim" mi(!dzy dalszym post
pem rokowan bry- 
tyjsko-wloskich a wycofaniem przez Mussollniego 
"ochotników z Hiszpanii, wi(!c obie strony a wraz. 
z Dimi swiat caly spogllJdajlJ z napi(!ciem w stron(! 
Pirenejów. 


Os'a'nie .'aly Massoliniego - 
,,.OZ", 
Zwycicstwo gen. Franco pozwoli Rzymowi 
wyrazié skwapliwie zgod(! na wycofanie ocholni- 
ków w mysl planu brytyjskiego. Gdyby jednak 
wojna miala si(! przecilJgnlJé na dalsze miesilJce 
caly dalszy tok rokowan znajdzie si(! pod znakiem 
zapytania. Wzrosnie wówczas nacisk na rZQd fran- 
cnski, by przeszedl do bardziej aktywnej polityki 
na granÏcy pirenejskiej, gdzie armia faszystowska 


Kiedy zdrowie lub cera szwankowaé zaczyna 
Zdrowiu lekarz pomoze, cerze - BENIGNINA. 
20i9k 


Poz. Ea,.optl... 
Z wydarzen pozaeuropejskich dwa zazluguJq na 
bacznQ uwag(!: oswiadczenie premiera Japonii ks. 
Konoye, it "wojna z Chin ami dopiero sie zaczela"ö 
jest ono dowodem, it dotychczasowe sukcesy Ja- 
ponH SQ czysto taktyczne i ze do politycznego pod- 
porzQdkowania Chin droga bardzo jeszcze daleka. 
Sila oporu chinskiego wzmaga sI(!; czas praeuje 
przeciwko Japonii. 
Drugi fakt, którego nast
pstwa, dzis Die daj/ice 
si(! przewidzieé, D10glJ mieé jednak kapitalne zna- 
czenie to wywlaszczenie amerykanskich koncer- 
nów naftowych przez rZQd Meksyku. Co oznacza 
utrata kontroli Dad terenami naftowymi w okresie 
wyscigu zbrojen, 0 tym chyba mówié Die trzeba. 


W Jerozolimie cz)'nne bc:dq 
2 sfacie radio we: 
otobs.o i hebto;s.o-ongie's.o
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0008.djvu

			8 


"XOWy DZIE
:\'IK" czwarlek Î l,wirtnia 1!1;l8 


--=-'""'!I 


Kuz,n premiera Chamberlaina 
i iego ..kawal,.. 
Prima Aprilis i humor an,ielsld 
LONDYN, w kwietniu. "Dniem idiotów". Jego autor, Hook, musial na 
Anglicy Sl! narodem znanym z humoru, hu. pewien czas wyjechaé z l,ondynu, aby nie pdé 
moru 0 specyficznym charakterze, odznacza. ofiarl! ogóJnego rozczarowania i niezadowole. 
j,cym sj
 flegmll, dyskrecJII, brakiem podkre. nia. 
slen i jaskrawosci. Humor ten nie opuszcza ich B inspektor poJicji angielskiej, Woodward, 
i w dzisiejszych czasach, dajllc dowód, ze i w który towarzyszyt królowi Edwardowi VII W' 
tym przelomowym ci
zkim okresie wyspy an. jego podrótach zagranicf, opowiada 0 prima. 
gielskie nalezIl do najszcz
sJiwszych krajów na aprilisie na dworze Wilhelma II w Romintea 
ziemi. Prima Aprilis jest dniem p08wifconym w czasie wielkiego polowania. Sniadanie od- 
w calosCÎ humorowi, dowcipom, wesotemu na. by to si
 w lesie. Wilhelm polecat swoim goé- 
bieraniu. St,d i w Anglii ma on dlugl! trady. ciom specjalny rodzaj kielbasy, sam jednak 
cj
, a poszczegóJne udane dowcipy pozostaly I nie skosztowal jej. Gdy kielbasa zostala zje- 
jeszcze do dzis w pami
ci. I dzona, cesarz wybuchl smiechem i powiedzial: 
Jednym z najwi
kszych kawalów byl Prima "Nawet nie wiecie, coscie zjedli. Kielbasa jeøt 
ApriJis wymyslony i zorganizowany przez dzien I z psiego mifsa." Ten niezbyt mlldry dowcip po- 
nikarza Teodora Hooka w r. 1809, a wi
c w ! cillgnfJI za sobll rewanz. Wieczorem Willie" 
bardzo ci
zkim momencie wojny, którll W. Bry I wszedl do lazienki w patacyku mysliwskim. Za 
tania prowadzila z Napoleonem Hook nle ob. chwil
 z wielkim krzykiem i kompletnym ne- 
darzat sympatill pewnej panl Tottenham, boga. gliZu opuscit t
 ubikacj
. Ktos do wanny Da- 
tej wdowy mieszkajfJcej w Lond)'nie przy Ber- ' puscil zab i ryb. 
ner Street 24. Juz na parç dni przed 1 kwietnia, I Jednym z najwi
kszych wspólczesnych ka- 
Hook wezwawszy do pom.ocy jednego ze swo. , walarzy angielskich byt zmarly przed dwoma 
ich przyjaciól, oddal sif z zapatem pisaniu Jis. laty p. William Cole, kuzyn powaÚ1ego pre- 
tów. Nadszedt dzieñ 1 kwietnla Hook miesz./ Miera angielskiego Neville Chamberlain.. D1& 
kaj,cy naprzeciw p. Tottenham, ulokowal si
 ' p. Cole caty rok skladat siç z samych prima 
w oknie i czekat na wynik swojej korespoit. : aprilisów; a wyrzlldzanie kawatów bllinim by- 
dencji. 1 10 jego specjalnosCÎfJ. Raz, wyszedlszy na uU- 
o 8wiCÎe zjawili siç kominiarze, którzy po. c
, zobaczyl powaznego posla konserwatywne- 
cz
li sprawdzaé wszystkie piece I kuchnie w ' go, majora Lockera Lampsona, biegnfJcego do 
domu. Potem poczçly nadjddzaé wozy z wu. autobusu. Cole wydal dziki okrzyk: lapajcie 
lem, drzewem, meblami, roslinami. Potem zja. ztodzieja, i rzucil siç w poscîg. PublicznoU 
wiH sif rzeznicy, handlarze ryb z taczkami, tu. przylfJczyta si
 do tej akcji i za chwilç powaZ- 
ziny fryzjerów, wtasciciele katarynek, a nawet ny poset znalazt si
 w r
kach poJicjl. Przyszlo 
wyslannicy domów pogrzebowych. Potem przy do rozprawy i zartownik skazany zostal na 
szla kolej na sZe8ciu najslawniejszych chirur- grzywnç. Jeden z przyjaciól p. Cole brat slub 
gów londyñskich z instrumentami do operacji, w kosCÎele. Smietanka towarzystwa stawila sir 
na rejentów, dwóch pastorów i tuzin adwoka- na tf uroczystosé. W pewnej chwili bardzo 
tów. Wsród tlumu, ktry zgromadzit siç przed przystojna dama przecisnçla siç przez 1Ium j 
domem I walezyl 0 moznosé wejscia, przyszlo rzucHa siç panu mlodemu na szyjç: "blldi szcZf 
juz do awantur i bójek. sliwy, mój kochany - zawolata - ale" Itamiç- 
Nie na tym koniec. Okolo poludnia zjawiU ta.Ï, ze zawsze cl bfdf wierna, a kiedy zona ci 
si
 niemal równoczesnie burmistrz Londynu, siç znudzl, mozesz wrócié do mnie!" Scena wy- 
gubernator Banku Angielskiego, arcyblskup warla sensacjf niezbyt przyjemnll dla zaintere- 
prymas Canterbury I caly szereg innych dostoj- sowanych, a odegrana byla swietnie przez zna- 
nych .osobistosCÎ. Ktos ich zawiadomil, ze p. jomfJ aktork
 p. Cole. 
Tottenham, czujllc sfç bardzo zle, postanowila Najlepszy kawat p. Cole zacz
1 siç od Die- 
za
isaé. swój o
þrzymi ,
ajl!tek miastu, jak winnego spaceru. Zauwazyt grupç robotników 
tw
erdzIt . burmls
rz, kOSClOlowl, jak tego spo. z lopatami, kilofami i taczkami, krçcfJCQ øïC W 
dZlewal SIÇ arcyblskup, a wreszcie Bankowl An centrum Londynu po Picadilly Circus. Okua- 
(Iii, jak glQsil list otrzymany przez guberna. 10 siç, ze czekajl! na inzyniera, który nie nad- 
tora. Skonczylo siç na tym, ze zgromadzeni roo szed!. "Ja jestem inzynierem" - powiedzial p. 
boinicy i kupcy zaatakowali wysokie figury i Cole i kazat im w najbardziej ozywionym punk 
zniszczyli ich wspaniale powozy. Cala ulica i cie miasta rozpifJé sznury i zrywaé bruk. Obec- 
dzielnica byla przez szeteg godzin w stanie nie. ni policjanci pomogli mu w tym z callj usluz. 
zWYkl.ego podnie
eni
. Tlum wdarl siç do mie- noscÎl!, wstrzymuj,!c ruch. Nikt nie przypusz- 
szkanJa wdowy I znlszczyl cale urz
dzenie. czal, aby ktos niepowolany mógl wpaáé na ta- 
Dzien ten zyje dotljd w pamicci, a nazwano go ki pomysl. W. T. 


CZWARTEK.7 k'll'letnla. 
KIL\'iOW 5.1i.'udycja puranna; 11.1;' Hi'ierwlaotU nno- 
du"e ... 1I1"1.
.CO polskleJ I obeef' - puranek Rluzrezny dla 
dumado\\; 11.
O 
fuzyka z plyt; 11.57 Sygnal ezasu. heJDal; 
1!:.
3 AndFj" puhttlnlowa; 13 Audyeja dla dzleel 'II'teJ. 
skich W opr. Tull Relllgerowej; 13.(" Muzyka z plyt; ".41 
WiadulII
,tl blc.i'lce; H.'" !\Iuzyka z plyt. 
1;;.10 "L.,\.tu..a (1(Iohlcdula" : )<'r,,"'OIcllt I. puwlesci "iól. 
13 k".3 i:' AllllrJ,c.ia Stl'uga - czyta Jadwiga KoplJO\uka; 
1.;.2;; Lokaillo \\1"dumu,;cI gospodnroze; 1..3. Z Warsz.; "Ia. 
dOIllO';l'I g..,spudarczc; 1;;.4. "Rozwowa Dluzyka Z ml04lle- 
iI\"' lIud
.eJ'j (.rowadzl prof. Bronlslaw Hutkowlkl; 1'.1. 
lioOl'ert 
ol\stòw. Wyk.: Janina Hupertowa (mzsopr.). T. 
ur"n (wlol.) I pruf. L. Urstcin (akomp.); n.;;' Pogadanka 
"ktuulna; 17 "Wlcdza I kSlllzl,a": 0 ksilliee Mleezys'a'll'a 
Uohtlnna J.cpeckleKo p. t.: ,,
Iadal&lkar" olò'll'ié b(dzle 
prof. Staolllaw Sumlñskl; 17.1;; Lódzka orklestra lalooo. 
"H; pod d
'r. 'Ceodura Rydera; 17..' Poradnlk sportowy - 
I'l'd. JÒJ,o{ Wlodarklewlcz I wlndom08cl sportowe; 18.1t Lo. 
Laluo wladolOoo'ci sportowe; 18.5' Koneert popularny tria 
s"luuu" ego t;mlla )<'lllpu'll'lkleKo; 18.4' Doklld Jeebaé " 
'WI
tu!; IH.45 Odezyt: "Znllelenle é'll'lezeñ clelesnye.h" - 
...:r:t'. SI. Nownckl; 18.55 "roltram oa dzleñ nastljpny; II 
Oryglnalny Tealr WyubrazlIl: ..Tata !izwonlf" s'ucbowl. 
sku 
I nrU 
lurozuwiez-SzezepkowskleJ; 19.5f PoIIUe nt"or:l' 
fut'lep(,,"owe 'II' ..-yk. Wandy KopeekleJ; II,5t POladanka 
akiunlna; " l'ol8ka Kapela Ludowa F. Dzleriauo"Mlllelo 
I I. Kllmalzcwllkl (przyliple'll'kl)ö Z'.4;, Dzleonlk ..Ieczor- 
IIY I Ilugadanks aktuailln; 21 "Wloscllay reJI" audyeja mu. 
1.3.Clnu slOlllla w upr. St. Roy'a. Wyk.: ree.ytatorzy, 10- 
I"d, Pll\tka I'ozllllúska. nu.ly zelpól Instrumeotalny, oraa 
harmunla rt:czna I gltara; Zi.n ,,0 mlodll l'II'órezoØó" - 
"
kio IIterackl T. Zelelisklefóo-Buyn; ZZ Koneert kllweralny 
W).k.. 
Iarlll Chasin (fort.) I Kwarlet PolskI: E. UmllÍlka 
(1. 8k rz.). T. JaworskI (II. Ikrz.'. M. Szaleskl (altó"ka), 
7.. Adamska (wlol.); Z2.5' Ostatole "Iadomoåel Ibleonilia 
"I
ezurnelto. przcgll\d pras)' I kOlDunlkat meteoroloKlezn)'; 
2. 
Iu.yka I plyt. 
\Y AI
SZA W A 5.t5 p Krakow; IU. Skrzynka ogótnt - 
dr. Stt:powskl; 18.25 Pro:tram; 18.35 Alldye.ja dla wlodzle- 
iy wldskleJ I' p. Krakó'll'; Z3.Sf Plyty. 
LWOW '.15 p. Krakòw; 13.4;; KOJllunlkat L"o"lkleJ lib)' 
P.olnlczeJ; 13.5' Plyty; 14.1. ..l\lIode talenty" - 15.letnl 
1,lanl.ta Sewcry Saprun; 14.5. Glc'da l'II'owska; IS Ga'll'
da 
.
glollailla; 1;;.2;; Wladomoscl blezllee; 15.31 p. Krakð'll'; 18.1' 
"l'odole podziemne" - pogadanka dr. H. Bretta; 18.2' Mu. 
I.
.ka IlUpularna; 18.40 "Llsty I programy" - dyr. Petry; 
1M.;;;; p. Ii raków; 23 "Z album u speakera". 
KATOWICE U5 p. Kraków; IUS WlallolDooel blef.llce; 
l.t.3d I'losollkl IIcapolltalÍskle " "yk. Jðzefa Sebmldta 
h"yly); lU5 p. Krakó,,; 18.45 LekcJa Jt:zyka polsklelo; 
11 p. Kraków. 
I,(JDZ U5 p. Krakòw; 14 Koncert zyezelÍ; IS Jak Ip
dzlé 

wit:loY 15.05 0 wszYltklm po trolzku; 15.1. Plyty; 15.Z7 
J,ódzlde 1"ladomo$cl Itleldowe; 1..se p. Krakð'll': 18.41 POla. 
tlanka; 18.;;5 p. Krakòw. 


STACJE ZAGRANICZNE 
li.l;; ;\IEDJOLAN: Koneert 'II'ymlenny wloøko-brazyJljskl. 
lð.OO LONDYN REG.: AudyeJa dla dzlcol. 
1
.4' DROITWlCH: Koocert; LAHTI: I'.
 KONCERT MU- 
ZYKI POLSKIEJ. 
Z.... BRATISI,AWA: Teatr "yobraznl; LU,LE: %. Czwart- 
kowy program rozrY'll'kowy; RYGA: 2' Koncert Iym' 
lonlezny; PARIS P'fT.: 2. Program rozrY'll'ko'll'Y; %1..1' 
Teatr wyobraznl: "Malzeñlt'll'o Hamleta" - komedla 
Sarmeota; WIEZA EU'FLA: Z' Koncert 10Ilstó,.; 2'.31 
"Serce I rt:ka" - opera Lecoeq'a; OSLO: %...;; Kon- 
eert symfonlczny. " progl'. SYI\IFONL\ IX. ßEETßO. 
VENA: DBNO: 21.15 Koocert Cboploo'll'slll; I,YON: 
21.15 ..Romeo I Lnlla" - opera Gounoda; RADIO 
ROMANIA: 2'.15 Koncert sYOl[onlezny. dyr. Kllbash.; 
PRAGA: %1.15 Kcneert ehðrn; 21.5;; Koneert radloork.; 
BADIO PARIS: 2t.15 Pldnl; %1.3' Tr. z Opery. 
ZI." l\IEDIOLAN: Koneert Iymfoolezny; RZY)I: 21 "Arqn
 
chela" _ operetka Pletrl'elo. LO
DYN REG.: n.la 
Koncert Iymfonlezn)'; I Queen'l Hallu: BUDAPESZT: 
%1.2, Sondy fortepl/lnowe Beethovena 'II' wyk. F,. 
Dohnanyl'ego. STRASBURG: 21,11 Radlokabaret; 
SOTTENS: %l.t:> Program rozrywko'll'Y; LUKSEl\I. 
RURG: 21.3' Koncert Iymfonlezny. 
2l.0' POSTE PARISIEN: l\Iuzyka tanee7-na; %%.31 Tr. z ka. 
bareln: MEDIOLAN: 22.1. Koncel.t chMn; %U
 Mn. 
Iyka taneezna; DROITWJCU; 22.%5 Koncrrt urk. In- 
dlalÍskleJ. . 
3:1." nUDAPESZT: Koneert ork. ope,'owej; TUU'ZA: 23 
Koneert anglelskl; 23.3;; Wesola nnd
.c..ia; DROI'l'WJCJJ 
23.2' I\IUZYI.;a lekka. 


Am'YSCI ZAGRANJCZ:\"I W KO
CEnCJE RAIHOWYìU 
1RA1IiSlIIiTOWAr\Y;\J Z FIJ..nAn
JO
JI WARSZ. 
Transmlto'll'any przez polskle Radio na ealll POIMk
 pillt- 
to'll'Y koncert z l<'llbarmonll. dnla 8 bill. 0 
odz. 
O. 
a- 
..owinda sit: wysoce !nleresIlJlleo. Jako knpel",lstrz orklc. 
Itry W)'stIlP! ZUIiIlY d3.rn
ent [ran('llskl Albert Wolff. 
Bolbtka zaÁ bt:dzle mloda skl'Zypaezka Gillette Nevell. klðra 
IIz18
ala 'I'f' ol1atlllm IIII
dzYllarodo",ym konkurlkle 1m. 
Wlcnlnw.klcKO plcrw.zll nagrod
. Program koneel'lot fll. 
harmolliczueJl;o obcjlllll.ic Dluzyk
 'II').''Ieznle frRD,ulkll - 
c.d .pHlowy ublrJl;feJ;o ItIlIecl.. RZ po dzleñ dzlslejszy. GI- 
nulte 1Iic...eu WykOIlR IIwle bllrdzH efl'klowne kompoz)'eJe: 
I.alo "Symfonlt: lll.zplllískll" I Chauisolla "Poeme". 
C:z

11IY1l1[oulcznll wleezoru wpe/nlll r\oklllrny Debu..y'ego 
IV. S,'mfcnla zmal'lrKo nledawno ROllssela. oraz Inlta z 
ba1etu Florent Schmltta - ,.Le petiL eUe ferlne )'uell". 
,humponowllnll "I{. baJkl Andersena. 
Pogadaollll obJdnlaJllell przed koneerteta wyg/osl Star 
nl,la. Oollleho..tt, 


Z 'ea'ru, li'era'ur" i sz'u'lÏ 


- Z 'I.'EA'l'RU Ul. J. SLOW At:KlEGO. Dzis PQ 
ccnaeh :t.nizonj"ch drama! T. Hitlncra ,,\\' malym 
domku", Z ulll'ialcm w mli glówncj rez. J ózefa 
Karoowslenka 0 kauceie". Szluka WoJOI\\"sl.iego 
rozgrywa siç na llc wypadkó\V obecllcj wojny 
ùOlllowej w Hisl.paniÎ i [Jol'lIsl.a 
ll'rcg aklual- 
"Jch problemów psychologiclIlych, :tWi:!lllUych z 
rcwolllcj:l, 
- l<'ILON JL:DE.JCZYK PHZECIWKO sWIA- 
TU TYRANII. Dzis I) wiccz, w,yg!o,i oun,'jl prof. 
or Iloman Thorn W Zj'tl. To\\'. Teatr" Slolarska 
!) n. l. "Filon Jutlcjczyk przeciw swialu IY1'<1nii". 
Tel.Y odczylu: Judajzm a cczarj'zm, - I\aUgula. 
- Kobicla i mol'ttlllosé seksualna swiala anlycz- 
nl'gu. - Fil{)11 0 malzcitslwie í dzieriobójslwie. 
_ Fi!ozof-mçd1'zcc. - Zwiastun socjaJ.izmu. 
Jak prof. Zie!jáski iuterpreluje FÏilona. 


....-- 


.reatr im. J. Siowacklego 
Czwartek: godz. 8 wiecz."W malym dom ku" 


-<>- 
IH!jPERTUAR KJNOTEATROW 


ADRIA: Pod cudzym nazwiskiem. 
ATLANTIC: "Towarzysze broni" 
v. Stroheim) i "Robert i Bertrand" 
Dymsza, Grossówna). 
APOLLO: "Lekarz piçknych kobiet" (Lorett. 
Young, 'Warner Baxter 1 inni). 
BAGATELA: "Blond Carmen" (film Diem.) 
L. O. P. P.: Motyl hiszpañski JJeanette MacDo- 
nald). 
PRO:\HE
: "TaÚcz::j,cy piral". 
STELLA: Niedorajda. 
SZTUKA: Scherlock Holmes (film niotiecki). 
UCIECHA: "By tam szpiegiem" Dita Parlo j 
Pierre Blaucher). 
WANDA: "Pani Walewska"(Greta Garbo 
Charle. B07eJ'1. 


(Erick 
(Bodo,
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0009.djvu

			"ì'OWY DZIEJ'.i:'\fIK" rz\\artek i k\vielnia 1938 


/1 


- 


Perspeklvwv gospodartze w slosunkach 
polsko -lilewskich 


, (Kore&pondencía u,'la&na "Nowego Dziennika'") Wilno, w kwietniu. 
. Nawi
nie stosunków dyplomatycznych z spowodowane taniosci:} frachtów kolejowych we, przyczyniaj:}c si
 do znacznego popytu i 
LI
wll wymaga blizszego zOl'ientowania siç w pol skich w stosunku do niemieckich. Drugim zwyzki cen na drewno w Polsce pólnocno- 
naJwazniejszych problemach gospodarczych. warunkiem tranzytowym bardzo waznym dla wschodniej. 
Na marginesie stosunków polsko litewskich - ! Litwy, jest kierunek wschodni na ZSRR. Przed Wreszcie wspomnieé naleiy 0 dziedzinle tu- 
opinia polska zaczçla stawiaé optymistyczne: miotem importu z ZSRR na Litwç Sl} artykuly rystycznej, która powinna zajllé jednl} z czolo- 

rognozy gospodarczej ekspansji na Litwç. - I przewaznie pochodzenia poludnioweggo, dla wych pozycyj i ulatwié rozrachunki kompen- 
Sprawa ta jednak jest 0 wiele wiçcej skompli 
 których najkrótsz:} i najkorzystniejsz:} bylaby sacyjne. Zupelnie dzis prawie zamarly ruch 0- 
kowana, nizby siç to na pozór wydawalo. Lit- : droga przez Polskç via Ostki-Zawiasy (trasa sobowy miçdzy PolskI} a Litwl}, dozna zapew- 
'Wa jest krajem, który szczególnie dba 0 swój 'na terytorium Polski 518 klm). Przedmiotem ne ogromnego wzmocnienia. Dzialaé w tym kie 
bilans platniczy i dlatego musimy si
 zapoz- : eksportu sowieckiego na Litw
 jest ponadto runku b
d:} nietylko warunki naturalne. blis- 
naé z analizl} eksportu litewskiego, jego warun' drzewo (ok. 200.000 m szesc. rocznie), które koåé sllsiedzka. nawi
ujl}ce 110 na nowo kon 
ków. mównymi artykulami eksportu litewskie ' moze byé skierowane przez Polskç nie tyle dro takty gospodarcze i kulturalne, lecz przede 

o sl}: zwierzçta zywe, miçso, bekony, maslo, g:} kolejowll, ile raczej nader dogodnym w tym wszystkim podnieta nowoåci i chçé poznaniQ 
Jaja, zboza, skóty i drewno - czyli przedmio- . wypadku sptawem po Niemnie. L:}czna suma krajówbçdllcych od lat 18 w Izczelnej izolacji. 
ty, które sl} równiez i przedmiotem eksportu' wplywów uzyskanych przez Polskç za tranzyt Litewskie uzdrowiska nadmorskie 0 wiele bliZ 
POlskiego. lstniejll jednak dwie wyraine gru- wynosilaby, na podstawie dotychczasowej sta- sze dla ziem pólnocno wschodnich, nit Gdynia 
py towarów eksportowanych przez Litwç i rów tyst;yki przewozów, przeszlo 2.000.000 ù. Najpo moglyby liczyé na znaczny kontyngent pols- 
noczesnie importowanych w wiçkszych ilos- wazniejsz:} dziedzinl}, w której dokonalaby si
 kich kuracjuszy. Ogólem mozna stwierdzié, ze 
ciach przez polskç: Sll to skóry surowe oraz zasadnicza zmiana w razie normalizacji polsko bilans stosunków polsko litewskich na odcin- 
celuloza. Poza tym z innych artykulów 0 litewskich stosunków transportowych, jest ku turystycznym bçdzie dla obu krajów praw- 
1l1niejszym znaczeniu mozna wymienié konie, drzewnictwo i gospodarka lesna w dorzeczu dopodobnie zrównowazony. Natomiast odcinek 
szczecinç i papier. Niektóre z tych artykulów Niemna, jako naturalnego zaplecza surowco- handlu zagranicznego predestynowalby aktyw- 
nalezy jednak skreslié z uwagi na to, ze acz- wego Klajpedy. Przedwojenny rozwój Klajpe- ne saldo na korzySé Polski, dla którego wyró- 
kolwiek Polska je importuje, to jednak w spe- dy oparty byl na przeróbce i eksporcie surow- wnania postawi prawdopodobnie, Litwa postu- 
cjalnych gatunkach, jakich nie moze dostar- ca drzewnego, splawianego z dorzecza Niemna laty, wymagaj:}ce ofiar ze strony gospodarstwa 
CZyé Litwa. Tak np. jesli chodzi 0 konie, Pol- Nie ulega wl}tpliwosci, ze ponowne wyst:}pienie polskiego. I w tym wlasnie tkwi trudnosé cale 
ska importuje przewaznie material zarodowy, Klajpedy jako zródla zbytusurowca moze w go zagadnienia. 
Litwa zas eksportuje konie u.zytkowe. Jasnym · pewnej mierze odnowié dawne koncesje handlo 
'Wiçc. jest, ze rekomp
nsatl}. naszego importu 
 I _. .. __ 
nlUSl byé ek.sport l,lt
w.slu artykuMw 
olm- Wv p iek macv w drobnvch produkcj
 takich kon5erw. JedInatkowoz juz po 
czych, co zWlllzane JUZ Jest z pewnym mebez- ,tI tI tI k1lku mi
cach wiad1.e, OIPiierajl4c g,j
 na obo- 
PieczeIistwem, zwlaszcza dla rolnictwa. Niebez rozmiarach bez karty wi
zuj
cyah w Pol&æ przepLS'ach 01 zakazie bar- 
Þiecz
IÍstwo to moze .by
 j
dnak w pewnym rzemieslniczej wielll1a produktów spoIiyJWæyc.h, \\'")"daly zakaz 
stOPlllU zwalczone dZlÇkl lllektórym struktural i ." d j . prOldukcji tych kODi1Ørw. Jalkkolwiek produkcji w 
nym cechom produkcji litewskiej. Najwazniej- (Zagos) . Iz.by Rzcml
n
 
aga 
 s;ç czc:- kraju zabronæono, to je Rzemieslniicz,}'ch, zll' wprawdL.ic wy- ro.zwin
lo !!iç u nas wlasne rybolostw'o daleko- 
hentem, eksporterem do Polski bçd:} tylko te piek macy wchodzi w zakres rzemiosla piekankiego mOirskic, sk
d przywoøi si
 duZo ryb dorszowa- 
organizacje, przeto ewentualna umowa gospo- ale wypiek macy P,ro,:" ad zo ny )ako p!,zem
sl dOlmo- tych, zdatnych do WYTobu konserw barwlionych. 
da , rcza z Litw" moze zobowi'OM!? k ho 
powaznego dostawcy produktów naftowych, wi:'lzku Ube.zipliecz,:nia lub do sd:'lf1niçcia skladek t . at
m bi l
st k ' ar Tak oo .

a U nl4 ....nJ..- kt 
 wy a dn1 æ
 
& 1 . . t Al . t h . . .' I . t . I .' ,. ",. 0 , l s y me es Ie. VU
 51 ar yczna po v- 
o I, I p. e.mlmo y
 ogram
zcn "weS.la e" pr21&rxW
 ,przed
wnIe
Je, jezeh pracodawca zo- sly sic: 01 35%, Alaska 01 10%, grerulandzk!e i skal1- 
Sportu polskle
o na .Lltwç b,:dZle problemem la i stat 0 nlCj powladOimlony, dynawskie 01 17
 %. 
tWYm do 1'0zwI:}zama. 
.. 6 b . i 
PQwaznl} 1'01,: w stosunkach ekonomi
znych i Zmlana przepls W 0 arwlen u 
1l1içdzy PolskI} a Litw
 lnog:} odegraé sprawy . konserw rybnych 
tl'anzytow
. RO,zpat:uj
!C tl'anzyt. kolejowy z Za granicqs'zeroko rozpowszechni,ony jest wy- 
Punkt? WI
Ze?la Lllwy - n
lezy skonst
to- rób barwionych lwnserw rybnych. Chod'Z.i lu gló- 
'Wa
, ze naJhhzsza droga :z Lltwy do kraJów wnie 0 takie galunki ryb dOîsz,owalych, którc po 
Europy srodkowej i pohldniowo wschodniej, üdpowietl;nill1 przygotowaniu j zabarwiemu imi- 
prowadzi przez Polsl{ç. Poza tymi wzglçdami tllj
 w wygl:'ldzie i sma,lm lososia. 
geograficznymi dochodzl} tu jeszcze motywy - ! Przed ki:lrku laty i w Gdyni zapocz'!tkQwano 


Mgr. GrzegQrz Kowalski. 


Wyw6z sk6r do .'lier 
Uruchomiony zostal kon,tyngent nil WYWÓ:l do 
W
ier skór surowych lekkich bydl
ych 1 cle1
 
cych w wysokoåci 300.000 z1. Eksporterzy, chcQcy 
korzystaé z powyiszego kontyngentu, winni zglo- 
sié si
 do Po1skiego Instytutu Rozrachunkowego f 
przedlJOzyé do,wody db
onania transakcji. oraz u- 
dowodnié JXJsiadanie zlecenia od odbiorcy w
lat,.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0010.djvu

			Bukareszt, 6. 4. PAT. 
olicja rumunska. jak, Na podstawie posiadanych juz dany'ch stwier 
donosi Agencja Havasa. wykryla wielk:J afer
 dzono, iZ ogólem wywieziono nielegalnie z Ru- 
nielegalnego wywozu na wielkl} skal
 zlota po- munii dota na sum
 15 milionów lei. ale jak 
za granice kraju. Dokonano sensacyjnych are- : przypuszczajl}, suma ta jest znacznie WYZ!iza i 
sztowaIÍ. Wladze prowadzl}ce dochodzenia po- i prawdopodobnie si
ga 100 milionów. 
lecUy aresztowaé 12 osób, z których 9 juz 0- ! 
sadzono w areszcie. 3 oskarzonych 0 nielegalny Aresztowany dygaitarz 
?andel i przemy
 zlota zagra
!c
 zdo!alo 
bie.
. P o p elnil samobó J -stwo 
Jak przypuszczaJI}. do FrancJI lub SzwaJcarll. 
SI! to Lebel. byly dyrektor banku. Konstanty " Bukareszt, 6. 4. PAT. Aresztowany w zwi
" 
Flavian i adwokat Ehrlich. ku z wykrybj alert przemytu zlota Aleksandet 
LONUYNSKA OIEI.DA METALI Wsród aresztowanych znajduje si
 adwokat Buzdugan popelnil samobójstwo, zostawiajllc 
LONDYN I. L ()J'nk IJ1Vl1 - 'I.. 11131'11 - 15111, 87na Xeni, byly minister sprawiedliwosci i Aleksan- list, 'V którym twierdzi, it jest nlewinny. Sa- 
la - '/.. lU", - UI. Itralb In'l.. ol6w U'I. - 518. der Buzdugan, byly posel rumUÍlski w Rio de mobójstwo Buzdugana wywarlo wielkle wra- 
IUIII - 518. mled:i 181111 - 518. 18 11111 - 718, eloklrom Janeiro. zenie. 
t3 - "" Iloto 1...1".. I 


--ID 


akiego dokonania wysylki towaru. po czym wyda 
ne im 
dll åwiadectwa rO:Machunkowe na wywóz 
Przydzial dla poszczegó1nego eksportera nie moze 
przekraczaé sumy 100.000 zi. Swiadectwa rozra- 
ooookowe wydawane 
dll (wyl
cZlIlie po przdlo 
iernu powytszych dowodów). w miar
 kolejnoSci 
zgloszen - do dnia 30 maja 1938 r. Z dniem tyro 
uplywa ostaleczny termin podjemowanIa swiadeCitw 
r()zrachunkowych. l 


Kto spowodowal masowQ zarazQ 
bydia w AngliU 
Zarzfldzeniem J\l1nisterslwa Rolnictwa vI.ydano 
'W calej Angliú zakaz przywozu bydla. Wladzc l()- 
kal'nc olrzymaly polecenie zarokDd
cia targÓIW 
bydlçcych. . 
To oslre zarz
d1Ænie wywolane jest wybuchero 
gwaltO\V'uej epidemH choroby pyska i rl<<:l{', któ- 
ra pojawila Sliç równooze.snie w róinych okoli- 
each AngLii. 
Wedlug Otbliczeñ "Daily Herald", dotychcza-s na 
chorobl: lç zapadlo w calej Ar.glh 2,500.000 bydla. 
Pis-roo to przynosi równiei sensacyjn
 inlor- 
macj
, ie wedlug opinii kól rolDliczych cpldemia 
wywolana zostala sabolaicm agculów obccgo 
roocarslwa. nigdy dolychczas bowicm nie zan()- 
towano tak wczesnll wiosnli takiego nasilenia 
zarazy. 


KKAKOWSKA GUil:.UA ZB020WÂ 
KRAKÓW .. L PlzeDlca 81'1, zlarD. ak1llt. 18.7i - ..15, 
jednolUa (dworøka, ezerw. 1'.5' - 11.75. blala ..5. - 11.75, 
zbleraDa (tar,owa) I' - IUS. !yto JednolUe (dworlklo) 
ze.75 - ZI. zblorane (tar&"owe) 1'.75 - II. Jllelmle6 JednoU. 
t;r (dwor.kl) 18.5. - iI.5" przrmlalow;r U.se - 18" pa. 
.towD;r ".1$ - 17.15. owleo;' Jednollty (dworlkl) 11 - :3. 
Ibleran;r Uar&". w;r) 1'.as - ".75. zadeBlezon;r 18.51 - 18.75, 
....ka pBleDna ..J.'" ü - 44. '.50'/, .. - U. '.15". 11.51 - 
StI.Z$, ruowa i,'
'I' U.5. - 13.5.. 3'-15", U.S. - 31. 51-15", 
II - 31. paatowna U.5. - 17.75. m"ka !;rtnla I okr. kra. 
kowlkle&"o '.SI", 31 - SZ.51. '.15". 31.51 - 31, ruowa '.15'1. 
ZLSI - 15. 51.15", II - 12. m"ka !ytnla I okr. pouúlk1eso 
'.51'/, SZ.Z5 - U. 1.15", 11 - 11.51. 
POZNANSU 61E!.DA IBOroWÂ 
POZNAÑ .. 4. Cenl orlentae;rJno: rlopalt ulm;r .u. 
'Ion;r: Ilomill InlaDe 5. - 51. ROBlta no&owa6 bel ImlanJ'. 
TendoneJa I obroty: PBlenlea 511 - apokoJn.. *;r1o 7.. - 
wyezekIIJ"e.. JljeZmloó .. - lpokoJn.. owlN 15 - Ilab.. 


GJEI:.DA W ARSZA WSJU. 
W ARSZA W A .. 4. KnrlY lIamknlllCla: üeJe: Bank 
rolakl 11.1. tYl'ardów st. ModneJów IS. Cuklor 14"" LUpop 
17 1 /. - 17. StaraehowlcÐ 37. Ostrowleo ss. Tendenoja Ido. 
jednoll1a. 
Paplor;r proc&ll&owe: 3", premlowa po!. lnwNQte;rjna 
1. om. 81".. 11. om. 8"1.. SO" promlowa pot. Inwelt;re7jn4 
II. om. g. 5'1, poi. konwonyJna UI/.. 5". po!. konworl;rJna 
koloJowa &7. 4", po!. kODIIOUdaeyJna &"rDbe 15", - ... 4'1, 
pot. dolarowa (dolarówka) 4.'1.. 4""1, po!. wewnlltuna 15'/.. 
TODdoDeJa Dtrzyman.. 
Dewby: Bel,la 85.4'. Oddlk 1... Rolandla Z94.I5, Lond:vn 
15.37. Nowy Jork IIzek 5.38'/.. Now;r Jork 1elo&"raflczn;r 
1I.s1, Par;r! 11.44, Pra&"a 18.55. Sztokholm lat. SzwaJead,. 
1:11.8'8. TeDdenllJa nleJed Donta. 


GIEI.DA ZURYCHSKA. 
ZURYCR I. L Kun;r lamkDlllela: Dewlzy: PlJ')'i 13.0. 
Lond;rn :11.'5'1.. Nowy Jork L3' 118. Brnklela 73.0. Medlo. 
IIUI n.... Amlterdam 1".45. BerIlD UU5, Sztokholm 
111.57'1.. Olio 1'
.8" Koponha&"a '7.15, Pra&"a 15.11. 
TeødeneJa IIfoJed DOllt.. 


11tØr6, 


.. 
/.f!LIJ!l'lJ 


II ,.II"rz" 
- Pan jest alkoholikiem. Czy pije pan stale. 

zy tylko od czasu do czasu. 
- Tylko od czasu do czasu. 
- A jak czçstof 
- Co pM godziny. 


" ...stauraej; 
Gosé, do wchodzqcej z talerzem kelnerki: 
- Prosz
 zabraé z powrötem t
 zup<<:, nie Jest 
doåé gor
ca. 
- Sk:!d pan wie 0 tym? 
.. pi",' ..... ; :lIli Irl.:vma W !lid p;.!,. 


..NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwietnia 1938 


- 


GDY PIRAT TAÑClY 
- 
glównych 


Kino .,PROMIEÑ" T. S. 1... ul. Pod,wale 6. Od 
czwarlku 7. 4. 1938. Sensacja bajecznie koloTowa. 
Wielki film awanturniczy. film przygód, milosci 
i humorup. 1. . 
 .- 
Film, którego akcja rozgrywa si
 na morzach poludniowych. Wytwórnia R. K. O. W 
rolach: CHARLES COLLINS i STEFFl DUNA. - 
W dni powszednie 0 goelz. 3 pop.. w niedziele tylko 0 godz. 10.20 i 12.20 wielkl film Paramountu 
p. 1. LEGIA ZATRACEÑCOW. 


llote godV wvswobodziciela ziemi 
Wzrusza;qca uroczys'osé Itu czci J. Chen.ina 
.' :::ipecjalna sluiba informacyjna ..N. Dziennika") 
Tel Awiw, 6. 4. (S). Caly jiszuw pol
czyl si
 tYi>i
cy dunamów przeszlo ju! tam w pos!ac!a- 
onegdaj w holdzie dla jednego z najbardziej nie zydowskie. 
zasluzonych dzialaczy palestynskich Jehoszua Dluzsze przemówienie wyglosil dr Jakob 
Chenldna, Idóry z malZonk
 sWIl Olgll byl, z Thon, który przez dziesilltJd lat wspólpracowal 
okazji ich zlotych godów przedmiotem serdecz- z Chenkinem. Mówca podniósl szczególnie, ze 
nych 6wacyj ze strony przedstawicieli wszyst- dzialalnosé Chenkina me ustala nawet w dniach 
kich sfer zydostwa palestynskiego. nicpokojów i podkres1il wiellde zaslugi mal- 
Zaslugi Chenkina w dziedzinie nabywania zOnki jubilata, która u boku swego mçza byla 
nowycli terenów pod kolonizacj
 Sll olbrzymie. niby jego szcz
sliwl} muz
. Dr Thon odczytuje 
Byl on tym, który wyswobodzil ziemi
 Cheda. równiez telegram gratulacyjny Weizmanna, 
ry, Rechowot, Emeku, Hule, drog
 do Chanity. który wyraZa szczery zal, ze nie mógl byé obe- 
oraz polacie na poludniu Palestyny. Dzielnie cny na tej uroczystosci. 
sekundowala mu przy tym stale jego zona, któ- Przy tej okazji odsloni
te zostalo w muzewn 
ra znana jest z tego, ze proponowala najtraf- tel awiwskim popiersie Chenkina. wykonane 
niejsze nazwy biblijne dla nowo zakladanych przez rzeibiark
 Miriam Berlin. 
osiedli. hnieniem rodziny komunikuje zebranym pa- 
Uroczystoåé ku czci Chenkina odbyla si
 w ni Cyla Feinberg Zyczenie jubilatów. aby po 
muzeum tel awiwskim im. M. Dizengoffa. Pier- smierci pochowani zostali w jáskini na górze 
wszy przemówil bUllnistrz Tel Awiwu J. Ro- Gilboa. by stamtl}d mogli spogllldaé na Emek. 
kach. który podkreslil rol
, jakl} odgrywa Na ich nagrobku majll, w mysé tego zyczenia, 
wciliZ niestrudzony Chenkin w odbudowie na- byé wyryte slowa Biblii: ..Haneehawim weha- 
szeregu kraju. Przedstawiciel Agencji Zydow- n
imilD bechajehem uwmolam 10 nifradll" 
skiej, M. Czertok, zaznaczyl, ze cale iycie Chen- (..Tych, co si
 kochali, ani zycie. ani smieré 
kina to wlasciwie zlote gody, uswietniane cil}- nie rozdzielily"). 
gle nowymi; wielkimi zdobyczami. Ostatni zabral glos sam jubilat, który rzeltl: 
B. Katzenelson przekazal jubilatowi zyczenia ..Dzi
kujl} z gl
bi serca wszystkim tyro, którzy 
Histadrutu, podkreslajllc, ze czekaj:J na dalsU} przybyli, by mi zloiyé iyczenia. Zaczl}lem swI! 
prac
 Chenkina nasi chalucim na pólnocnych prac
 przy waszej pomocy. Pracy tej nie porzu- 
obszarach. jak i ci. którzy osiedlié si
 chaj na. c
 do ostatniej chwili mego iycia. Szalom waIIl 
poludniu, by zdobyé drog
. prowadz:JCI} do A- wszystkim", 
kaby. Przedstawiciel rolników M. Smilanski Uroczysloåé ta, która minçla w niezwykle 
donosi zebranym, ze dzi
ki wysilkom Chenki- podnioslym nastroju. pozostawila glçbokie i 
na zdobyto ostatnio kuszan na nowych 8.400 niezatarte wraZenie. 
dunamów ziemi na poludniu, dzi
ki czemu 50 


- 
- 


Sensacy;na afera 
wywozu zlo'o 


% 


Ramanii 



 


Wawel - Makkabi 


nal sUny zespól Podgórza. 
Makkabi do powyi.szych zawodów wysl:,!pi VI 
odmloozonym skladzie i dolozy WSLelkiCh staralÍ 
aby z zawodów wyjsé z honorem. 
W sobotç 9 bro. na boisku Makkabi rozegran e 
wstanli zawody towarzyskie: godz. 15 PlaszO" 
wianka - Makkabi III, godz. 16,30 Sila.- Makka- 
bi II. Ccny ws
u nÏJskte. 

, 


W niedøielç 10 bm. rozegrane zostanli na bo- 
isku Makkabi zawody pilkarskie 0 roislrrostwo 
Ligi Okrt:gowcj pomit:dzy Wawelcm a MakkalJi. 
Zawody zapo'\'iiadajfl s,i
 nie:t.wykle inleresujqco 
ze wzglçdU na dobr
 rorm
 Wawelu, klóry poko- 


Kajakowcy belgijscy i angielsc1 
chq przyjechaé aa Polesie 
Do Wojewódzkiej Komisji Turystycznej 
zwrócili si
 sportowcy z Belgii oraz jeden Z 
klubów sportowych angielskich z prosbll 0 
ulatwienie im urzlldzenia wycieczki kajako' 
wei po wod::u
h poh>!'Ikich. 


Zagadni.ni. 
- Wyobraz sobie, pani Rena powila trojacz- 
ki. 
- 0 nieszcz
sna 
 Czem b
dzie karmila to 
tl'wcie?
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0011.djvu

			"NOW\' DZIENr-;m." ( .";trlek 7 kwietnia IH38 


II 


BY tAM SZPIEGIEM... 
..UCIESZE" 


Naiciekawsze tematv, na.isilniejsze przezycia 
przynoszll filmy. kt6rych akcja oparta jest na 
prawdziwym zdarzeniu! 
Dramat w'twórni francuskiej Trocadero w Parytu, retvserli slynne!l;o W. PABSTA opartv nl osoblltych przetyciach D z i.& W 
..FHAULEIN POq Tuft... W gl6wnvch rolRch DIT'" PARLO. PIF.RRE BLi\NCRAR. Sensae.lna premiera .. 


Wobec zbW:ajqcych siQ swi:1l P"sach Cculrala 
"Ezry Chalucowej" dla zach. Malopolski i Slqska 
pozwala sobie przypomuiet spoleczcñstwu zy- 
dowskiemu sytuaejç mlod.
ieiy chalucowej, któm 
zdala od domu rodzinneg.o, wsród cj,çikiej walki 
o byt spçdzié ma na hael1lszarze to widkie swiç- 
lo Wolnosci. 
W tward
ych i cv:sto nielud1Jko ciçzkich WII- 
runkach przygotowuje si
 w samym K1'2kowie 
blisko300 chaluców do swej pionierskiej roli, ja- 
k:} odegraé majq w Paleslynie. Woli twórczcj ne- 
slcj mlodziezy nie oslabi q smutnc wypadk; pa- 
IcslylÍskie, nie oslabi jej r6wnricz swiadomosé 
znojncj praey, jaka ieh w Palcstynie czeka. 
o téj mlodziezy w:innismy pamiçtaé i 0 nil} si'1 
za.troszczyé zwtaszcza w chwili obccncj. 
Datki w naturaliach i ofiary pieniçine skladaé 
moina w Sekretariacie "Ezry" ut GrodZika 9. - 
Dat
i pieni
xne mozna p:zekaz
vaé. wprors
 n; Wichura spowodowala 
p, h. 0, Dr St. Frommer 1 J. WJ:eneJ, Nr 4L4L katastrof, na kolejce 
Poczta w niedziel, przedswiQ- OnegdaJsza silna wlßhúra spowodowalll kala- 
tecznQ i w WielkQ Sobot, strof
 n.a kolcjc
 wqsk?torowej 
 Stogniowic
c
, 
. pow. mJechmvsklego, Dje poct
gaJ
c na sZCZ
SCI'& 
W llicd1.iclC przedswi::ttecznq, 10 bl11" urzçdy oriar w ludziach. 
poczloW& bçdq, ezynne .od goùz. 9 d.J godz, 20 we Wlchura wpçdzila stojqce na bocznlcy 3 prózne 
wszystkich dzialach slut by nadawczej. Wyjrt lek w:lgony na z'\vrotnieç, po kló.rcj z pneciv,ìlej 
bçdzic stanowdlo wyd,awanie paczek iywnoscio- strony nadjccbal poci'!:2 osol)Owy 7. Kazjm;erzy 
wych. Dorçczanie przesylek ()clliywac si
 bçdz.ie Wielkiej. Skulldoem zùerzenia pnrowóz i1()ri
gú 
normalnie. osobowcgo wykolpil si
, tI p"Úinc wagony zosla- 
W Wielkll Sob<>t
) 16 bm. urzçdy pocztowc bl:- ly prawic doszczçlllie rozbit
, 
d!1 czynnc od goelz. 8 do 16 we wszystkich dzia- Wsród pasaierõw powslala panika, Kilka osóh 
tach sluiby nadawczej i .odbiorcz.cj, a dorçczanic d01!nalo lekkich obraz.eÍ1, KGmunikacjç przywró- 
pTZesylek 
d:zie dwurarowe. W pierwszy dzieiI cono w kilkanascie godzin. 
swiqt, 17 bl11" ur
dy bçd.::t zamkniçte. Dor
czane 
bçdq jedynio paczkJ iywnosciowe, przesylki po- 
spieszne . (cksprcsso'We). W drugi dzleiI swiql, 18 
bm" ur
dy bt:dq otwartc od godz. 9 do godz. 11, 
dor
czanic przesylek bçdZlie je.dnGrazowe. 
Przyjmowanie telegramów i przeprowadzcnic 
rDzm6w telefonicmych odbywaé s,j
 bçdzi& w 0- 
kres1e swilltecznym bez przerwy w urz
dzie tele- 
komunikacyjnym na placu Wicì.opole. 


r!f!L1J
II
 


KWIECIEN 


W schó d sloñca 
5g09m 


7 


Zacb6d slodcs 
6g20m 


Pèsach chaluców 


Dodatkowe wyjasnienie 0 umo- 
rzeniu podatku wojskowego 


\V z\\ìiq,zkLl z rozporzqdzeniem w sprawie uma- I 
rzaDia zaleglosei w podatku wojskowym szereg 
os6b zglasza si'
 do wladz w zamiarze zloicnia 
pOd31Jia. Wyjasnia siç wobcc tcgo, ze umarzanie 
nash;puje z urzçdu i wohec lego zadnc podania 
nie .obowiqzujij Dodaé na,leiy, ii gdyby wladze 

ci
gajflce zaleglosci przymw;owo upominaly sie, 
pomimo wsryslko, 0 zaplale, w Iym wypadku 
platnik powinicn nalyehmiast reagowaé i zqdaé 
odwolania \yszelkich czynnG<;q cgwlwcyjnych. 0 
tIe za zalegly podatek wojslwwy sq zajçlc nie- 
ruchomosci, zajçc.jo IG nie jest islotnc. 


Zwi
kszenie obsady policyjnej 
w województwie krakowskilll 
Obsada policyjna w województwie krakowskim 
zostala z dn
em 1 kwietnia zwiçkszona 0 100 po- 
sterunkowych, których przydzielono do r6znych 
powiatów wojew6dztwa. Policjanei ci uk()lÍczyli 
szkolç polityjnq w Mostach Wielkich. 


Poklady rudy w pOW. koneckim 
Polski przemysl górnìczy w Blizynie, pow. ko- 
neckiego, natrafil w Iwpalni "Bozydar" na wy- 
soko- 45 prol'ento\Vq rud
 zelaznq. 
Obfjle poklady rudy pozwoTily jUi na wydoby.. 
cie okolo 10.000 tonn, przy ezym w kopnlni zr.a- 
lazlo zatrudnienie 120 osób, .ekrutujqcych siç z 
miejscowych bezrobotnych, Nadto zalruduionych 
zostalo kilkadzi
siqt furmal1ek wlosc;iaÚsk:ich z 
trzcch gmin: Blizyna, Borkowic i Chlewsko. Za- 
rzqd kopalnd w miarç zbycia zapasów wydobytej 
rudy przystqpi do rozszerzcnja kopalni. 


Dwa strajki okupacyjne 
w Krakowie 


\V InspektOiracie Pracy w Krakowie tOLZ.! siç 
perlraktacje \V sprawie dwuch stl'ajków okupa- 
cyjnych, które wybuchly w ci
!gu dnia wtzor:lj- 
szcgo. "r fabrycc cz.çsci rowerowych "E!ektro" 
przy ul. Mogilsk,icj wybuehl strajk okupacyjuy 86 
robolników. Slrajkujqcy domagaj:! siQ l'1)rr.i
QÍ.a 
wypowicdzcnia jednemu z robotników. 
Drugj strajk olmpacyjny wybuchl w fl!bryec 
lloiyczrk p. Bornstcina przy ul. sw. Lazarza 6, 
gdzic okupuje fabryk
 15 rohotników. St!'ajkujfj- 
cy otrzymaH wypowicdzenir, na coo odpowicdzieli 
okupacjq fabryld. 


Bogaty pion oblawy 
Nocy on.egdajszcj przcprowadzona zoslala w 
Krakowic oblawa \V czasjc kt6rcj wlrzymano 60 
os(\\), poszukiwanych za róine przcsl
pstwa, 
-00-- 


ZYDOWSKtE TOWARZYSTWO SZKOLY 
IJUDOWE.T I iSRED'NIEJ \v Krakowic przy ut 
Brwzowcj 5 z3wiadamia ninicjszym, zc wpisy do 
I klasy powsz0chnej przyjmuj& siç eodzieJ 1 nie w 
biurzc sckrelarialu od 0-11-ej przed potudniem. 


Zagadkowa zbrodnia 
Onegdaj wiecrorem do powracaj::tcego w towa
 
rzystwie swej zony WladyslaWia MajM. m:iesz- 
kalÍca Bidøin, gm. Paleclll1ica (mJechowókie) 
strzeH.I: d'wukrotnie jakis niezuany osobnil.... ra- 
nJqc go ciçzko. 
Przewieziony do szpitala sw. Lazarza v. Kra- 
kowie Majka zmar!. Pod zarzutem dokonania za- 
b6jstwa þolicja aresztowa;la Franci$zka Cctnar- 
skiego. 


-00- 


ZAMIAST KWIATOW NA TRUl\1NF; DLP_ PAWLA 
ALEKSANDROWIOZA ofiarowali pp. Beno Mirischowlo 
po 25 zl. na l'zecz nast
pujl\cych instytucyj: Beth Lechem, 
Zak!ad Sierót, Dom Starców Zyd., Ochronka przy n!. Mo- 
stowej. 2112k 
---00- 
P. MGR. OSKAR SPIRER zlozyl zl. 100.- na Komitet 
Rozbudowy Szpita1a. Zyd. zamiast kwiat6w Da gr6b hip. 
P A WI,A AI,EKSANDROWICZA. 74 
-00- 
CZAS TO PIENIA,DZ. Praktycznosé paui Ziuty jest ogól. 
nio loana. Weimy jako przyklad chocilliby pl'anie. Kwc- 
stin tn din paui Ziuty jest prosta I nloklopotliwa, Ctiy;t 
polow
 czaou oszcz.;dzlI ona przez namoczenio hlelizny \IT 
,"ztworzo Hanko. kt6ry rozpuszcza I jut cz
sciowo usuwa 
I.rnd, Reszt
- dokonuje g'otowanie bielizny przez 15 do 
O 
minut w roøtwonè Perøllu, a po wYPlutanlu bie1!zyny 
w czystcj ''I'odzto z dodatkiom Situ lånl ona tlle
kazltelnl\ 
l,ia!oscllt. 7438k 
-00- 
_ 'WPISY cIo kl. I. sz\r.oly pnwszechncj "Che- 
der Iwri" przy ul. l\Iiodowej 26 dzieci urodzonyeh 
w lalach 1931 i 1932 przyjmuje sokretariat szkoly 
üodZiiennie. 
-00- 
Usl\I1ECII NA I;STACII nadaje twarzy pi.;kny i m!odo. 
ciany wyraz. podoOSll\c tym samym powab 1 urok kaZdeJ 
kobiety. T.; mlodzieñctll swictoM moze kaMa panl zacho. 
waó do pórinej øtuosci, jezeli utrlymuje Idrowo usta I I';" 
by. Racjonaluym érodkiem do pi8I
gnowanla ust i zt:bó\\" 

e8t ODOL. 1260k 
. .. --00- 
- Z "EZRYCHALUCOWEJ". Dzis posiedze- 
IJi{1 Komitetu Lokalnego godz. 7.SO wiecz. 
"'"'--00- 
- JUDEJCZYK FILON PRZECIWKO SWIA. 
TU TYRANII. Na ten temat odczyt wyglosi prof. 
dr. Roman Thorn dzi,s 0 goelz. 8-mej wieczÓT w 
2yd. Tow. Teatralnym przy u1. Stolm'sldej 9. Tezy 
od.czytu: KaHgula, Juda!zm a cezarY1!!1'I. Kohieta -f 
moralnosé seksualna swiata an1yeznego. FUon 0 
maUenstwie i dziec1obójstwie. Fi,lorof - m
drzcc. 
fwiastun socjaHzmu. Jak prof. Zielinskllntcrpretu- 
je Filona. 


-00- 
-- "DETERMINIZl't1 A INDETER1\HNIZM W 
NAUCE DZISIEJSZEJ". Odczyt na tern at powY1:- 
szy wyglosi p. 1\1. Mühlbauer w Zw, Chem. Zvd. 

zcwska 4) w piQtek 8 bm. godz. 19.45, Wsi
p 
wolny, 


Estera Wierzbicka Majer Tempelhof 
zaslubieni 
L6d,. w marcu 1938 r. 


- 


Miejsce startu polskiego balonu 
stratosferycznego 
Warszawa, 6. 4. (A) Komitet organizacyjny 
lotu Rtratosferycznego jako miejsee startu pot- 
skiego baJonu stratosferycznego obral ostate- 
cznie Dnlinf Chocholowsk1J pod Zakopanem. 
W tyeh dniach czlonkowie komitetu udali sif 
do Doliny Chocholow9lkiej dla dokonania 08ta. 
tecznyeh oglfdzin terenu i uznali go za odpo- 
wiedni do tego celu. Dolina Cltocltolow8ka le- 
Zy w Tatrach na wyBokosci 870 m. nad pozio- 
mem morza, otoezona wzgõnamf, które jlt 
cltronll! od wiatrów. 
-00- 


Vniewinnienie dzialaczy Z. Z. Z. 
W krakow:;:dm sqdzie pnysi
gl'ych zakoÚczyl 
si
 wc:zornj po poludniu prGces dwuch dz1alaczy 
Z, Z. Z. Wladysl:nva Gluchowskiego i Francisz- 
ka BaraÍJskil'go, Obaj hyli oskaricni 0 Mwoly- 
wanic do zmianÿ ustrojn PaÍJslwa Polskiego w Z przytulku dla zebrak6w 
drodw rewolucjï", Pierwszy proccs zakolÍczyl sit: d St Z. d 
wrrdykkm unic-winniajqeym, lee?: w6wczas sQd 0 · Je noczonych 
I:asyó;towal weJdykt. Warszawa, 6. 4. (A) Obywatel amerykaÍ1ski 
I obecniü s
dziowie przysiçgli lllliewinnJIi obu Michal Seltwomm zglosil !lif w tych dnlach do 
os.!\ari()l
y,:h, 
 to U:lraÚs];kgn S glosamt, l!. GIn- :. komisariatu rZ1Jdu w Warszawie z prosbl! 0 
ch')'WskicgQ 7 glus	
			

/NDIGCZAS001737_1938_097_0012.djvu

			12 


..NOWY DZIENNIK" czwartek 7 kwietnia 1938 


Zakoñczenie obrad konferencii 
w sprawie [entralnego Okregu Przem. 


Sosnowiec, 6. 4. W dalszym cillgu konferen. 
cji poswiçconej Centralnernu Okrçgowi Prze- 
myslowemu w Sosnowcu posel Sowiñski wy- 
glosil referat 0 roH samorzlldu. gospodarczego 
wobec zagadnienia C. O. P. Prelegent przedsta- 
wil program prac ZwillZku Izb Przemyslowo. 
Handlowych w tej dziedzinie, streszczajllcy siç 
w t:rm. ze: 
1) ZwÌJ!zek Izb powoluje do .iycia osrodek 
informacyjny, który bçdzie udzielal pnedsiç- 
biorcom pewnych wyjaSnien i wskazówek zwill 
zanych z inwestycjami w Centralnym Okrçgu 
przemyslowym a wiçc w sprawach podatko. 
wych, celowosd terytorialn.ego rozmieszczenia 
i t. p., 
2) w zakresie tak zw. uzbrojenia terenu oraz 
rozmieszczenia przemysiu i handlu specjalne 
prace i studia podjçla Izba sosnowiecka. 
3) Izba krakowska podjçla opiekç nad spra- 
wll odpowiedniego wyszkolenia materialu ludz- 
kiego, 
4) Izba lubelska - nad zagadnieniem apro- 
wizacji w C. O. p.. 
5) Izba lwowska podjçla siç studiów z zaga- 
dnieó socjalnych. 

 


Po referatach i dyskusji uchwalono rezolu- 
cjç. Stwierdza ona miçdzy innymi, iz zasadni- 
czym warunkiem powodzenia akcji jest nale- 
z
'1e zespolenie dzialania czynników rZlldowych 
z poczynaniami inicjatywy prywatnej. W zwill 
zku z tym samorzlld przemyslowo-handlowy 
prosi kompetentne wladze rzlldowe: 
1) 0 udzielenie mu do wiadomosci w mozH- 
wie najkrótszym czasie zasadniczych elemen- 
tów dotychczas opracowanego planu rzlldowe- 
go, na iktórym siç opiera akcja rozbudowy Cen 
tralnego Okrçgu Przemyslowego, bez posiada- 
nia bowiem tych elementów samorzlld przemy- 
slowo-handlowy nie jest w stanie prowadzié 
odpowiedniej akcji informacyjnej wobec spo- 
leczenstwa, mimo, iz akcja ta staje siç w chwi- 
H obecnej palllCIl koniecznoscilJ, 
2) 0 spowodowanie koordynacji dzialaniå 
poszczególnych organów panstwowych oraz 
instytucji publicznych i prywatnych w zakre- 
sie C. O. P., ujednostajnienie 'bowiem calej ak- 
cji stanowi jeden z wazniejszych warunków 
jej racjonalizacji i powodzenia. Po przyjçciu 
rezolucji obrady zostaly zamkniçte. 


Likwidacja ]-ch firm ..owszemowJch ll 


'Varszawa, 6. 4. (A) Z Równego nadeszla 
wiadomosé 0 zawieszeniu wyplat i zlikwidowa- 
niu trzech wielkich przedsiçbiorstw chrzeSci- 
janskich, a to skladu aptecznego, skladu ma- 
nufaktury i sklepu kolonialnego. 
Sklepy te zostaly zalozone kilka miesiçcy 


temu przez kupców z PoznaÍlSkiego. Kupcy ci 
otrzymali olbrzymie kredyty w wysokosci kil- 
kaset tysiçcy zl. i mimo tego "z niewiadomych 
powodów" zbankrutowaH, narazajllc hurtow- 
ników, szczególnie .iydowskich, na duze straty. 


BiedA' handlarz iJdOWSki ze Sosnowca 
urafowal iycie obecnemu prezydenfo.vi
ofw)' 
W lIagrod, otrzyma dozywotni, rent, 


Sosnowiec, 6. 4. (K) Przy ul. Modrzejowskiej wrotu bolszewickiego uratowal go od niechy- 
22 w Sosnowcu zamieszkuje biedny handlarz bnej smierci. Za namow'! znajomych Inowro- 
obuwia p. Feiwel Inowroclawski, który prze- claw ski wystosowalobszeme pismo do prezy- 
byl wojnç swiat owl}. w armii rosyjskiej. Przed denta Paetsa z proSb,! 0 pomoc. 
miesillcem Inowroclawski pokazal znajomym. Przed kilku dniami nadeszlo pismo od kan. 
fotografie z czasu wojny i miçdzy innymi wy- celarii prezydenta Lotwy, do którego dolllCZO- 
cÏllgnfjl fotografiç, przedstawiajllCl! go w ran- na byla fotografia z wiasnll dedykacj,! prezy- 
dze podoficera wraz z dowódcl! pulku gen. denta. W pismie tym zaprasza siç Inowroclaw- 
Paetsem, obecnym prezydentem Lotwy. Gdy skiego do Lotwy, gdzie otrzymywaé bçdzie do- 
znajomi zwrócili mu uwagç jakie stanowisko zywotnil! rentç. Historia ta rozeszla siç lotem 
zajmuje obecnie jego byly dowódca, Inowro- / biyskawicy po Sosnowcu i jest tamatem dnia. 
clawski przypomnial Bobie, ze w czasie prze- 


Dehlarac;a hard. 


Innifzera 


Citta del Vatticano, 6. 4. PAT. "Osservatore 
Romano" zamieszcza tekst deklaracji, którll ar- 
cybiskup Wiednia kardynal Innitzer uznal za 
stosowne oglosié w imieniu calego episkopatu 
austriackiego, celem eUminowania falszywych 
domyslów, zrodzonych w opinii publ
nej w 
zwillZku z jego poprzednimi wystllpieniami. 
Deklaracja ta glosi: 1) uroczysta deklaracja 
biskupów austriackich z dnia 18 marca nie mia- 
la oczywiscie na celu wyrazania jakiejk
lwiek 
aprobaty dla czegokolwiek, co nie byloby zgod- 
ne z prawami Boskimi i z prawami Kosciola 
katolickiego. Poza tym ta deklaracja nie moze 
byé interpretowana ani uzywana dla celów pro- 
pagandowych przez panstwo blldz przez partiç 
politycznll, jako srodek presji na sumienie wier- 
nych, 
2) co siç tyczy przyszlosci, biskupl austriae- Nunc J .uSZ Orseni g o w Wiedniu 
ey nie domagajll siç zadnych zmian w jakiej- 
iwlwiek kwestii zwiflzanej w konkordatem au
. Berlin. 6.4. PAT. Z Wiednia donoszë!, i:e bawi 
,tciackim bez uprzedniego porozumienia z pa- tarn berlinski nuncjusz apostolski Orsenigo. 
l}iezcm, w szczególnosci w odniesieniu do trak- i Pobyt nuncjusza stoi, jak siç zdaje, w zwillzku 
lowania mlodzie;i;y :,;zkolnej oraz kierownictwa- z zamierzeniem zlikwidowania nuncjatury w 
'Hientncji mlodziczy, kt6re zajrnuje siç W
'I.'ho- 1 Wiedniu, która z chwilf! polllczenia siç Austrli 
,yanicm rcligijnym i moralnym mlodziezy ka- 7. Hæszl! stala siç niepotrzebn,!. 


tolickiej wedlug zasad katolickiej wiary. 
Poza tym biskupi domagajll siç zakazu jakiej- 
kolwiek propagandy, wrogiej dla Kosciola oraz 
przyznania katolikom prawa do manifestowa- 
nil! obrony i p.raktyki wiary katolickiej oraz 
zasad chrzescijanskich na wszystkich odcin. 
kach zycia przy zastosowaniu wszystIdch spo- 
sobów, jakimi dysponuje cywilizacja wspól- 
czesna. 


Audiencja u papieza 
Rzym, 6. 4. PAT. Kardynal Innitzer po trwa- 
jllcej prawie póltorej godziny audiencji u pa- 
piez&, przeprowadzil trzecill rozmowç z sekre- 
tarzem stanu kardynalem Pacellim, po czym 0 
godz. 14-tej odlecial samolotem do Wiednia. 


Zaklady zydowskie na rzecz FON 
Katowice, 6.4. (K). Polskie Zaklady Przemy- 
slu Cynkowego w osobie prezesa Szymona Für- 
stenberga zaofiarowaiy na rzecz FON kwot
 
10.000 zl. Poza tym wszyscy urzçdnicy opodat- 
kowaU siç w wysokosci 3 proc. miesiçcznie 
w cillgu 6 miesiçcy na rzecz FON. 
Hiemcy zasé}dzeni za przemyt 
dewiz z Polski 
Katowice, 6. 4. (K). Slid okrçgowy w Chorzo- 
wie oglosil dzis wyrok w sprawie przeciwko 
obywatelom niemieckim, Jerzemu i Pawlowi 
Karnowskim, oskadonym 0 przemyt dewiz z 
Polski do Niemiec. Moc/! wyroku Jerzy Kar- 
nowski skazany zostal na 2 lata wiçzienia J 
6.000 zl b'Tzywny, zas ojciec jego Pawel na 14 
miesiçcy wiçzienia i 1.500 zl grzywny. Ponadto 
s,!d orzekl konfiskatç znaJezionych w mieszka- 
niu Karnowskich pienidçdzy w kwocie 15.000 
zl. Slid zawiesil skazanym karç, poniewaZ oka-. 
zalo siç, ze po stronie niemieckiej zmuszano 
Karnowskich do dostarczania polskich pieniç- 
dzy. 
Tragiczne wypadki podczas 
szaìejé}Cej nawalnicy 
KatowIce. 6. 4. Ze SJ
ska ùpolskiego dono- 
sz
: Ostatnie nawalnice, jakie przechodzily nad 
Sl
skieIn Opolskim, spowodowaly szereg wy- 
padków. W Gliwicach huragan zerwal dach do- 
InU, rzucajllc cz
sé dachu na koJumn
 robot- 
ników. Jeden z nich poniósl smieré na miejscu, 
a drugi odniósl ci
zkie obraienia. 
\V Olesnie nawalnica wyrwala star
 lip
, 
która upadaj:Ic na dach, zniszczyla cz
sé domu. 
W czsie szalej
cej wichury Odr
 plyn
1 galar 
naladowany po brzegi zwirem. Pod Bolkiem 
spi
trzona fala zalala golar, który z calym Ja- 
dunkiem poszedl na dno. Obaj robotnicy wpa- 
dli do wody J eden z nich 33 letni A. Przywara 
uton
I, drugi 32 Jetni T. Kaleja z Bolka wpadl 
pod srub
 motorow
 odnosz
c bardzo ci
zkie 
obrazenia. Ostatnim wysHkiem Kaleja zdolal 
doplyn
é do brzegu. Zwloki Przywary odnale- 
ziono. 


Uchylone orzeczenie 
Sosnowiec, 6. 4. (K). Jak w swoim czasie 
donieslismy, urzçdujllCY w roku 1933 zarz'!d 
Gminy zostal wezwany przez Urz'!d Wojewódz- 
ki do zwrotu przekroczonej w budzecie sumy 
7.232 zl. Orzeczenie to zostalo w trybie admi- 
nistracyjnym uchylone i obecnie wladze nad- 
zorcze polecily zarzlldowi Gminy wysbJpié na 
drogç s/!dowl!- Zarz'!d na swym posiedzeniu po- 
stanowil przed tym zasiçgnl1é opinii prawni- 
ków co do skutecznosci i celowosci takiej skar- 
gi. 
Delegacja rabinatu. 
Lódz, 6. 4. (G) Do Lodzi przybyla delegacJa 
rabinatu warszawskiego, celem zapoznania siç 
ze systemem trybowania mi
sa. 


Starania 0 powtórne wysttPy 
"Babimy" w I.odzi 
Lódz, 6. 4. (G) Ze wzgl
du na wielkie po- 
wodzenie "Habimy" w Lodzi czynione s1! przez 
,,"Carbut" starania, by ..Habima" wyst
powala 
w Lodzi podczas dni swilltecznych. \V zwi
zku 
z tym wyslano zaproszenie do "Habimy", aby 
po zakonczeniu wyst
pów 
Lwowie przy- 
jechala do Lodzi. 
Zasé}dzeni za usmiercenie rz,dcy 
Lódi, 6. 4. (0) IJrzed slldem stan
iO :d 
chlopów, oskarzon
!ch 0 zaUuczenie na smieré 
rZ:Idcy maj:Itku Szymice Czarnieckiego. \V cza- 
sie tej bójki zosta! równiez zabity jeden chlop. 
16 chlopów zosta!o skazan;ych na kary od 1 
do 6 lat wi
zienia, 6 uniewinniono. 


Bezrobotae okupuj, lokal 
Funduszu Bezrobocia 
Lódi. 6.4. (G) 100 bezrobotnych kobiel oku- 
powalo lokal Fllnduszu Bezrobocia, domaga- 
j:}c siç pracy. Po dluzsz
'ch pertraktacjach, 
w w
'niku których obiecano je zatrudnié w naj- 
blizsz
'ch dniach, opuscily lokal. 
Samobójstwo lekarki 
l..ódz, G. 4. (G) Lek:uz-stomalolog, Irena Pu- 
z
'nianka, Jat 32 na He zawodu milosllego, za- 
z
'la trucizllY i zmarla.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0013.djvu

			,,:SO\VY DZIEI\KIK" czwartek 7 kwictnia 1938 


St
ny 
ednoczone uznaly 
aneksj
 Austrii 


(Specjalna sluiba informacyjna "N. Dziennika") 


Waszyngton, 6. '4. (8). Rz
d Stanów Zjednoczonych uznal lor- 
malnie aneksj
 Austrii i powiadomil rz
d Rzeszy, ze od,owiada 
on w przyszlosci za wszystkie dlugi rz
du austriackiego. 


Norwegia przygotowuje si
 
na wypadek wojny 


rSpecjalna sluiba informacyjna "N. D:iennika" ) 
Sztokholm, 6. 4. (B). Norweskie 
minister- buchnie wojna w Europie. nalezy byé przygo- 
stwo gospodarki. wskazuj
c na powaznl! sytua- towanym na to, ze import drzewa z zagranicy 
cj
 w Europie, wydalo odezw
 do rolników i ustanie natychmiast. Ministerstwo gospodarki 
gospodyn w Norwegii, by wzmozona zostala stawia jako minimalny warunek, by kazda za. 
produkcja i zaprowiantowanie. Jednoczesnie groda zaopatrzyla si
 w paliwo nn przeciQg jed. 
minlsterstwo wydalo okólnik do wlascicieli la. nego roku. Odezwa rZl!du norweskiego wywo- 
sów. w którym wzywa do zwi
kszenia wyr
bu lala wielklJ sensacj
 w calej Skandynawii. 
poniewaz - jak podkresla okólnik - jesli wy- 


Grofbawoinv w Europie zazegnana. 
stwierdza sprawozdanie National City B,ank 


(Specja/lIa slu:ba informacYfna "N. Dziennika") 


Nowy Jork. 6. 4. (B). National City Bank 
w sprawozdaniu z kwietnia stwierdza m. in.: 
Fachowi obserwatorzy mi
dzynarodowej sy- 
tuacH politycznej Sl! zgodni z tym. ze kryzys 
srodkowo-europejski juz przeminl!l i takze tym 
razem omini
te zostalo niebezpieczenstwo woj- 
ny. Jest rzecz'! godn,! ubolewania, ze w danych 


warunkach kapitaly odplywajQ z kraju do kra- 
ju w poszukiwaniu bezpieczenstwa. Taki od. 
plyw i przyplyw kapitalu nie przynosi zadnej 
korzysci zadnemu z tych krajów. Istotnym 
jest jednak, ze nie mozna sledzié z oboj
tnoscil! 
tendencji do nowych powiklan walutowych. 


Vauøoin i Schmifz W obozie 
honcenfracy;nym 


(SpecjabzfJ sluiba informacyjna "N. Dziennilca") 
J
ondyn, R. 4. (ß). "Daily Telegraph" donosi 1 1930 i przez wiele lat zajmowal stanowisko mi- 
z 'Viednia, ze b. burmistrz Wiednia Schmitz i nistra wojny, zostali zeslani do obozu koncen- 
general Vaugoin, który byl kanclerzem w roku tracyjnego. 


Japonia wvplaci odszkodowanie 
Stan om Ziednoczonvm 


Tokio, 6. 4,' P AT. RZQd japonski wyplaci 
wkrMce Stanom Zjednoczonym odszkodowa- 
nie w zwiQzku z bombardowaniem i zatopie- 
niem przez samoloty japonskie kanonierki 
S.tanów Zjednoczonym "Panay". Wladze japoñ- 
skie oczekujl! jedyitie na dokladne dane od rZI!- 
du amerykanskiego w celu ustalenia ogólnej 
srimy odszkodowania. Po otrzymaniu tych da- 
nych, sprawa b
dzie rozpatrzona przez komi- 
tet, w sklad którego wejdl! przedstawiciele ad- 
miralicji, ministerstwa finansów i jnponskiego 
mlnisterstwa spraw zagranicznych. 
Agencja Domei zaznacza, i;i; l'z1!ú jalJOÍ1ski 
ju:i; zaplacil odszkodowanie rZl!dowi brytyjskie- 
rou w zwil!zku z bombardowaniem brytyjskie- 
go parowca "Lady Bird". 


Rozmowy w Pekinie 
Pekin, 6. 4. PAT. W tych dniach do Peklnu 
przyhyla delegacja 110WO utworzonego rZ1}du 
nankinsldego. \Y sklad jej weszlo 3-ch czlon- 
kúw tego rz=!du z przew
dniczqcym komitetu 
wykonawczego Liang--Hung-Czihem. 
W rozmowach. jakie siç odbyly w Pekil1ie, 
bral udzial \YanJ!-J\"omin i inni p.ozedstnwiciele 


prowizorycznego rZl!du Chin pólnocnych. Å- 
gencja Domei twierdzi, iz dwudniowe konfe. 
rencje doprowadzily do uzgodnienia poglQdów 
przede wszystkim w sprawie scislej wspólpra- 
cy pomi
dzy nimi. która w odpowiedniej chwi- 
Ii ma doprowadzié do poll!czenia si
 rZl!dów 
nankili.skiego i pekinskiego. Dopóki to nie na- 
stl!Pi, oþa rz
dy majQ udzielaé sobie pomocy. 
Polityka obu rz
dów i wszystkie jej posunf
- 

:n:ajl! byé w przyszlosci zawsze koordyno- Katastrola poc:i
gu z uchodtcaml 
Oba l'Zl!dy mfanujl! nawzajem swych wyso-. Szanghaj, 6. 4. PAT. \Vczoraj wieczorem w 
kich komisarzy, .którzy b
dl! reprezentowali je poblizu Yellgczeng zderz
ly si
 dwa pocil!8i 
w Pekinie i .Nankinie. Mniej wi
cej w maju pl"zepelniollc uchodícami. Sposród jad:Jcych 74 
rZl!dy nankinski i pekiñski mianujq swych zoslalo z:1bitych, a 150 o	
			

/NDIGCZAS001737_1938_097_0014.djvu

			14 


"NOWY DZIENNlI{" cz,yartek 7 kwietnia HI38 


Posiedzenie kuratorium Chemitznego 
Instvtutu Badawczego 
z udzialem P. Prezyden'ø R. P. 


Warszawa, 6. 4. PAT. W dniu dzisiejszym 0 
godz. ll-tej rano w obecnosci Pana Prezydenta 
Rzeczypospolitej, prof. dr. h. c. Ignacego Mo- 
scickiego, odbylo siç w gmachu Chemicznego 
Instytutu Badawczego na zoliborzu, pod prze- 
wodnictwem wicepremiera inz. Eugeniusza 
Kwiatkowskiego, posiedzenie kuratorium In- 
stytutu. 
Pan wicePI:emier inz. E. Kwiatkowski powi- 
tal Pan a Prezydenta Rzeczypospolitej, wyraza- 
jllc mu podziekowanie, ze mimo nawalu pracy 
paÍ1Stwowej, wiele uwagi pOBwiçca sprawom 
Chemicznego Instytutu Badawczego. 
Pan wicepremier miçdzy innymi podkreslil, 
Ze dopiero dzis z perspektywy 20 lat od powo- 
lania do zyeia przez Pana Prezydenta Rzeczy- 
l 


pospolitej Chemicznego Instytutu Badawczego, 
mozemy ocenié wartosé mysli jego zalozy- 
ciela. Waine zadania stojl! przed Instytutem, 
zwlaszcza obecnie w chwili rozbudowy krajo- 
wego przemyslu, a szczególnie chemicznego, z 
którym powinna siç Il!czyé dzialalnosé Insty- 
tutu. 
Przez oopowiednil! wydajnosé pracy, nale- 
zytl! organizacjç technicznl!, mozemy w pew- 
nej mierze wyrównaé dysproporcje miçdzy sta- 
nem gospodarczym paÍ1Stw bogatych a naszym. 
Po posiedzeniu Pan Prezydent Rzeczypospo- 
litej oraz czlonkowie zebrania zywo tntereso- 
wali siç wystawionymi eksponatami, ilustrujl!- 
cymi wykonywane w instytueie prace. 


Dolszo podró% inspehcy;na 
p. premiera Sh'adhowshiego 


Warszawa, 6. 4. PAT. W dniu 5 kwietnia 
1938 r. pan prezes Rady Ministrów gen. Slaw oj 
Skladkowski dokonal w towarzystwie pana wo- 
jewody lwowskiego ßilyka i p. wojewody kra- 
kowskiego dr T
'minskiego objazdu dalszych 
kilku powiatów Malopolski srodkowej, a mia- 
nowicie jaroslawskiego, przemyskiego, brzo- 
zowskiego, krosnienskiego i jasielskiego. 
Z Jaroslawia udal siç p. premier do gminy 
Laszki, gdzie w urzçdzie gminnym informowal 
siç szczególowo 0 gospodarce gminy, wysoko- 
sci jej budzetu tegorocznego oraz nastrojach 
ludnosci. Nastçpnie p. premier zwiedzil miej- 

wl! 7-klasowl! szkolç powszechnq, stwier- 
dzajl!c z zadowoleniem, ie' w odpowiedziach 
na zadawane pytania, uczniowie i uczenice tej 
szkoly wykazali duzl! znajomosé co do roli 
Wielkiego Marszalka Pilsudskiego w odbudo- 
wie Polski. 
W powieeie brzozowskim p. premier byl obe- 
cny na zebraniu ludnosci miejscowej gminy 
Grabownicy, gdzie poszczególni dzialacze samo- 
rZl!dowi, a takze delegacje miejscowego Stron- 
nictwa Ludowego, z którl! pan premier prowa- 
dzil !ozmowç na aktualne tematy polit
'czne, 
zglaszali rózne boll!czki wsi. 
Poruszone na tym zebraniu postulaty w za- 
kresie potrzeb gminy, p. premier polecil zesta- 
wié i przeslaé do zalatwienia za posrednictwem 
starosty, obiecujl!c je rozpatrzyé i w miarç 
mozliwosci uwzglçdnié. Tytulem doraznej po- 
mocy p. premier zlozyl 500 zl. na wvkonczenie 
miejscowej szkoly powszechnej. . 


Znów zajscia na Politechnice 
warszawskiej 
Warszawa, 6. 4. (Sin) Na Politechnice do- 
szlo dziS ponownie do zajsé, podczas których 
kilku studentów zydowskich zostalo rannych. 


Czasopisma i ksi,zkl 
pozbawione debitu 
Warszawa, G. 4. PAT. Ministerstwo Spraw 
Wewnçtrznych odebralo debit pocztowy nizej 
wymienion
'm drukom, poniewaz zawieraly one 
w swej tresci cechy przestçpstw przewidzia- 
nych w kodeksie karnym, a miallowicie: 
CzasopislllU "Ochotnik 'Volnosci" - w;yda- 
wanemu w jçzyku polskim w Barcelonie, 
czasopismu "Bulletin de l'Association JuÜ 
dique Internationale" - wydawanemu ",: jçz
' 
ku francuskim w Paryzu, 
czasopismu "Biuleten "Chawrusu" bialorus. 
kich rabotnikaw u Francji" - 
'dawaneml! 
w jezyku bialorus.kim w Paryzu, . 
czasopismu "Architiekturnaja Gazieta" -' 
wydawanemu w jçzyku rosyjskim w Moskwie, 
czasopismu "Kamczatskij Komsomolec" - 
wydawanemu w jçzyku rosyjskim w Pietropa- 
wi ow sku, 
czasopismu "l\Iaslobojno-iyrowoje Dielo" - 
wydawanemu w jçzyku rosyjskim w Moskwie, 
czasopismu "Szachmaty w S. S. S. R:' - wy- 
dawanemu w jçzyku rosyjskim w Moskwie - 
Leningradzie, 
czasopismu "Wisty Muzeju Wizwolnoj Bo- 
rothy Ukrainy" - wydawanemu w j
zyku u- 
kraiÚskim w Pradze, 
czasopismu "Karpato-Russkoje Slowo" - 
wydawanemu w jçzyku ukraiÚskim w New- 
Yorku, 
broszurze "Za wasz
 wolnosé i nas
" Leona 
l\farkiewicza - wydanej w jçzyku polskim w 
PaQ'7.tI, 
ksiqzce "Gonienije na prawoslawije i rus- 
skich w Polsze w 20-tym wieku" A. Popowa - 
wydanej \v jçzyku rosyjskim w Belgradzie, 
broszurze "Wisty ukrainskoj nacjollaJlloj 
kolonii w Manczzu-di-go" - wydanej w jçzy- 
ku ukraiilskim w Charbinie, 
hroszurze "Zwidomlennija pro pracju ukra- 
inskoj nacjonalnoj kolonii w Manczzu-di-go" 
- wydanej w j
z
'ku ukraiIÍskim w Charbinie. 
broszurze "Dalekoschidnyj Nacjonalist" - 
\vydanej w jçzyku ukraiIÍskirn w Charbinie, 
hroszurze "Kury stremity?" Mych Hetmalla 
- wydanej w jçzylm ukraiÚskim w Toronto 
(Kallada), 
broszurzc "Kalendar ukrainskoj narodnioj 
pOlUoczi lla rik zwyczajnyj 1938" - wydanej 
w jçzyku ukraiÚskim w Pittsburgu. 


Z Krosna p. premier udal siç do wsi Polan- 
ki. 
Na podstawie przebiegu konferencyj w sta. 
rostwach jak równiez bezposredniego zetkniç- 
eia siç z ludnoseil! na zebraniach dzialaczy sa. 
morzl!dowych, p. premier z zadowoleniem 
stwierdzil, ze przy zatwierdzaniu soltysów sei. 
sle jest przestrzegana instrukcja, zabraniajllca 
stosowania jakiegokolwiek nacisku administra 
cyjnego przy w)'borach soltysów. 
W powiecie jasielskim p. premier dokonal 
inspekcji jednostek strazy granicznej, a miano- 
wicie: inspektoratu w Jasle, komisariatu w 
Krçpnej oraz placówki w Grabiu i punktu przej- 
sciowego w Ozennej, interesujl!c siç zarówno 
sluzbl! strazy jak równiez i pracl! spolecznl!, ja- 
kl! prowadzi wsród miejscowej ludnosci straz 
graniczna. 
W Krçpnej p. premier przekazal 200 zl na 
dokonczeuie urzl!dzenia wewnçtrznego miej- 
scowego osrodka wychowania fizycznego, jaki 
wybudowany zostal dziçki inicjatywie i wy- 
sitkom strazy granicznej. 
Nastçpnie p. premier zwiedzil szkolç po. 
wszechnll we wsi Zydowskie, postanawiajllc 
zakupié dla niej odbiornik radiowy. Zmiana umowy handlowej 
Po zakonczeniu objazdu powiatów Malopol- I k t - k-. 
ski Srodkowej, dzis w godzinach wieczornych pO S o-aus rlac leI 
p. premier zarzl!dzil w Tarnowie odprawç I Warszawa, 6. 4. (Sin) Do Berlina udala siç 
w
zyst
ich starost
w z województwa lwow- I delegacja gospoda.rcza z P?lski w celu zmiany 
skIego I krak?wsklego, udzielajllc im wytycz- I umowy handloweJ z Austnll. 
nych w zakresle aktualnyeh zagaùnieÍ1 politycz- : " 
nych i bezpieczenstwa publicznego. . Nowy numer "Czarno na Bialym 
Warszawa, 6. 4. (A) W najbliZszych dniach 
ukaZe siç nowy numer tygodnika Klubu DemQ- 
kratycznego "Czarno na Bialym". Numer ten 
bçdzie poswiçcony walee z antysemitYDllem i 
hitleryzmem. 


Rozpaczliwa obrona lVo;sh 
, rzqdolVych 
Racze; smie,é nii cofni-:cie si
 


Saragossa, 6. 4. PAT. Dzis rano rozgorzaly z frontów poludniowego i pólnocnego b
ygady 
Da fronde Ebro wa1ki, prowadzone z niespoty- rezerwowe, artyleria i czoJgi. 
kan
 d?tychczas zaciçtoscil}_ 
wie dywizje le- I Zd.
je siç n
e ulegaé wl!tpliwosci, ze rozpoczçta 
lionIstow na lewym skrzydle 1 w srodku oraz . dzlS rano bltwa przyniesie na wschodnim fron- 
15 dy
izja hiszpanska.n
 prawym sk.rzYdle to. eie hiszpanSikim rozstrzygniçcie. . Oryginalny konkurs w Tokio 
CZf bltwC z 3 brygadaml rZl!dowyml, podczas '. l . ' . . 
gdy 3 inne stojl! w odwodzie, gotowe kazdej Dowodca armli rz,dowej odd any I TOkl,O',6. 4. (R) Odbyl Sl
 tu konkurs na n
J- 
chwili do rzucenia siç w wir walki. RZl!dowe od s d ' I starnmeJ ut
zyma
e.wl!sy 1 ?okobrody z.udzu
- 
lily zbrojne otrzymaly rozkaz poniesienia ra- P, ' , le
 . 70 n
JbardzleJ ,powazan.ych OSOblSWSCI, 
czej iimierei niz cofniçcia siç choé 0 krok. Na BIlbao, 6. 4. PAT. Z Barcelony donoszll, ze : wsrod iktorych znaJdowal SIÇ m. in. znany 
tylach brygad rZé!dowych ustawiono karabiny dowódca rz
dowej armii. wseho
niej gen. Po- ! prz

'ódca "Stowarzyszenia Czarnego Smoka" 
masz)'nowe. których ogieñ zapobiec ma jakim- zas ora
 pohtyczny koml.sarz t
J armii Eduar- - I oyama. 
kolwiek 
lróbom cofania siç. Dow-ództwo rzl!- d? 
a
tlllo zo.stanl! z powodu medbalstwa usu- 
dowe zdecydowato siç za wszelkl! cenç bronié mçcl 1 oddam pod sl!d. 
posiadanego !lad morzem skrawku terytorium, 
przez które p.zechodzl! ostatnie drogi, Il!czl!ce 
KEtaloniç z pozostall! Hiszpanil! rZl!dow'!. 
'I. najwiçkszym pospiechem sprowadzane Sl! 


o tolerancj@ dla wi@zniów 
i zakladników 


Londyn, 6. 4. (R) Agencja Reutera dOl1osi: 


Rickett w Meksyku 
Meksyk, 6. 4. PAT. Przybyli tu finansiSei 
Rickett i Bernard Smith. Odmówili oni wS'Zel- 
kich wyjasnien co do celu przybyeia, jednak 
posiada on niewl!tpliwy zwi,!zek ze sprawl! na- 
cjonalizacji meksykañskiego przemyslu nafto- 
wego. 


RZl!d brytyjski zwrócil siç z usiln,! prosb,! do 
obu walczl!cych w Hiszpanii stron, aby okaza. 
ly toleranejç w stosunku do wiçzniów politycz- 
nych i zakladników, w wypadku dalszego prze 
suniçcia siç frantu w Katalonii.
		

/NDIGCZAS001737_1938_097_0015.djvu

			r __ 
"zary lekarzy I aptek P , d I d - - d k -- 
DziS majq nocny dyzur lekarze: Bieberste!n L. rZJWO ca m 0 zlez, en ec lei 

t


01
' 
:I
s
;9:
.G;-=r




n4
, 
'cl
l


;
a ;

 w,rzeka sl . e anIJSeml - t,zmu 
Iller Sz. - Poselska IG, tel. 123-31. ' 
DziS mah nocny dyzur aptcki: Grodlka 22, Plac _. ..' . . _ . . . _' . . 
1fatejki 3 \\'ybickic"o 1 Iktonka Krakowska 19 '" Ilno, 6. 4. Jak JU:l; domeshsmy czlonek re- PrzYJemskI zlozyl oswIadczeme, ktore wywo- 
13r()dzinsÙc""'.. - 


Nadzõr nad Schuschniggiem zlagodzonv 
DEWIZY. . TO . . b . . f . . . t . k . h 
l' AHYz G .' q-- '. ,. .,.' 'r - BerlIn, 6. 4. PAT. NIemIeckle luro In orma- nym przewazme przez synow aus nac IC 1'0- 
Zuri I Û- 
l LUll
j.ll, 101.:)/J, 
O\\,j. .Jul
 
_JJ,-, cyjne donosi z Wiednia, ze nadzór nad bylym I dów arystokratycznyeh. 
c 1 ,21, , Amstl:lCtlll1 800,-, .
ctll!1 l
O/ '-:- kanclerzem Schuschniggiem zostal ostatnio zla- _ __ 
l3e
ND;

 ? 4. Now)' Jork /.
(j28, P
ryz ')100.81, I godzony. Ani w domu, ani w ogrodzie nie ma Nauka na ostatnlm mleJscu 
In 1-. 0 112 Amsterdam 8.Juu8, Zunch _1.G487. b . . . k . I .. U I W . d . 4 PA A . k . .. .. 
, 0 ecme am wOJS owego, am po ICYJnego - Ie en, 6.. T. ustnac 'I mInIster oswla. 
EFEKT\ mundurowanego posterunku. Jedynie kiIku, ty wydal zarzqdzenie, ze ze wzglçdu na wyda. 
}lOW\, JOnK G. t AmlTican Car 82.- (81))5), funkcjonariuszy poIicji kryminalnej w sposób ' rzenie historycznej donioslosci ostatnich dlIi 
.\1n
riean Car 
t Foundry 17.02 (lG.;:;O), Am. To- dyskretny pelni sluzbç z zabudowan, polozo-; tegoroczny egzamill dojrzalosci w terminie let. 
b aceo 68.- (6G.-), Chrysler 41.J7 (39.02), Douglas nych przed mieszkaniem Schuschnigga. Z ze- nim bçdzie obejmowal jedynie wypracowanie 
:\icraft 35.50 (34.50), Fisk Hubbcr ;:;.37 (;:;._), East- wnqtrz mozna slyszeé, ze Schuschnigg, jak i 
 pisemne, pytania zas ustne odpadajl!. Dla czIon 

an Kodak 137.- (120.-), General Electric 31.;:;0 dawniej, czçsto slucha radia. Równiez otrzymu- I ków llarodowo - socjalistycznych organizacyj 
(
O.37), General Moturs 2U.- (28.25), Anaconda 25,50 je on bez ograniczenia pocztç, a w niej zagra- mlodziezowych i formacyj S. A., wzglçdnie S; S.. 
(24.25), BeUehem Steel .0.87 ('13,50), Intern Nickel niczne dzienniki. jak i dla relegowanych za przynaleznosé par. 
43,50 (40.87), Tennessee Corp. 5.62 (5.G2), Shell Syn jego znajduje siç w Kalksburgu w za- tyjnq, przewidziane jest szereg ulatwien przy 
tJnion 12.75 (11.50), Standa:rd Oil 41.50(44.-). kladzie wychowawczym Jezuitów, uczeszcza- egzaminach. 


l\1ETALE 
. Lo
DYN, 6. 4. Platyna 7.50, Wolfram cif 59- 
.7, Srebro 1!J.-, Zloto 140.150. 


TOWAHY KOLONIALNE 
1'\O\VY JORK, G. 4. KaV',u Rio nr. 7. 4 3;1 (1 3/1) 

a.\\'a Santos 111'. 4. 7 1/4 (7 1/4), D1:1j 4.13 (1.05), 
;
p
cc 3.95 (3.\:14), Kakao 5 1/2 (5 518), maj 5.05 (5,25) 
'{)icc 5.10 (5.28) 


ßA WEl..NA. 
}.;O\\,y JORK. 66. 4. 8.53 (8.;:;U), maj 8.47-8.47 
(8.53_8.53), lLpiec 8.52-8.52 (8.58-8,5!)). 
-- 

- 

clZial Polaków w kongresie 
ekarskim w Anglii 
d LOndyn, 6. 4. PAT. W dniach od 15 marca 
() 3 kwietnia br. obradowal w Londynic, 
(4fordzie, Leamington Spa, Droitwick i 

th mi
dzynarodowy kongres przeciwreu- 

tyczny i hydrologiczny. W kongresie 
;Zl
li udzial przedstawiciele 22 pañstw w 
Ctbie ponad 250 uczestników. 
W
oISk
 reprezentowali: prof. Pelczar z 
.ilna, doc. Brokman,z Warszawy i dr Pa.- 
flerkowSki ze Lwowa. Wyklady polskich pre 
j&'entów wzbudzily duze zainteresowanie. 
Ù. 8.ko wyróZnienie delegacji polskiej nalezy 
P \\'ataé zaproszenie prof. Pelczara do stolu 
retydialnego. 

 
a wniosek dra Papierkowskiego, czlon- 

l Aii
dz. Tow. Hydrologii Lekarskiej, j
zyk 
d ski dopuszczony zostal, jako j
zyk urz
- 

, obok angielskiego, francuskiego, nie- 
eckiego i wloskiego, do obrad w kongre- 

h i publikacyj Mi
dzynarodowego Towa- 
"3"stwa Hydrologii Lekarskiej. 
--'-00- 
"blU dostarczaj, U. S. A. broni! 

asz
'ngton, 6. 4. PAT. Wedlug ogloszonych 

 Ych 0 wywozie broni ze Stanów Zjedno- 

 G.nYch w rn. marcu r. b. do Rosji sowiec'kiej 

"ieziono za 1,1 milion dolarów, do Kanady 
180 1 ,2 JniIn., do JaI?onii za 894 tys. i do Chin za 
tys. dolarów. 
-00- 
8tpaSzliwy pozar hotelu 
- Chicago 
b()
h
cago, 6. 4. PAT. W jedll'ylll z tulejszyeh 
Þo:e h na dwóch najwyzszych piçtrach wybuchl 
I); i:ar, który rozpl'zestl'zenil siç na dwa s:}sicd- 
\
ie ldo my . Ofiarami pOZHl'U padto 7 znhitych i 
" e
u l'ann

ch. 


Prosa hillerowsha przemilc%a 
dehlaracj
 hard. Inni'zer" 


Berlin, 6. 4. PAT. PubIiczne zajçcie stanowi- 
ska przez kardrnala Innitzera i episkopat au- 
striacki stanowi nadal temat zywego zaintere- 
sowania w Berlinie przede wszystkim w kolach 
katolickich. Znany komunikat "Osservatore 
Romano" nie zostal podany przez prasç nie- 
mieekq, jak równiez wiadomosé 0 wyjezdzie 
nuncjusza apostolskiego w Berlinie do Wiednia. 
Równiez i dzisiejsza deklaracja kardynala In- 
nitzera, opublikowana w "Osservatore Roma- 
no" nie pojawHa siç dotychczas w serwisie nie- 
mieekiego biura informacyjnego. Episkopat 
nierniecki w stosunku do stanowiska biskupów 
austriac'kich zachowuje pewnl! rezerwç, wycze- 
kujqc dalszego rozwoju wydarzen. 
Jako moment charakterystyczny wskazaé na- 


leZy, iz do ostatniego wydania tygodnika ko. 
scielnego "Kirchenblatt" dolljczony byI doda- 
tek z facsimile oswiadczenia bi,skupów austriac 
kich. J ak slychaé z kól koscielnych, dodatek 
ten dolljczony byl bez wiedzy berIinskich wladj! .. 
koscielnych, iktóre na fakt ten zwracajlj specjal- 
nq uwagç. 


* * * 


Wieden, 6. 4. PAT. W czasie 8wego wczoraj... 
szego pobytu w Insbrucku przemawial1ianclerz 
Hitler w miejscowej haIi targów. Dzis przed po- 
ludniem 0 g. 9.35 opuscil kanclerz Hitler Ins- 
'bruck, udajqc siç do SaIzburga. Kanclerz przy" 
byl do Salzburga po poludniu. Wieczorem wy- 
glosil koIejnl! mowç przedplebiscytowlj. 


Rodzina inz. Doboszyñskiego sta. , Aresztowania w Gdañsku ., 
ra si
 0 przewiezienie go Gdansk,. 6. 4. PAT. Policja gdaóska 
re
zto. 
do Krakowa I wala tuteJszego kupca, obywatela gdansklego, 
Mikolaja Bortza pod zarzutem popelnienia nad" 
,Jal
 si5 
o
viadujcIl1Y: c
yniollc s
 starania 0 }Jl'ze uzyé podatkowych. W zwll!Zku z tym osadzono 
WICZIClllC IIJZ. Dohoszynsk1ego le Lwowa do Krako- w areszcie jeszcze 4 osoby, wsród nich b. posla 
\Va. do sejmu gdanSikiego Rahna. 
Wedlug inronl1aej
 , zaelerpni
tej II jedncgo Z Na skutek akcji gdaóskiego urzçdu podatko- 
obrolÍców inz. DoboszyÚskicgo, obrona nic wniesie wego jedna z wiçkszych firm jubilerskich w 
kasaeji od wjToku s	
			

/NDIGCZAS001737_1938_097_0016.djvu

			16 


"XOWY DZlENNIK" czwartek 7 kwietnia 1938 


Poezte szrfrowil 
inseratowil 
aaldy w u u c a 41 w cilW1l 
0&1"0 dn1a 
I,IKO 
do skrzynkl 
wmaro..auej.. br&ll/.ie 
pned tNowym DaieDDJkicm' 
a klórlj 0 próiala sí
 
6 lazy dz.iennie. 


.1 


Walne pósa
y,.
 


'fECHNIK dentystyczny sa. 
rnodzlelny w z}ocle I kau- 
czuku ze znajomoscl" cera- 
mikl poszukiwany natych- 
mlast do zakladu w Kra- 
kowie. Zgloszenia do Admi- 
nlstracjl "Nowego Dzlennl- 
ka" pod "SUl\IIENNY DEN- 
TYSTA" 1566g 


SPRZEDA WCA . branty 
eloktrotechnlcznej poszukl- 
wany od zaraz w Krakowle. 
Oferty II podaniem tl\dane- 
go wynagrodzenla pod - 
"Bf)zwzgl
dnle Zdolny" do 
Admlnistracjl "Nowego 
DzlenDlka", Krak6w. 


POSZUKIW ANA od sa- 
rail stenotyplstka polsko- 
nlemlecka II praktyk". Ee 
zna30moAcl" buchalterll. - 
Zgloszenla do Admlnlstracjl 
"Nowego Dzlennlka" sub 
"Pracowlta". 1568g 


ZAKOP ANE. - Poszukuje 
dzledawy dla plerwszorz
d- 
nego pensjonatu w Blalym. 
lub fachowej zarz"dczynl. 
Hotel Francuskl -portier. 
2107k 


Pond pos1ukuja 


BL'CHALTER-BILANS1STA 
korespondent polsko-nlemle- 
cki ohejmie posad
 póldnlo- 
W!\ ewent. godzinowo. Zglo- 
S1ellia. Admlnlstracj:: "No- 
wego Dziennika" pod "Dn.. 
io doswiadczenie". 1570g 


MLODA. kulturalna, InteH- 
gentna z dohr" prezencjll 
- poszuknje posady zarz,,- 
dzaj!\cej w plerw8Zorz
dnym 
ponsjonacle lub sanatorium. 
Laakawe zgloszenla: Kra- 
ków, Poste-restatnte "B. R". 
1;,76g 


Lokale 


SKLEP 0 dwu nbikacjach 
z magazynem do wynaj
cla. 
Kraków. Gertrndy 7. 


2086k 


DO wynaj
cla 8 pokoje kn- 
ehnla, peJny komfort. II. 
pl
tro. - Zgloszenla: Smo- 
Jensk 34. 2056k 


P ARTEROWE. 4 pokoja 
komfortowe na blnro luh 
przedsl
blorstwo handJowe, 
przemyslowe do wynaj
eia. 
Koletek 8. 1578g 


TECHNIKA. mlodego, II l\IIESZKANIE czteropoko- 
praktyk" II branty InstaJa' jowe I dwnpokojowe. kom. 
cyj centraJnych. - cen. fort, I. pl
tro. lnb II mle. 
traJnycb ogrzewan, - wo- szkanJa trzechpokojowe - 
docillgowych przyjmie IIR_ / wzglE:dnie sledm pokol, ku- 
raz przedslE:biorstwo w Kra- chnla, \I przedpokoje ltd. - 
kowie. ZgIobzenia do Adml- Kraków, Zybliklewicza 17. 
nlstracji "Nowego Dzlennl. do wynaj
cla. WiadomoM: 
ka" pocl "Z praktyk,,". Sarego 4. m, 2. - Telefon 
2109k 105-20. . 1574g 


---- 
LINOLEUM. CEBATT. ts- 
PY. ohodnlkl Itp. Da ."le t . 
- 20'/. tanlej. _ Kal ØIØ 
Scharf, Krakowska 21 " 
podworcu (pasat). 1.141 
-- 
WYSPBZEDU OTOMØ 
po znltonych cenach. Gold. 
.chmldt. Krzyza tnT. 
1188
 


DYKTY. DESZCZUt,HI PDSADZKDWE 


ii!. þ
 
ÓtJ
 
L.P 


NAJUPSlA JAKOSCI WSZElKIE WYMIAnl 
PAGED 


Kral;òw. I'RZE"YSLOW.\ 12, 1'.,1. 10
.0'. 
Skl"óy: 
[lKOL.\JSKA U. Tel. 
03.06. 


PIEKNY, sloneczny pok6J 
(telefon, lazlenka) zaraz do 
wynaj
cia. Lea 5a / m. n. 
Telefon 181-54. 1577g 


POSZUKIWANY obszerny 
lokal przemyslowy najchE:t- 
nlej osollny budynek. Zglo- 
szenla do Adminlstracjl 
..Nowego Dziennika" pod 
"Przemysl 28" luh tel. 169-45. 
1569g 


2050\ 


POKöJ dJá uczenicy z cal. 
kowltym utrzymanlem na 
hardzo dogodnych warun- 
kach przy 80lidnej tydow- 
sklej rodzinle razaz do wy. 
najE:cia. ZgIoszenia: Ska- 
whíska Boczna 3, m, 3, 


-:,
k I 


LEKCJE - TlUMACZENIA 
Z J
ZYKA HISZPArqSKTEGl, 
ZgloBzenia: Zamojskiego 22, m. 4. ó3H'lk 



 
OD 1-30 kolDierz 8 gr,- 
nbranie zl. 3,50, PralniR 
Wrzesloska L 1939g 


TAPICER przerablR solid. 
ny. materace. solido; e od 
R zl. Firankl okno 1 1.1. - 
Sendor, Sarego 21/1. 


Ku.p n 0' '-', 



OS7.0
.\ garderouE: kUjJu- 
J
, plao
 najlepsze ceny. 
,]oldbArg. Gazowa 11. Tel. 
168-21. 72g 


SKUPUJ
 noszonll gardero- 
b
 oraz rMne rzeczy. - Pla- 
Sf) DajJepsze ceny. Tomasza 
26. Telefon 115-96. 1;'72:: 


'Spriedaz " 


PLYTY PIEKARSKIE nie- 
do
cignionej jako
cl "OBI- 
GlNAL.KERAl\I" poleca 
firma LEOPOLD STOFF. - 
Kraków, Starowi,Hna 28. ,- 
Telefon 107-99. 2104k 


OKAZY JNIE wysprzedaj
 
modne firankl - kapy. Pm. 
cownla Holzerowej. SZCZ(l' 
panska !'i D42
 


, 
-----.------- 


SPllZEDAl\I OKAZl"JNIE 
jadalniE: Iliywan" w dobryrn 
stanie. Wiadomo,é tclefoo 
103-94, t4RIA" 


-- 


PRZECZYSZC Z AJ;CA ,,
 
da gorzka oryglnalna "C' 
gierska IGl\IANDI do nabY' 
cia we wsz
""klcb aptek acb 
i drogerlacb, li92 k 


-- 


DYWANY, cerRty. lino!eU Øl 
cbodniki. kapy. flraoki - 
najtaniej Halpern, Po
øl' 
ska 18. 19í3
 


-- 


1562g 


MASZYNY do pisanla now! 
uzywane, \Vjelki wybM I1's. 
szyo wRlizkowycb wy,,,is o " 
dog-orlne spluty. "MabZyn O ' 
dom" Max Löwenstein. l{r" 
ków. Zwierzynlecka 4. 
U88k 


l\IEBLE LAKIEROWAJi' 
kuohenne. przedpokojo,,6 
dzif.Cl
ce - pierwszorz
dneJ 
jakollcl - NAJTANIEJ 
 
Schor, Bracka 6. 19'18 k 


- 


SPRZEDAM nrz"dzenle Itl' 
powe bardzo eleganckle ors' 
maszynk
 do lod6w. Kat' 
mellcka L. 28 mieszk. 24. 
15761 


- 


PERSKIE Dywany _ klltl 
sztuk sprzedam okazyjnle. 
Katowice, Marlacka 12/8. ... 
Telefon 324-06. 2099t 


- 


PRZED9WIA,TECZNA \VY' 
SPRZEDA:I:. Szkla. poroell- 
ny, krysztalów. figurT. ee- 
ramiki orllz naczynia kn' 
chenne po nlebywale ))1- 
sklcb cenach. R. Halpern. 
Kraków. Wolnloa 8. Tele- 
Con 110-93. 1919k 


---;: 
FOIlTEPIAN kr6tki. anil
1 
sku mechnnlka. pier".sZo' 
rr.E:dny. piekna LAMPI'; ele' 
ktrycznl\ sprzedam. Wyblo' 
klego 48, m. 5. (róg 1Jrz
d' 
niczoj) za Pnrkicm Kr s ' 
I'owskim 


SWIA TECZNY NUMER 
NOWEGO DZIENNIKA 


- Ale!, Maryslu, nic mas: chyba zadnycl! po. 
wodów, aby byé 
azdrosnq. 
- Tego by jeszcze bra1.:owalo, iebym miala po- 
WfJdyf 


ukaze si
 w znaczníe zwi
kszonej 
ob;çlosci i podwójnym nakladzie 


dn:a 16 kwielnia br. 


i'zawieraé b
dzie oprócz szeregu prac 
najwybltnlejszych sll 
publicystycznych i literackich 


ZWIEKSZONY DZIAt INSERATOWY 


Zam6wlenla do dzlalu Inseratowego przyjmuJe 


Adm. Nowego Dziennika, Krak6w, ul. Orzeszkowei 7 - tel. 102-79 


.- 
...........!!!: 


PRENUMERATA w Krakowie Z odnol!lze- 
niem 1 bez C"dnol!lzenla oraz na prowincJi 
i z przesylkll pocztowli . . . mleslçcznie zl. 1.30 kwartalnie d. 12.90 
Zagranicli z przesylkll pocztowllmiesiçcznie zt 7.50 kwartalnie zl. 22.50 
OGI.OSZENIA. Podstawli obliczeA Jest 1 milimetr w jednym lamie Strona w 
_ t.ldel. i nadeslanem na 3 lamy po 76 milimetr. Strona &II tekstem 6 la. 
.6_ po ::18 mm. Najmniejsze ogloszenia drobne Uczymy za 10 I!Ilów. 


. 


CENY w zlotycl1: 1. strona 1.25. - Tekst. 1.-. Nadeslane 
.75.- Za tekste lØ 
0.25. - Drobne od slowa 0.10 gr. Dla Jloszukuj
cych pråey 0.05 gr. Gratu" 
lacje i kondolencje do 4 wierszy zl. 5.-. Ogloszenia slubllC' i zarçczyn o 1'V' 
ZI. 10.-. Podziçkowania lekarskie do 25 mm. Z1. 10.-. Nekroiogi (klepsY" 
dry) do 60 Mm. w L lamie ZI. 20.-. Za zastudenie miejsca dolicza ail 
25%, za druk kolorowy 50%. 
"NOWY DZIENNIK' wychodzi codziennie, takZe w ponled7. t dUti poswi,t. 


Wydawca: Za spólkV Wycl. ttNowy Dziennik": Zygmunt Hochwald. - Redaktor odpowiedzialny: Dr. Mojzesz Kanfer. 
Nowa Drukarnia Dziennikowa.. Knlków. On:eszkowej 7. - pod zarzlldem Maksymiliana Feldmana. ' 



 
.--