/NDIGCZAS001746_1910_040_0001.djvu

			. 


Nr. 40. 


Dnia 2. paidzlernika 1910 r. 


Rok XXII. 


I 
I 
t 


Wychodzi raz 
w tygodniu 
D8 niedziel
 
Biuro 
Redakcji i Ad- 
minißtJ'acji: 
Kraków, 
II. Sfawkowska, 
21 I D. 
TeJefon 
r 565. 


Adreø 
na listy, prze- 
kazy. 
reklamaoje itp.: 
"PrzvJaclel 
Ludn" 
w Krakow!e. 


ORGAII POLSKIEGO STROnlllCTtoA LUDOtIJEGO. 
, 
Redak'top naczelny JAN STAPINSKI. 


---- _. -. --_.. .... - 


 
 
-


 w Galicji i C3lycll Austro.W
grzech. . . . . . . . . .4 korony. , 
..._-:----' 
K 0 S Z 't u j e do Królestwa Polskiego i Rosji. . . . . . . . . . . . 2 ruble. Nalel)'tosc plael sl" 
do cesarBtwa niemieckiego . . . . . . . . . . . . . . 4 markL a z gõr)', roeznle lab 
-:

 

Y_ 


 



e
f
d:

;n.ji.. 
a
j
. 

g.lji: 

y
i: 

st

ji. 
 :
fe

ÿ. I :
_

o 
z
 
 _: 
Pobieranie "Przyjaclela Ludu" Moina rozpoczl\é kaidego czaBU i ad tego dnia oblicu. 8i
 naleiytoAð. 
Rl}kopisów nie zwraca Bi
, 1istów nieoptaconych nie przyjmuje si
. Do listów wymagajl\cych odpowiedzi. nale
y doll\czy& 
mark
 na odpowiedz. Reklamacje okojowe zalatwienie sprawy maleje, a walka oporuw.. " " ..., 
1\ lje Bil! nieuniknionq. PotJ'zeba tedy, aby si
 "'

Ienlc
: 
:J.:
ornik, GJogoczów, Lublen, Blenko" ka 
wllzystk!e gminy obudzily i daly zn aé, ze zyjq BrZl\cz
: I :l lc ce O " 
? I Jt
o\\lce. 
I Jzuwa)q. IU '" , . u anow. . 
Szcz
Sé Boie' Jan StaFiÙs
i. Nowy Targ: SzczaWlllca w.Y:Gn:J.. 
. Pllzii!): Zassõw, Jnzw illY, Mokre. 
Podgórze: 
acimiech, Radziszów, Borek fa",t:ki. 
Przemysl: Sliwnica, Krasiczyn, Olszany, Tarnawke 
Zalcsie. 
Przeworsk: Markowa, Med,ynia kaúcz. 
Rohatyn: Knibynicze. 
Rûoczyc
,: Okonfn. 1bta. N:ijI'a\Vczvn
. SkJ':i'.YliZów- 



adeszly petycje z naB
pui'Ìcych powiat6w: 
;;' Boehnla: OBtr6w kr61.. Leksandrowa, Cbrzei, Lubo- 
.; Jaie,z. 
" Brz6sko: 
towice, Wola lacU., Niwki, l'szew, Wola 
..
. Dnemyk. Zawada uuewaka. Tworkowa Jastew þ ,Nie:dz;eli- 
'fI
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0002.djvu

			2 


PRZYJACIEL LUDU 


Nr.40 


Rzetzów: Blaiowa, TYCZYD, Krasne. 
Rudki: Konioszki siemiaD. 
Sanok: Liszna, Dl\brõwka pol., Nowotaniec, Babn6wka. 
Stary Sambor: FelsztYD, Koniów. 
Strzyiów: Gwotdzianka, Niebylec, Jawornik, Barya- 
ka, l.
ki, Gogolów 1, Gogo16w II., Godowa, 1.llczki, Zawal- 
h, Kalembina. 
Tarnobrzeg: Orzech6w, Rzeczyca dlnga, TrzelÍlÍ, Nad- 
brzezie, Zarzekowice, Ostrówek, Pnfów, Furmany, Suchorz6w, 
Tarnów: Jodlówka tucb., Bistnszowa, Kfelanowlce, 
Klikowa, Uniøzowa, Ilkowfce, Skrzyøzów, Siedlec I: l.
kll, 
Rz
dzln, WierzchoBlawfce. 
Wadowice: Przecløz6w, Brody. 
Wiellczka: Bferikowice, W 
grzce, }fat a wie', Sa wa, 
Krzeølawice, Grabie, Wola podlat.aoska, l.azany, Slawkowf. 
ce, Jawczyce, Kozmice male. 


Stan reformy wyborczej. 
Od dnia zwolania Sejmu poza pelnl\ Izbl\ 
oficjalnie trzy razy tylko radzono nad reformq 
wyborczq: 1) na wspólnem posiedzeniu komiBji 
parlamentarnej klubów polskich, na którem POBel 
S tap i ft ski zl\dal oBtatecznego zalatwienia reo 
fonny wyborczej w tej jeszcze sesji - 2) na po- 
siedzeniu prezydjów klubów sejmowych, obrady 
byly scisle poufne, i - 3) na pOBiedzeniu subko. 
mitetu, na kt6rem referent biura BtatYBtycznego 
'Vydzialu krajowego przedstawil daty, odnoszl\ce 
si
 do wlascicieli ziemi I'ustykalnej, oplacajl\cych 
podatek powyzej 50 koron, 100 kor., a nawet wyz- 
szy podatek gruntowy. Za podsta w
 do obliczeuia 
w7.içlo 6 powiat6w s
ldowych zachodniej i wBcho- 
dniej Galicji: rzes7.0wsld, dl\browski, limanowBki, 
kolomyjski, tarnopolski i stryjBki. Badania te ukoft. 
czono i wedle nich na kazdy z wspomnianych po- 
wiatôw pl'zypada okolo 30 ,osób tego rodzaju .opo. 
datkowanych. Obrady nad tl\ kwestjl\ odno'3zq si
 
do wniosku, zgloBzonego przez ludowców, aby 
w:yborc6w, p1acl\cych w toj wYSOkOBCi podatek 
gruntowy, wll\czono do wyborców z kurji wielkiej 
wlasnosci. 
Poslowie koserwatywni, nalezqcy do )Pra- 
wicy nat'odowej c otrzymali polecenie, by zqdali 
równoczesnego z reforml\ wyborczl\ zalatwie- 
nia reformy gminnej w my
l swoich da wnych 
uchwal. 


Gtosy marszatka I namlestnika. 
Podczas otwarcia Sejmu marszalek kraju 
hr. Bad en i tak wyrazil si
 0 reformie wy. 
borczej: 
)Podczas obecnej Besji toczy6 BiQ b
dq pra. 
wÙJpodo1)nie dalBze obrady komisyjne nad spra. 
wq refc
fUY wyborczej, 0 kt6rej jut dwukrotnie 
z tego miejsca mówile'11. DziA doda6 chcQ tylko 
jednl\ uwag
. Reforrr;:l wyborcza nie jest sarna 
dla siebie celem, lecz ,::/'odkiem do celu, a tern sa. 
mem ma tylko 0 tylo w:\rtoM i znaczenie, 0 He 
cel, kt6remu ma Bluzyé, osil\gni
ty by6 moze. Ce. 
lent jeBt tu udzial w reprezentacji kraju najszer- 
szych warstw ludnosci, rozwój i pOBt
p obeonego 
stanu rzeczy, ale bez orzewrotu i be.
 lerwania 


If\czno
ci z przeSzl08Cif\. Tylko taka reforma wy. 
borcza, która ten cel mie6 b
dzie na oku, da kra- 
jowi w przysdo
ci spokój, sil
 i powag
 b
dzie 
trwall\ i stall\. Dlatego zdaje mi si
, ze przede- 
wBzystkiem mUBimy mieé na oku spelnienie tego 
celu, a nie jakis krótki termin kalendarzowy, 
który latwo pOBtawi6 i oczekiwanie budzié, lecz 
tl'udniej dotrzyma6c. 
Ogólnikowo natomiast mówil 0 tej sprawie 
namiestnik Bob r z y ñ ski: 

Nie zrobila takiego kroku naprzód sprawa 
sejmowej reformy wyborczej, która w przerwach 
mi
dzy Besj ami lUiala siQ przygotowa6. Zdania 
obu mniej wiQcej sobie równyoh cZQ
ci komisji i 
subkomitetu zbyt sl\ jeszcze rozbiezne. Chocial 
tez z najwi
kszq uwagl\ IUedzilem przebieg obrad 
w komisji i Bubkomitecie, nie bylo mi dotf\d m
 
zliwem do czynnego przystf\pié w nieh udzialu. 
bo dyskusja a po cz
áci i uchwaly nie stan
y 
na gruncie kompromisowym i nie w tych grani
 
cach, w obr
bie których, w my
l deklaracji rZf\- 
du, sankcja dla projektu uBtawy jest mozliwt\. 
Nie pozostaje mi nic inn ego, jak na tQ chwilQ 
czeka6, a mog
 zapewnié, ze uwazam za pi
kne 
zadanie z ramienia rZl\du wBpóldziala6 i przyozy- 
nié si
 do tego, co potrzebne jest do zalatwienia 
tej sprawyc. 


Przebieg posiedzeil sejmowych. 
Sejm odbJI dotychczas 5 pOBiedzeft: we 
czwartek 22 bm., w Bobot
 24, w poniodzialok 26, 
we srod
 28 i w sobot
 1 pddziernika -- dni 
wolne od obrad w pelnej Iz.bie obracane sl\ na 
pOBiedzenia róznych komisji sejmowych i klubów. 
poselskich. 
Przy otwarelu SeJmu wypowiedzieli wielkie 
mowy mal'szalek i namiestnik - naj wazniejsze 
z nich ust
PY, odnoszl\ce si
 do roformy wybor- 
czej, przytaczamy powyzej. Na temze pierwszem 
pOBiedzeniu pose! Stapiñski zabral glos i oêwiad. 
ezyl: 

Po wielu trudach udalo si
 i w tym Sejmie 
uzyska6 nowl\ ustawQ lowieck
 ale na samym If.- 
wst
pie przy wykonaniu Iud przekonal si
, Z8 
praca jego byla daremnl\. bo Bposób wykonania 
tej ustawy jeBt dla reprezentantów ludu formaln, 
obelgl\, a dla saroego ludu nieslychanl\ krzywdf\. 
'l'ak np. w powiecie, liczl\cym 111 gmin, ustan
 
wiono 6 okr
gów sl\d6w polubownych, a na 
6 przewodniczl\cych tych sqdów nie znalazl Ii, 
w powiecie ani jeden wloAcianin godny tego sta- 
nowiBka (posel Bojko: Bardzo smutne). 
) Wobec tych smutnyeh doAwiadezeñ poBlo- 
wie ludowi przyszli do przekonania, fe podsta w, 
nadzieji w kierunku zmiany stoBunków moZe by6 
tylko zmiana wplywu przedstawieieli ludu prlel 
zmianQ sejmowej ordynacji wyborezej na podsta
 
wie po w s z eohn ego, 1'6 wnego, bel p oAr. 
dniego, tajnego glosowania i tonie-jak 
powiadal marszalek - w ezasie niewiadomym, 
at przyjdlie do porolumienia, leel konieeznie 
w tej sesi i c. 


"
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0003.djvu

			PRZYJAOIBL LUDU 


Nr.40 


Na druglem posiedzeniu w sobot
 wyplyn
la 
sprawa reforrny w
'borczej we wniosku naglym 
rusklego posla Lewickiego, który zqdal, aby we- 
zwaê komisj
 refol'my wyborczej do przedloienia 
Sejmowi gotowego jui pl'ojektu l'eformy w ciqgu 
trzech tygodni. Za naglosciq toga wlliosku gloso- 
wali oczywiscie ludowcy, a choê padty za nim 
pl'ÓCZ ruskich takie glosy lliektÚI'ych posMw de- 
mokratycznych, nie uzysknt potrzebnej wi
kszosci 
wobee sprzeciwienia si
 telllu konserwatystów. 
Po za tem omawiany byl takie wniosek pos. 
Wit 0 sa 0 lwsztach leczenia ubogich - 0 czem 
piszomy osobno w artykule pt. 
Zalatwienie wnio- 
sków ludowców
. 
Posiedzenie poniedzhtkowe obj
lo sp1'awy pl'ze- 
wainie gospodm'cze. Rusini, poparci pl'zez ludow. 
cõw, zaiqdali, aby w lasach kame1'alnych stojaki 
(
rzewa uschte na pniu), ktõ1'ych teraz Zl'qbaé 
me wolno i trzeba czekaé ai padnl:!, mogly byé 
sprzeda wane na opal. 
Prócz tego byla dyskusja nad wnioskiem 
posla S t e fez y k a w sprawie szk6l rolniczych 
(Ozytaj artykul: >Zalatwiellie wniosk6wc). 
We irodQ wybuchla bUl'za ze st1'ony Rusinów, 
któl'zy domagali si
, aby komisarz l'z
dowy 
w odpowiedzi lla ich interpelacje uiywal j
zyka 
rus
iego - na co o
wiadczyl. marszalek, ie regu. 
lal
lIl mówi wyrainie, ie j
zykiem urz
dowym 
Se]lllu jest polski, a kaidemu przysluguje p1'awo 
'- m6wienia albo po polsku, albo po rusku, ale nikt 
-niemapra wa nikogo, a tern samem i komisarza 
rZl\dowego, zmuszaé, aby m6wil w tym lub owym 
j
zyku. Przedstawiciel 1'z
du wyjasnil, ie usta. 
lila si
 w Sejmie praktyka, ie komisarz rz
dowy. 
odpowiadaj
c na interpelacje, uiywa tego j
zyka, 
w 
tórym one byly wniesione - jeieli jednak 
zablera glos w dyskusji, jak obecnie, to uiywa 
j
z.yka polskiego, kt6ry jest j
zykiem urz
dowym 
Se)lnu. 


3 


zostanie zawsze w kontakcie z namiestnikiem 
Wydzialem krajowym i zawezwie do wsp6ldziala" 
nia z kazd
 szczeg610wq akcjq wlasciwe czynniki. 
Co do reszty 400.000 z pozostaj
cej ogólnej 
na Galicj
 przypadaj
cej kwoty 1,428.933 kor. 50 
hal., zal11ierza ministerstwo rolnictwa uiyé jej w 
roku 1910 w ten sposÖb, ze z tej l'eszty uùzielo- 
no bftd q pod najscislejszq kontro]q ministel'stwa 
rolnictwa subwencje poszczegó]nym korpora. 
cj om rollliczym na nast
puj qce cele: 1) na urzq. 
dzenie wystaw bydla, 2) na premjowanie wlo. 
scianskich gnojowni i budynkó\'t stajennych, 3) 
na ogólne popieranie gospodal'stwa mlecznego. 
przez popieranie kursów mleczal'sldch, stypendj a 
na pod1'6ie, wystawy masla, kursa dojenia, od- 
czyty, publikacje 0 racjonalnej i wzorowej pro- 
dukcji mleka. kOl1trol
 uiytecznosci, spozytkowa- 
nie paszy itp., 4) na pouczaj
ce kursy, wyklady 
wftdrowne, publikacje itd, w celu oswiecenia lu.. 
dnosci na polu chowu bydla, upra wy paszy, go. 
spodarstwa paszy itd., 5) na popie1'anie uprawy 
paszy i hodowli roslin pastewnych, jakotei nit 
popieranie racjonalilych spólek nabywania nasiol1 
i srodków pojenia i karmy. 
Poniewai w celu ustanowienia kwot na cef.- 
te, kt6re przypadn
 z 400.000 ko1'. na korpol'acjil 
rolnicze, odb
d
 si
 jeslCze narady, oznajmi mi 
nisterstwo rolnictwa p6tniej swe postanowienie 


Zatatwienie wniosków ludowców. 


Na poprzednich sesjach Sejmu wniesli lIa 
poslowie szereg wniosków, odnoszqcych si
 b1ld% 
to do spraw miejscowych i powiatowych, bl:!di tej 
majqcych znaczenie ogólne. Wnioski te, ode
lane 
wówczas przez Sejm do 1'6znych komisji, wracajlJ 
teraz z komisji na pelny Sejm z zalatwieniem 
ostatecznem, lub w dalszym cil\gu z odoslaniem 
do Wydzialu krajowego. W ten sposób dotych- 
czas ogloszono zatatwienie nast
pujqcych spraw: 
Utworzenie sildu powiatowego w WlelGpolu skrzyil- 
akiem (powiat Ropczyce) - wniosek posla J e d y 
n a k a uchwalit Sejm na wniosek komisji prawni. 
czej odst
pié Wydzialowi krajowemu do przepro. 
wad zenia stosownych dochodzen i zdania sprawy 
o wyniku na najbliiszej sesji sejrnowej. 


ROZdaial fandusza na obów bJdla. 
Sprawa uiycia i rozdzialu funduszu 1,428.000 
przeznaczonego na poparcle chowu bydla z ty. 
tul!l traktat6w handlowych, zostala w ostatnich 
dllla.ch w przewainej cz
gci. zalatwionl\. Minister 
rolmctwa po porozumieniu si
 z Wydzialem kra- 
jowym. zadecydowal uzycie tej kwoty w nast
pu- 
jl\cy spos6.b; Na meljoracj
 l
k i pastwisk 450.000, * 
no ubezpleCZel1ie bydla 150.000, na popieranie Utworzenle sé}du powiatowego w lqcku (powia 6 
mlecza1'stwa 180.000, na premjowanie i zakupno Nowy Sqcz) - wlliosek posla My j a k a z 25 Wl'ze- 

icencjow
nych buhai 120.000, na korzystne spo- gnia 1909 uzyskal zatwierdzenie Sejmu, który ila 
zytkowame bydla 128.933'50. Co do szczególowe. wniosek komisji pl'awniczej odniósl si
 do l'zqdu 
go uiycia powyiszych kwot oczekuje minister- z wyraieniem opinji, ie w interesie naleiytego 
IItwo rolnictwa wniosk6w. kt6re ma namiestnictwo wymial'u sprawiedliwosci i dla korzysci intereso'; 
przedlozyé w porozumieniu z Wydzialem krajo- wanej ludnoBci potrzebne jest utworzenie nowego 
wym. Ministerstwo l'olnictwa zastrzega sobie je. c. k. sqdu powiatowego z siedzib
 w Lqcku, dr 
IIZCze zaj
cie stanowiska co do tych szczeg610- kt6rego okl'
gu przydzieliéby naleialo gminy 
yt'fc.h wniosków, wzgl
dnie wydanie z wlasnej 1) Czarny Potok, 2) Czarniec, 3) Kicznia, 4) I..q- 
IDIC)atywy potrzebnych zarzl\dzen. pl'zyczem po. cko, 5) I.. 
c zki, 6) Maszkowice, 1) Szczerei, 8) Wola 
PoIecaD1Y gO:r
CO n.a.azYD1 rod_ko
 

 koUósk
 domieszk
 do kawy. ...
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0004.djvu

			4. 


PRZYJACIBL LUDU 


Nr.40 


Kosnowa, 9) Wola Piskulina. 10) Zagórzyn, 11) Za- 
neeze, 12) Zabrzez z okr
gu o. k. sf4du powiato. 
wego w Starym Sf40zu i powiatu polityeznego 
w Nowym 8f4ozu, dalej 13) Kamienioa. 14) 8zozawa, 
15) Zbludza, 16) Zalesie, 17) Zasadne z okJ;
gu 
sqdu powiatowego i starostwa w Limanowej 
i 18) gmin
 Ochotniea z okr
gu sf4du powiatowego 
w Kroseienku i starostwa w Nowym Targu. 


. 


ObjQcie na fundusz krajowy kosztów leolenla ubo- 
g!ch. Posel Wit 0 s wnióst na poprzedniej sesji, 
aoy fundusz krajowy pokrywal koszta leezenia 
ubogieh ehorych w szpitalaeh krajowyeh i zagra- 
nicznych, tudziez kosz1a utrzymania leezenia i wy- 
chowania dzieci maloletnieh po ubogieh rodzieaoh. 
oraz podrzutków w zakladaeh krajowyeh i zagra- 
nieznych, We wniosku tym bylo takie poleeenie, 
aby Wydzial krajowy juz teraz przypadajf4ee na 
gminy koszta powyzsze za ezas ubiegly pokryl 
z funduszów lcrajowyeh. Obeenie komisja budie- 
towa oswiadozyla w spra wozdaniu, ze cz
é6 pierwsza 
wniosku jest juz dawno obowif4zujl\cl\ ustawf4 kra- 
jowf4 zupelnie po mysli wnioskodaweów uregulo- 
wanq, zf4danie zaã drugie jest oz
seiowo takze 
w mysl wniosku ustawf4 zalatwione. bowiem ko- 
szta utrzymania leozenia i wychowania podrzu. 
tków ponosi fundusz krajowy. Koszta utrzymania 
leczenia i wyehowania maloletnich dzieci po ubo- 
gioh rodzicaeh, glQboko wnikajf4 w budiet kra- 
jowy i wymagaj
 zmiany ustawy, zdaniem wi
e 
komisji bez opinji i badaó Wydzialu krajowego 
spra wa taka zalatwionq by6 nie powinna - dla- 
tego tez 8ejm uehwalil na wniosek komisji bu- 
dzetowej, aby zqdanie 0 obj
c.ie na fundusz kra- 
jowy kosztów utrzymania, leezenia i wyehowania 
dzieoi maloletnieh po ubogieh rodzicaeh, odst!\pié 
Wydzialowi krajowemu eelem zbadania i posta- 
wienia wniosku. 
W dyskusji w pelnej Izbie posel ruski Lewi. 
cki postawil dodatkow!\ rezolucj
, zqdajf4cf4 pole- 
cenia Wydzialowi krajowemu, aby nie dopuszezal 
do tego, aby sciqgano koszta leozenia od oS6b, 
niezamoinyoh, 1. j. aby odpisywat koszta leezenia, 
gdyby 6ci!\gni
eie ich mogto narazié na ruin
 ma- 
jqtkowq. 
Posel Wit 0 s ialil si
, ie komisja budzetowa 
w swem sprawozdaniu zupelnie min
la ez
Sé jego 
wniosku, w kt6rej domagal si
 polocenia Wydzia. 
lowi krajowemu, sby juz teraz przypadajt'\ce na 
gminy koszta leczenia, utrzymania i wyehowania 
d
ieci maloletnich po ubogich rodzieach za ezas 
ubiegly pokryl z fundusz6w krajowych. Ostate- 
cznie do wniosku komisji budietowej postawil 
posel Witos wniosek dodatkowy, aby Wydzial 
krajowy wyniki swyeh badaÍl w omawianej spra- 
wie przed1oiy1 na nast
pnej sesji sejmowej. 
W glosowaniu ueh walono tylko dodatkowl\ 
rezolucj
 p. Lewiekiego, odrzucono natomiast do. 
datkowy wniosek p. WitoS8. 


. 


komisja gospodarstwa krajowego uznala. ze 
w kraju naszym 0 wybitnym typie rolniczym 
produkoja rolna stoi. szezególnie w gospodar- 
stwaoh malorolnyoh, na stopie niskiej, co wplywa 
ujemnie na dobrobyt ludnosoi i stan majf4tkowy 
ealego kraju. podniesienie zaã produkcji jest 
w znaoznej mierze za wislem od rozszerzenia i po- 
gl
bienia wiadomo
oi rolniozyeh i zrozunienia pra- 
wdziwie raejonalnego rolniotwa, - ze tedy konie. 
eznl\ jest jak najenergiezniejsza i daleko idf4- 
oym planem obj
ta akeja popularyzowania pra- 
ktyezllej nauki rolnietwa w jak najszerszych ko. 
laoh rolnik6w. 
Opierajf4e si
 przeto na wynikach ankiety, 
zwolanej przez Wydziat lc:rajowy w czerwcu b. r., 
komisja w zupelnosei zgodzila si
 z tre
ciq wnio. 
sku posla 8tefezyka i Sejm na jej wniosek uch wa. 
lit wezwa6 Wydzial krajowy, aby w najblir.szaj 
sesji sejmowej przedloiyt program akcji, zmierza- 
jqeej do zalozenia w kraju sieci powiatowyeh 
wzgl
dnie okr
gowych zaklad6w rolniezych, któ. 
rych zadaniem b
dzie krzewienie wiedzy l'olni- 
ezej i praktyezne wspomagania najszerszych 
warstw ludnosei rolniezej w jaj pracy zawodowej. 
Program tej akeji winien obejmowaé: 
a) szezeg610wy normalny plan urz!\dzenia 
i dzialania powiatowych wzgl
dnie okr
gowych 
zaldad6w rolniezyoh, uwzgl
dniajf4ce z jednej 
strony organizacj
 nauki rolniotwa zarówno dla 
dojrzalyeh rolnikó\V mniejszyeh. jak i dla mlo- 
dzieiy wlosoiaÍ1skiej, przeznaozonej do zawodu 
rolniczego na wlasnych gospodarstwaoh, z drugiej 
zas strony praktycznf4 dzialalnoM zakladu, pole- 
gajf4ef4 na wsp61dzialaniu z eentralnemi instytucj ami 
rolniezemi. b) Wnioski dotyczf4ce 
rodk6w finan- 
sowyeh potrzebnyeh dla pOKryeia kosztów za1o- 
ienia i prowadzenia tego rodzaju zaklaclów, a za- 
razem zdf4iajf4ce do zapewnienia i Ul'egulowania 
pomoey z fundusz6w krajowyoh dla ufundowania 
i utrzymania tych zak1adów. e) Propozycje odno- 
szqce si
 do zawodowego, pedagogioznego i dy. 
daktyeznego ksztalcenia sit glównych i pomocni. 
ezych, potrzebnyeh do pl'aey w projektowanych 
zakladach rolniczych. 
Zarazem poleeil 8ejm Wydzia10wi krajowomu, 
aby wszedl w porozumienie z rzqdem dla zape- 
wnienia krajowi odpowiedniej pomocy z fundu- 
szów pañstwowyoh na eele projektowanej akcji. 
W dyskusji na pe
nej Izbie posel 8 t e f 0 z y k 
zaznaezyl, ie sprawa wyksztalcenia rolniezego naj- 
szerszyeh warstw ludnosci doczeka si
 dzi
ki 
ostatnim wnioskom komisji pomyslnego zalatwie. 
nia, tern bardziej, ze nie ma ona polityeznego 
charakteru, a zwolenników powinna znale
6 we 
wszY8tkioh stronnietwaoh. 8ejm, popierajf.lc okolo 
100.000 warsztat6w i gospodarstw r
kodzielniozych 
i przemyslowyeh, nie moze zapominað 0 miljonie 
gospodarstw wloãoianskieh. Zasluguj!\ one na po- 
moo, gdyz nadzieje, przywil\zywane do nitszych 
szk61 rolniczych. zupelnie zawiodly. 


. 


Zaktadanle wlQk8zej liczby azkór rolnlozyoh. Z po. BudoWi drogl doJazdowlJ do stacJI kotlJowl 
wodu le8l1oroczne
o wniosku posla 8 t e f 011 k a w Lttownl przez StlJnau I Wulk, L,towa".. ZeazloJ
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0005.djvu

			Nr. 4t 


PRZYJAOIEL LUDU 


fÞ 


roczny wniosek posla B i 8 a w tej sprawie oparty 
jest na twierdzeniu, ze droga dojazdowa do sta- 
cji kolejowej w L
towni od gminy Kamieñ jest 
koniecznie potrzebnl\, bo gminy te muszl\ obje- 
zdza6 las w Kopkach i przebywa6 drog
 9 kilo. 
metr6w dlugl\ zamiast ::1 kilometry. Komisja dro- 
gowa twierdzi, ze stosunki te wymagajl\ zbadania 
i rozpatrzenia i dlatego tez Sejm uchwalil wnio. 
sek posla Bisa odstl\pi6 Wydzialowi krajowemu 
do zbadania i sprawozdania. 


Nowe wnioski ludowców. 


Na biezqcej sesji postawili nast
pujl\cy po- 
slowie nasi wnioski: 
Posel K r 
 z e 1 wniosek nagly 0 zapomog
 
dla gmin nawiedzionych gradobiciem w powiecie 
pilzneñskim. 
Posel S tap i ñ ski wniosek nagly 0 pomoc 
dla pogorzelc6w Trze
niowa i Wolody. 
Posel S z wed wniosek nagly w spra wie roz- 
szerzenia prawa uwalniania popisowych od czyn- 
nej sluiby wojskowej. 
Posel Was u n g wniosek nagly 0 zapomog
 
dla pogorzelc6w w Budzanowie. 
Posel Sty I a za
 postawil nast
pujl\cy 
wniosek: 
"Wskntek postçpu w rolnictwie cI'ra:l wi
cej pOW8ze- 
chnem I koniecznem staje s:
 uzywanie nawozów øtucznych 
jako sfodków pomocniczych. Korzystaj:}c z tego fo.brykanci 
handlarze tak krajo\\i jako i zagranicznych, dostarczajli lu- 
dnoáci nczególnie wloscianskiej nic lub malo wartaj:}cych 
fal8yfikatów, przez co narazaj
 j
 no. zawód i 8traty nie 
powetowane, odstrQczlljlic j,\ od uiywalfÍa tychze nawozów, 
øami za
 zluabiaj:} olbrzymie sumy. 
Skal'gi wnoszontJ nie odnosz:} poz
danego ekutkn, gdyz 
1 il\dy wymawiaj
 si
 ùrakiem ustawy w tym kierunkn, 
a przez to fatszerze gra,mj
 coraz wiQcej. Zaklil.d,Y d06Wiad- 
czalne nie ø:} zupelnie w 8tanie temu zapobiedz. Temu na- 
duzyclu moglaby tylko ustawa poloiyé tam
, aby daløzy ten 
wvzysk nkrórié. 
. . Wysoki Sejm racz.v uchwalié: 
Wzywa si
 Wydzial krajow,V, aby w drodse wlasci- 
wllj poøtarat sf
 jak najrychlej 0 wydanfe ustawy zabezpie- 
czaj:}cej l'Qlników przed wyzyskiom ze strony fabrykantów 
i handlarzy sztncznym nawozem w ten sp08ób, aieby wszyøt- 
kfe fabQ'kl i wszyøcy kupcy, trudni,\cy si
 øprzedai,\ øztu- 
cznych nawozów, dokladnle podawali jakoSé nawozów, za- 
wartosé skllidników nawozów i ceny takowych". 
W sprawle uatawy lowlecklej, posel Wit 0 I wnióøl 
do komisîlrza rz"dowego interpelacjt naøtQpujl}Cej tresci: 
nKiedy :I dnlem 13 lipca 1909 roku weszta w zycle 
nowa uøtawa, lowiecka w øzerokich kolach wlosciaÍlskich po- 
liadaczy grnntów zailltoiala, jak øi
 zdawalo, nza8adniona na- 
cbieja, i
 nieznosne 8tosnnki, øtworzone przez dawn,\ uøtaw
 
lowieck,\, zmieni,\ 8iQ irnntuwnfe. Jakkolwiok bowiom nowa 
Ultawa lowillcka nie stworzyla bezwzgl
dnej sprawiedlIwosci 
nalei,\cej øi., kaidemu, stanowUa jednak znaczny postçp, 
w ucaególnOBCi przy POltQpowanlu w øprawach odøzkodowa- 
nia Z& Izkody, Rczynione przez zwierzynQ i polowanie, Rze- 
clywløtoié rozwi&la jednak wnet dlldne nadzieje i przeko' 
aala latwowlel'DTcb, M Jlomi,dsy ",.a\'l''' " jej wykonanlem 


iltnieje gl
boka przepaåé, 
e zaøtolOwano tn dwle m!arld 
traktowania dla równych obywateli kraju. 
W wielll powiatach c. k. ltaro8towfe potworzylf za 
nadto ob8zerne okrQgf slldów rO:ljemczych, z 20 I wlQcej 
gmln zlozone, tak, it p08zkodowany, chelle zgloøié øwoj, 
8zkodç u przewod. sllda rozjemcze
o, muøi zrobié 15 klm. 
drogi i wiçcej, trac:}c caly dziefl czaøu. Przytem co gor8za 
w bardzo wieln okrQgach zamianowano przewodnicz
ymi s,,- 
dów rozjemczych i ich zalltQpcami oflcjaUltów dsiedawców 
prawa polowaniB, a wiQc ludzi, nie daj"cycb najmnlejøzej 
gwarancji bezstronnosci. Poniewaz równiez 9 76 powolaueJ 
, ustawy p08tanawia, iz przewodnicz"cy ani jego zaatQpca nle 
maj,\ sprawowaé øwego ul'I
du w wypadkach, gdzie w grt 
wchodz,\ interesy oBób, od których je8t IIIQzbowo zalehym, 
ø,\d rozjemczy do skutku przyjsé nie mot.e i uøtawa wyko- 
nana nie zoøtaaie. 
Wobec naprowadzonych tR faktów zapytuj, podpill&nl 
pana komisarza: 
Co rz:}d nczynié zamlerzs, azeby zapobied:l jaøkrawemll 
pogwalceniu uøtawy i umozliwié wejscie w zycie Ilrz
dów, 
s
ów roajemczych, powolanych do orzekonia w øprawach 
øzkód przez polowanie i zwierzynQ zrzl\dzonych. 
InterpelacjQ wniósl takte posel B i s w sprawie nie. 
prswnego obj
cia urzçdn wiceprezesa Rady powiatowllj w Ni. 
sku przez p. J 
drzejowicza, posel J e d y n a k w sprawl. 
nrzçdowania Rady gminnej w Sçdziøzowie, poøel W a ø n n I 
w sprawie przenie8ienia prof. ,J anika do Dçbicy. 


Udzlal ludowców w komisjach. 
Poslom ludowym przydzielono naBt
pujl\oe 
refer a ty : . 
W komisji budzetowej koleje i koszta komi- 
sji agrarnych p. S k 0 I y s z e w ski j wlosci ren. 
towe, zapobieganie kl
skom elementarnym i fun. 
dusz kultury krajowej p. K 
 d z i 0 rj szkolnictwo 
przemyslowe i handlowe tudziez dzial: 
Rozll1ai- 
tee p. Z a I'd e c k i, wydatki na podniesienie 1'0, 
zmaitych gal
zi gospodarstwa krajowego i na 
wlo
ci rentowe posel S t e f c z Y k 
W komisji przemyslowej 0 uzupelniajf\cych 
szkolach przemyslowych i zawodowych posel 
DIu g 0 s z. 
W komisji szkolnej ze sprawozdania Rady 
szkolnej krajowej 0 stanie wychowania publi. 
cznego cz
Sé 0 budowie szk61 posel DIu g 0 s.z 
cz
sé 0 nauce dopelniajl\cej tudziez sprawozdame 
Wydzialu krajowego 0 udzielenie zaliczek na place 
nauczycieli szk61 ludowych posel Was u n g. 
Ponadto wszyscy poslowie nasi biorl\ woil\i 
udzial w obradach r6znych komisji. 
Z Klubu ludowców. 
Þoslowie nasi na kilku posiedzeniaoh obra 
dowali nad biezqcemi sprawami, przedewszyst. 
kiem nad stanem reformy wyboroz
i. Powzi
to 
takze uchwal
, ze sklad prezydjum Klubu ma do 
koÍlca sesji pozosta6 ten sam tj. prezes: Stapiñsk
 
wicepre?esi: Bojko. Witos. sekretarz: Wasung. 


"Przyjaclel Ludu" jako organ P. S. L. powinlen 
mieé wi
cej prenumeratorów, nii WSlf8tkle inne ga- 
zety razem. W takim razie 'Nplyw "Przyjaciela Ludu' 
przewaiy Inne wplywy. 


_ - ..,.r.... -.r -....."'IW""...... __ 


-
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0006.djvu

			PRZYJACIEL LUDU 
r. 40 
W S p rawie sldôw P olubown y ch. I skicgo hardzo S!
 podni(
sie, odpadnq bowiem Wy
 
. " -Z . .. jdatki na pr?LtJ8Y, a co n
jwaz.niejsz.t1 .odçadnie 
8ejm ]U:l. otwarty, a Wl
C ]lajwl
ksza pora, I strata drog:lego 
ZJSl1 wloezelll
m SIQ )Cdil03te.k 
aby spowodowaé wydanie ustawy 0 ISqdach polu-' cz.asem 0 l{\ll{
 .nul za pro,
es:lIm, .Ol'a.Z zap.anuje 
bowl1)"ch. Jednq z najwazlliejszych spl'aw to polo- mH
dzy lUi,l1
m.;(:H\ zgoùa, harmol1)a I wza]eml1e 
ionie tamy pieniactwu i manji procosowania sic, po:;zanow:mw. 
ewelltualnio prowadzonia pI.ocesów pomi(
dzy wlo- A
)y to. jaIc naJp]'.{
dzoj f:i
 stal?, to jest ab
 
áciaÚstwem 0 lada bagateI
. . przysplCsZYC pOWW:ClO pJ'zez 8e]m stosowne) 
Posiadlosé chlopa, który przeprowadzi1 !earn- uchwaly, tl'zeba nam 11 a t l' Z e é pot Y c jam i, któ- 
panj
 pl'ocesowq, wyglqda tak, jak ongi, kicdy Ta- rych. WZÓl' poda.IlY jes
 pon!zej. Wysylajcie je 
tarzy po ziemi polskiej przeszli. Nicma chyba je- BraCla Iudowcy Jal
 najWH
coJ. pod adresem na- 
dnego wypadku, aby chlop procesnik nie musial szego klubll posclsli!ego w elwowIe, na r
ce prezesa 
po przeprowadzonym procesio ucickaé do Ame- StapiÚskj('go., . . . 
ryki, aby tam przez dlugie lata pracowaé lla dIu- h'aJili
';:U.: l1rc/I1po} posel chlúpski. 
gi, kt6ro zaciqgnql na proces. Po kaidym procc- 
sie hipoteka obciqzona, w komorzo, oborze pust1d, 
w stajniach pr6zno, a w duszy jad, zemsta i ]lie- 
nawisé do pl'zeciwnika procesowego. 
Ustawodawstwo nasze mialo oddawna zamiar 
poloionia kl'csu. pieniactwu procesowemu, albo- 
wiem wydanq zostala ustawa panstwowa z dnia 
21 wrzesnia 1869, traktuj !lca 0 warunkach ZIl war- 
cia ugody wobec m
zów zaufania gminy. 
Nast
pnie ustawa ta zostala po intel'pelacjaeh 
ludowców w parlamencio w dniu 27 lutego lÐu7 r. 
w ten sposób mi
dzy innemi zmi(lnion
, ze usta- 
wodawstwu kl'ajowemu zastI'zezono ustallowie- 
nio w gminach ul'z
d6w posrednictwa. 
Przyzn::é nalezy, ie byly od dawna szczore 
('h
ci przyjscia w pomoc ludnosci, aby jq ochro- 
J}i(
 od skutk6w procesowych, SkOI'O jeszrze w roku 
1875 z dnia 6 marca N1'. 17 dz. ustawy kraj., wro- 
Bzcie w roku 1866 
 27 admin. ustawy gminnoj, 
postanawia jcdllanio stron w spo1'w bqd'-lCydl 
przez m
zów zaufania za pomoq !)qd6w rozjem- 
czych, czyli polubownych. 

iestety dot1è\d zadnaz tych nio weszla w iy- 
cie, a proccsy, jak byly dawnioj, tak 81:1 obecnie, 
tylko jcszcze z t
 zmianq na gOl'B],e, ze si
 ich 
liczba nicslychanie powi
kszyla, a i z tq zmil;mq, 
zo dawnioj chlop proeesowal siQ 20 do 30 Iat, ProceßY 81l doWÐ s:} straslnem ztiiszczeniem ludtL 
a Pl'zy obccnej procedurze proce::mjo siQ rok i za WiQc zaklinamy, ludzie n,e pr,:cesujcie sill! 
l'ok jest dziadcl11, n
dzarzem, a piünv byl uim do- 
piero po 30 latach! 
\V dzisiejszych tedy czasach, kiedy oswia- Z 
 I ..I! W e 
ta w gminach wiojskich znacznie postqpita, p1'zy- rucsul DuO .gO. 
musowo wprowadzenio w zycie ushy 0 sqdach W niedÛelç 25 wrzesllia odb)'lo siQ w 
laé- 
rozjemczych jest Bprawq konit!czn
 i bardzo pie. k 6 w c e zgromadzeuio przy udziale licznie p1'zy- 
kqcq. Lylych wlo
ciap z Maékliwki, 
:lokrej strony, Bud 
Urz
dom rozjemczym mogq byé przydzielone pl'zewol'sldch, :t.urowiczek i ZarzE'cza - pod golem 
wszystkio sprawy, pochodz
ce z narus7.cnia granic lliebem na podwól'zU Wincentego Pieczka zc wzgl
- 
gruntowych, wszystkie sprawy cywilne. }{t61'ych du na wielkq ilo
é uczostnik6w. 
przedmiot nio przonosi wartosci 200 kor. i 'wyiej, Po zagajeniu pl'zez posla J a c how i c z a 
jakotez sprawy samowolnego nal'uszenia gruntu. przewodniczqcym wybrano naczelnika gminy 
a nast
pnie wszystkie sprawy 0 sloWIl:1 i czynnl:1 Marcilla ßieniasza, sekretal'zem J6zefa Zwiqzka. 
obl'az
 honoru. Przez wprowadzenie takich urzQ- Piel'wszy zabral glos posel J a c 11 0 w i c z i 
d6w rozjemczych, majqcych na celu sprawy wyiej wyczcrpuj	
			

/NDIGCZAS001746_1910_040_0007.djvu

			Nr.40 


PHZYJAOIEL :LUDtJ 


.. 


7 


ktaty handlo\Ve, koncesje szynkarsldo, (io w LaÚ- mndzonym, to tot Iud nio przyjql mowy Madoj- 
cuckiem 0 wiole wiQcoj stal'ostwo udziela kon- czyka. 
cesji wloscianom, aniieli w Przoworskiem, W kt6- NastQpnio zabral glos posel S t ef c z y k i 
rym to powiecio dziçki zabiegom ksiQcia Lubo. równiez w przeszlo póltora godzinnej mowio zlo- 
inil'skiego koncesjo szynkarskio otl'zymuj1 jego iyl sprawozdanie z pracy swojoj w Sejmio kra- 
ofirjaliSci i iydzi.) . jowym, a takio wyjasnil sprawQ kana16w wodnych 
Antoni Gajda z Zl1ro wiezok mówil 0 refor-' i roformy wyborczej, za wodowej organizacji 1'01- 
mie wyborczej do Scjmu, a wyjasnial mu posel, niczoj i illnych spraw sejmowych. 
odpowiadajqc no. zarzuty podniosione, :io slwro Posel l\Iadoj odkryl joszcze obludQ w::ì"c(
h. 
lndowcy tarnobrzescy uznaj
lc zaslugi Mojiosza polskq, kt6ra godzi w ludowc6w. Wloscianie i. {\. 
Kanarka wybrali go swym przewodniczqcym, 
o: siedlliej wioski Gliniczka przedloiyli prosbc.: }.lU' 
tl'udno go nie przyjqr, zrosztq prawio wszystkliJ slom, ieby wglqdli w nadu:iycia zo strony orga- 
stronnictwa, poczqwszy od wszechpolaczków a nisty a zarazem nauczyciela, a wloscianie z Ozo- 
Bk
)ílC-ZY'''''szy na konsel'watystach, mnjq w swo- lusnicy r6wniei prosili. aby im uznano wedlug 
iom gronie zyd6w, to j3kog to wszystko innym I zrobionego kosztorysu przybudowanie szkoly w 
wolno, a t
'lko na ludowcach wszQdzio si
 widzi gminie. 
plamy. Ze zag na prezesa StapiÚskiego skiero- KastQpnie zgromadzoni uchwalili jedllog10- 
wane sq gl6wne pocisld nieprzyjaci61, to siç dzi. snie nast
pujqco rezolucje: 
wié nio moiomy, bo oni wiodz
. io gdyby wodza 2::tdamy zaprowadzenia reformy wyborezej 
utrl:!cili, to z jogo upadkiem powaliloby siQ cale do Sejmu i do wszystkich cial ustawodawczych 
Stronnictwo Ludowe, a to tern powniej, ie niema na p
dstawio 4-przymiotnikowego prawa. 
go kim zastqpié. Z
daI11Y. aby poslowie ludowi doloiyli sta- 
Nastçpnic zgromadz-eni uchwalili nastp'pujq
 raÍ1 wszelkich, aby kanaly wodne byty przopro. 
co rezolucje: wadzone. 
)Zebrani zqdajq reformy w
'borczej czte1'O- Zf\damy zrównania szkól wiejskich z miej- 
przymiotnikowej do Sejmu, Rad powiatowych i skiem
 i zaprowadzenia jednolitej nauki. 
Bad gminnych; s
dów polubownych; zniesienia Zqdamy, ab
. zapalki nio przyszly do mono- 
slnzby wojskowej 1. 3 na 2 lata; zrównania szkól poln, tylko tak jak jest, a wi
c protostujcmy 
wiojskich z miejskiomi; zl1iosionia patronatu; 1.0- przer.iw podrozeniu zapatek. 
brani jak najenergiczlliej sprzeciwiajq si
 podzia- Protestujûmy przeciw zamykaniu jarmnrków, 
lowi autonomicznego powiatu LaÍlcut. jak teraz siQ dzieje, a gdyby zamkniQto gmin
, 
Na zakoÍlezenie ur.hwalono poslowi Jachowi- to niech gospodarze. nie p1acl\ podatk6w przez 
czowi wotum zaufania i catomu Stronnictwll lu- ton czas. 
dowemu. Ok('ny. Zqdamy zniosicnia akcyzy od doriniçtego 
bydla. 
Protestujemy przociw sprowadzeniu bydla 
1. Argentj'uy. 
Protcstujemy przeciw s
dziom, kt61'zy wy- 
dajq wezwania na 24 godzin, gdzie wloscianin 
wyjetdia z domu i nie mote byé na termin, a 
sQdzil:! wydaje wyrok zaoczny. 
Zqdamy od poslów, by si
 postarali u rzqdu, 
by komisje dla sprostowania lcsil\g gruntowych 
mialy inzyniera kazda jednego. 
Apelujemy do wladz politycznych, by usta- 
wQ l')
icckq wykon::mo sprawiedliwie. 
Zqtlamy, aieby Sejm i Wydzial krajowy 
uietylko urzl\dzal ankiety dla zaradzonia biedzie 
iydowskiej, ale jeszcze wi
cej zastanawial si
 nad 
doll\ ludu biodniejszcgo a katoJickiogo. 
W kOÍlcu przomówil do zgromadzonych p. 
Mastaj z Kowal6w, a pochwalaj
c poloienie polio 
tyczne Vi Ozclusnicy, polecil ludowi odda6 panom 
poslom wotu
n zaufania. To tet wszyscy jedno. 
glosnie podniesli r
ce w g6r
 i krzykn
li: ) Wi- 
wat, niech :iyje P. S. L.!c Jðzej Juszczyl:, 
sekrotarz. 


WJec pGSfów Madeja i Stefczyka. 


1\"a dniu 25 W'rzesnia b. r. zwolali poslowie 
Madej i Stefczyk wioc do C z e lug n icy (po.wiat 
Jaslo) do domu Franciszka Pankiewicza, w celu 
zlozenia sprawozdal1ia posolskiego. Przybylo 
wiolu wyborców z calego niemal powiatu jasiel- 
skiego. Zgl'omadzcnie zagail p. Marcin Kozia z 
C:!:elusnicy i zaproponowat na przewodniczl\cego 
tego zgromadzenia nacze1nika gminy, kt6rogo je- 
dlloglosnie obrano, a tenia na zastQpcQ powolal 
1>0510. Madej a. 
Piel'wszy zabl'al glos posel Mad e j, i w p61- 
tora godzillnej mowie wyjasnil dzialalno3é swoj
 
i kolegów poslów ludowców, poruszyl tak:ie wiele 
biezl\cych spra w politycznych. 
, Nast
pnie zabral glos Wojciech Gajda, kt6ry 
iui jako sprzymierzeniec wszechpolski chcial za- 
daé klam poslowi Madejowi, ze malo pracnje dla 
swoich, podajqc ilie do rzeczy przyczyny, na co 
mu posel na kaide klamstwo 1. osobna odpowie- 
dzial, tak zo Gajda, nic juz nie majqc do powie- 
dzenia, zgl'omadzenio opuÉcil. Dalei zabl'al glos 
Madejczyk z Wróblowy, takte jeden z wszech- 
J?olskich naganiaczy,. i za
zucal poslowi Madejowi, 
ze przy sprawozdanlU me bylo wzmianki 0 ka- 
n
lach wodnych, jednakowoi Iud jut przedtem 
wledzial dobrze. ie posel Stofczyk om6wi t
 
spraw
 gdyz sam przedtem to zapowiodziat zgro- 


Zgromadzenie w GrQbowle. 
W niedzielQ d. 25 bm. odbyl si
 w Gr
bowie 
wielki wiec ludowców powiatów tarnobrzeskiego. 
Mimo ii sbrostwo zezwolilo tylko na wiec lokal- 
ny. z powodu panujqcej w powiecie zarazy pry-
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0008.djvu

			8 


PRZYJAOIEL LDDU 


- 


szczyey wêr6d bydla - wiec przybral imponujl\ce 
rozmiary. Zja wilo si
 na nim okolo 600 wlo
cian. 
Przybyli r6wniez zaproszeni na wiee poslowie 
sejmowi Witos, Myjak iBis. 
Wiee zegail prezes powiatowej organizacji 
P. S. L. - Mojzesz K a n a l' e k, kt6ry tez na wnio- 
sek jednego z zebrallych zostal jednoglognie wy- 
brany przewodniczl\cym wiecu. 
Posel Wit 0 s przedsta wU przebieg prac 
w komitecie i subkomitecie dla reformy wybor- 
ezej i wskazal. ze konserwaty
ci pragnl\ za wszelkl\ 
cen
 udaremnié 'reform
 wyborczl\. lub t
z przy- 
najmniej przewlec jl\ 19' nieskoñczono
6. Zl\dania 
ludu 19' sprawie reformy wyborczej Sl\ a:i nadto 
znane. Powinne si
 one objawié wyrazniej na ma- 
øowych wiecach i gromadzeniach, kt6re nalezy 
urzI\dza6 w calym kraju. 
Konserwatystom nalezy jasno i dobitnie po- 
wiedzie6, ie mint:1y juz bezpowrotnie te czasy. 
kiedy to oni, jako wielkorzl\dcy Galicji.robili z kra- 
jem, co im si
 podobalo. 
Lud wlo
ciañski, kt6ry ma r6wne pra 19'0 wy- 
borcze do centralnego parlamentu, powinien mieé 
to prawo i do Sejmu. Lud dojrzal do wsp6ludzialu 
19' rZl\dach kraju i musi go zdobyé wszelkiemi si- 
lami. Kotiezl\c sWI\ plomiennl\, a burzliwymi okla- 
skami przyjmowanl\, mow
 p08tawil posel Witos 
nast
pujl\CI\ rezolucj
: 

Zebrani na wiecu 19' Gr
bowie wloscianie 
il\dajl\ zaprowadzenia r6wnego, powszechnego, 
bezpogredniego i tajnego prawa glosowania do 
Sejmu i innych cial prawodawczych, a protestujl\ 
kategorycznie przeciw wszelkim zakusom dziele- 
nia kurji wlogeiaflskiej na dwa kola i zaprowa- 
dzeniu pluralnosch. 
Po przem6wieniu p. Ll\ckiego przyj
to rezo- 
lucj
 posla Witosa jednomysinie, wgr6d oklask6w. 
Na wniosek p. Kanarka uchwalil wiec zakomuni- 
kowaé t
 rezolucj
 marszalkowi kraju hr. Bade- 
niemu i prezesowi P. 8. L. poslowi Stapitiskiemu. 
Na temat sprawy.kanalowej przemawial pos. 
My j a k, tudziei pos. 13,i s, ktðry posta wit nast
- 
pujl\cl\ rezolucj
: 

 WloAcianie zebrani na wieeu 19' Gr
bowie 
domagajl\ sir, od rZl\du budowy kana16w, a Kolo 
Polskie 19'zywajl\ do energicznych starañ, by 
ultawa 7. roku 1901 zostala jak najszybciei 19'y- 
konanl\
. 
Rezolucj
 t
 r6wniet uchwalono przesla6 te- 
legraficznie prezydentowi ministr6w bar. Biener- 
thowi i prezesowi Kola Polskiego Gll\bitiskiemu. 
W dalszym ci
gu wiecu oma wiano spra w
 
do'wozu miQsa z Argentyny do AU8trji i uchwa- 
lono protest przeciw temu dowozowi. Nast
pnie 
poruszono 8zereg spraw powiatowych. 
P. Stadnik, czlonek Rady Naczelnej P. 8. L. 
omawial spraw
 zarazy pryszczycy 19' powiecie, 


Nr. 40 


a p. Kanarek poøtawil wniosek, aby poslowie lu- 
dowi starali si
 0 19'yjednanie u rZl\du zapomogi 
dla wlo
cian z powodu tej kl
ski elementarnej 
i 0 wstrzymanie egzekucji podatkowych z tego 
powodu. 
Na wniosek p.l.l\ckiego uchwalono rezolucjQ 
przeciw dwutypowoáci szk61, a na wniosek pana 
Stadnika uchwalono il\danie nowej klasyfikacji 
grunt6w. 
Szereg 8pra 19' lokalnych poruszyl p. Rak, 
ap.Ll\eki przem6wil na temat organizacji. Uchwa- 
lono zawil\za6 19' Gr
bowie komitet gminy P. S. L. 
19' sklad którego weszlo 12 czlonk6w. 
Przy koñcu wyra:iono prezesowi Stapiñ- 
skiemu i wszystkim poslom Stronnictwa ludowego 
wotum zaufania i podzit:kowanie za gorliw::t obron
 
spra 19' ludowych. 
Po wyczerpaniu :porzl\dku dziennego zabral 
glos przewodniczl\cy p. Kanarek i dzi
kujl\c ze- 
branym za liczne przybycie, zamknl\t obrady 
wiecu okrzykiem: 
Niech tyje Iud! Niech zyje 
P. S. L.!e 
Spokojny i inponujl\cy przebieg wiecu wska- 
zuje. ie idea ludowa ogarn
1a caly Iud 19' powie- 
cie i :ie wszechpolacy razem z p. Wil\ckiem po- 
winni powiat tarnobrzeski uzna6 za zupelnie prze- 
padly dla siebie. Uczestnik. 


Zgromadzenle w Spytkowicach. 
My, wlo
cianie z gminy Spytkowice (powiat 
My
lenice) zgromadzili
my si
 19' niedziel
, celem 
uchwalenia petycji. kt6rl\ uchwali1ismy jednoglo- 
ênie. za reforml\ wyborczl\ do Sejmu, kt6ra ma 
byé oparta na czteroprzymiotnikowem prawie 
wyborczem. Po podpisaniu petycji przez 19'szyst- 
kich gospodarzy, 19'yslaliêmy il\ do Sejmu na r
ce 
posla Stapitiskiego. 
I jest nam to bardzo przykro, ie zmus.zeni 
jestegmy poslugiwa6 si
 postern z inneg? I?owlatu, 
bo posel myêlenicki, ksil\i
 Lubomirskl, Jest zu- 
pelnie innego zdania, iak my chlop
. My. il\
amy 
powszechnego, równego, bezpogredmego 1 ta]nego 
prawa wyborczego do Sejmu, a nasz posel kon- 
serwatysta 0 takiem pl'awie wyborczem slysze6 
nie chce. 
Na dalszej uchwale llaszego zebrania ludo- 
wego uchwaliliêmy, ieby nasz organ chlopski 

PrzYiaciel Ludue dal do publicznej wiadomoêci 
naszych par
 uwag, kt6regmy poczynili. 
Zwracamy uwag
 panom kouserw.aty.stom! 
którzy zasiadajl\ w Sejmie, zeby
o
e me 19
ah 
tak daleee z tem prawem, kt6rego Sl
 dopollllna 
Iud z calego kraju, zebyseie dali nam chlopom 
to, czego il\damy, i co si
 narn slusznie nalety. 
Równiez zau19'aiamy, ze nad naszl\ Polsk" 
cil4ty kara Boia. A dlaczego'? Z powodu tylu 


Nik't n.le zalo ..val, k'to kupil paloBIt 
p.ebówk
, Ore ny, Wapno Cleslelsklego 
.. Krakowle al. Garncarska I. 14 - tel. 1079. 
,
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0009.djvu

			Br. 40 


PRZY JAOIEL LUDU 


9 


niespelnionych p,rzyrzeczeñ, kt6ré dawna szlachta 
dawala, ze ulZy doli cWopskiej. Tych obietnic je- 
szcze do dziá dnia w cal08ci nie wypelniono, 
wi
c jakie nam B6g moze blogoslawiðY I Teraz 
je8t czas, by naprawié stare krzywdy i dað spra- 
wiedliwl\ reformfJ wyborczq. 
A do Was. poslowie .ludowi, apelujemy go. 
rl\cemi slowy: wszelkiemi silami starajcie siQ, ze. 
by reform a wyborcza byla jak najsprawiedliwiej 
uchwalona. Ch06by Warn przyszlo wszystkie sHy 
wytQzy6. to do16zcie je, bo za Wami jest kilku- 
miljonowa l'zesza cWopska, kt6ra na zawolanie 
Wasze w pogotowiu stoi. Szcz
áð Wam Hoze! 
Za Komitet gminny P. S. L. 
Jðzef Zych, Wincenty 8upergan, 
eekretarz. przewodniczl\cy. 


ludowego w powiecie tarnowskim przez inspektora 
Lecha, brak szk61 w kilkunastu gminach i brak 
sil nauczycielskich poruszylo kilkunastu mowc6w. 
poczem iedno
108nie uchwaloDo polecié poslowi 
Witosowi wniesð w tej sprawie odpowiedniq in- 
terpelacjQ w Sejmie. 
o funduezu organizacyjnym P. S. L. 0 ko. 
niecznosci jego i znaczeniu pl'zemawial p. Rei. 
chelt, wzywajl\c wezystkie Komitety gminne, aze. 
by przy kazdej 8posobnosci, pami
taly 0 tym 
funduezu, staraly sifJ drogq dobrowolnq datki 
zbierað i odsylað wprost do kancelarji Stron- 
nictwa. Udzielil dalej wskaz6wek, jak maj& pro- 
wadzið prace Komitet6w gminnych, urzl\dzaê po- 
eiedzenia. a Dast
pnie skladað sprawozdania Ko. 
mitetom powiatowym. W koncu zach
cil, ateby 
kaZdy ludowiec zaprenumerowal >>Przyjaciela 
Luduc. Sek , r(/a.rz 


Komitet powlatowy PSL. w Tarnowle. 
Dnia 16 b. m. w Tar now i e w sali Rady Do Komltetów IIlDinnych PSL. pow. tarnowskiego. 
l)owiatowej odbylo si
 zgromadzenie Komitetu W m
'sl uchwaly Wydzialu upraszam Komi- 
powiatowego P. S. L. przy udziale 40 przewodni- tety gminne, azeby odbyly posiedzenia, powybie- 
cz&cych komitet6w gminnych i wielu innych ezlon. raly m
Z6w zaufania, a nast
pnie zdaly szczegó- 
k6w P. f? L.... lowe sprawozdanie w my
l wskaz6wek, dany\h 
Posledzeme zagal1 posel Wit 0 e. Z porzqd- w Tarnowie dnia 16 b. m. i przestaly na mOJe 
ku d
iennego. 0 potrze
ie organiz
cji .referowal r
ce. 
sfkrclarz kO
lte
u R e.l c he It, wYJRsml. oprac
- Xastçpnie z08tanie przeprowadzona grunto- 
,,:
ny przez sieble pr?)ekt, kt6
y zostame ko.mI- wna organizacja powiatu tarnowskiego i e\Vi
en- 
8)1 z. Rndy 
aczelnel przedlozony do zatwler- \ cja Komitet6w gmjnnych. - Komitety gJlllIlne 
dzema.. .. maj
 postaraê si
 0 k8i
g
 uchwal i pieez
é 
W sprawle ref.ormy wybor
ze) do SeJm
 
a. tej ltre
ci: >>Komitet grninny Polskiego 
Stronni- 
b!al glos p
s
l Wlt.O s, w dlu.zszern prze!llowle- etwa Ludowego<<, nast
pnie wpisywað wszelkie 
DIU .
zasadl1laF\
 komecznq zmlan
 ob
cne) ordy- uchwaly, kt6re potem w odpisie maj!\ byé przed- 
nae)1 wybo:czeJ, dla ludu w wysoklm stopl1lU kladane Komitetowi powiatowemu. 
krzywdz

e). . .. . . Upraszam r6wniez w sprawozdalliu podaé, 
W t
) sprawle z
bler.ah nast
pme gl
s p. KIta, co kt6ra gmina potrzebuje i jakie ma zale, - a 
Za.wol'skl, l\lacheta 1 
elChe1t, poezem )ednog!o- Komitet powiatowy na poeiedzeniu WydziaJu od. 

Dle uchw
lono postawlOnl\ przez tegot ostatme- powiedne poczyni kroki i p08tara 8i
 0 rnoZliwe 
go rezolucJ
:. ... przychylne zalatwienie u kornpetentnych wladz. 
. )ZgromadzeD.1 reprezentan.Cl ,,:szystklch gmm Za Wydzial Kornitetu pow. P. S. L. w Tarnowie 
powlatu tarnowsklego domagaJI\ SI
 bezwarunko- Romuald Reichelt sekretarz 
wo uchwalenia ezteroprzymiotnikowej reformy , . 
wyborczej do Sejmu i wzywail\ wszystkieh po- 
d6w P. S. L., azeby ueh walenie jej spowodowali 
na tel'ainiejszej seeji sejrnowej c. 
o przyrnu80wej organizacji rolniczej refero. 
wal posel Wit 0 s, a w dyskusji przemawiali pp.: 
Reichelt, Macheta, Kita, Korzeniowski i wielu in- 
nych. \Vreszcie zgodzono si
 jednogl08nie na na. 
liit
puil\cq rezolucj
 Reichelta: 
JZgromadzeni delegaci uznaiq w zasadzie 
jednoglo
nie koniecznl\ potrzeb
 organizacji 1'01- 
niczych. Z uwagi jednak, ze obecny sklad Sejmu 
w znaeznej wi
kszoAci jest nieprzychylny dla lu. 
du wJosciaúskiego, z uwagi ze talc wazna u8tawa 
. z powod6w wyzej podanych moglaby by6 spa- 
czonl1 i wyjM na niekorzysé drobnyeh ro)ników, 
wzywa si
 wszystkich posl6w ludowych, azeby 
w razie pojawiel1ia si
 projektu ustawy 0 orga- 
nizacji rolniczej nie dopuscili do uchwalenia jej 
W tegoroeznej sesji seimowej, lecz odroczyli do 
nast
pnej, w kt6rej sklad cztonk6w Sajrnu wy- 
szedlby Z nowej ordynacji wyborczejc. 
Spraw
 zupelnego z_aniedbania 8zkolnictwa 


KODoesie IZ)'IIkarskle. 
Slusznie nazwal narniestnik w mowie swojej 
SpI'aW
 nadania koncesji szynkarskich przewro- 
tern nietylko w stosunkach miejscowych, ale takze 
w og61nych stosunkach moralnych i ekonomi. 
cznych.Kazda niemal wie
 tYie teraz pytaniem, 
co tet b
dzie z t
 koncesjq, kto jll dostanie - a 
je
H dostal nie ten, kogo gmina chciala, to czy 
rekurs b
dzie u \Vzgl
dniony. Jest z - tego powodu 
wiele na wsiaeh naszych l'ado
ci, 
e wre8zcie zni- 
kllie z widowni zycia chlopskiego karczma, ta 
przyczyna tylu nieszcz
M, ale tez jest i w.iele 
zamieszania, jak zawsze wiele nieporadn08Cl, a 
takie niemalo rozgol'yczenia, gdy nie po mysli 
komus poszlo. Poslowie ludowi i redakcje nasze 
odbierajf\ wiele list6w w tych sprawach, z kt6. 
rych cz
sð wymaga koniecznie om6wienia w ga- 
zetce ternbardziej, ie mozemy sifJ jut oprzeé na 
glosie urz
dowym. jaki wypowiedzial namiestnik 
Bobrzyñski przy otwarciu Sejmu.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0010.djvu

			10 


.PRZYJAClEL LUDU 


Nr.40 


Przedewszystkiem trzeba zaznaczyé, ze sta- zieniem z a z 10 zen i era Is z Y we go s w i a d e. 
rostwa niedostatecznie objasnily gminy z samego c t w a i 4 l'azy za przekroczenie godzin policyj. 
poezqtlkoncesj
 z gminy D
bno (powiat Brzesko) przeeiw .Jak6bo- 
przychwaIil:1.., to juz wszystko dobrze i mog
 WI Chl'zqszezowi, admini:-:tratorowi dóbr dra Ja- 
zabiel'aé si
 do budowy lub restauraeji domu, do, strz
bskiego, za którym na Radzie oswiadczylo 
robienia wielkich wydatk6w. Zdarzalo si
 jednak,' si
 tylko 5 radnych, b
dl:leych dziedawcami grun- 
ie dawni szynkarze bez zal'zntu osobi8cie wy- tów dworskieh. W pismie tern podnoszq, ie 
szynk wykonywali, ie nie byli weale karani i do- Chrz
szcz jest znanym procesnikiem, który sw" 
bre mieli lokale - dostawaIi wi
c od starostwa manj
 pieniacz
 posuwa tak daleko, ze od niepa- 
kOllcesje, a tamci zostali na lodzie, wyekspenso mi
tnyeh czasów nie bylo jeszcze nigdy tyle wy- 
wawszy si
 bardzo. Teraz chyba tyle b
dq mieli taczanych róznorodnych proces6w ze strony ob- 
pociechy, ie przynajmniej dom sobie wybudowali szal'U dwol'skiego, eo obeenie za Ch1'zqszeza. Po- 
ladny, lub ze go odnowili. nacHo pozostaje on w s
dowo.karnem sledztwie 
Namiestnik w Sejmie powiedzial, ze staro- 0 z b rod n i 
 l
 I' Z Y w 0 P r z Y s i 
 s t wa, toczqcem 
stowie w wyborze z posród ogromnej liczby kom- si
 w s
dzie powiatowym w Brzesku, a jako wla. 
petentów liczyli si
, 0 He moina z opinj
 gmin, seiciel sldepu towarów' mi
szanych w D
bnie. 
a uwzgl
dniali szynkal'zy tych, kt6rzy zaw6d bez sprzedawal w swym handlu zdrowiu szkodliwe 
zarzutu osobiscie wykonywali i nie mieli kontr- artykuly spoiywcze, za co byl nawet ka
any, jak 
kalldydat6w, przez gminy poleeonych, majqcych r6wniei byl juz trzykrotnie karany za medozwo- 
odpowiednie lokale i wymagane kwalifikacje. lony wyszynk trunk6w w swym handlu, upraw. 
Tymc7.asem doszly nas zazalenia, ze wprost nionym tylko do sprzedazy slodzonych 
6dek w 
boz przyczyny nie uwzgl
dnily starostwa w kilku zamkni
tych flaszkach i do wyszynku wm.a. 
wypadkach opinji gmin, iak to stalo si
 np. z Przy sposobnosci zauwaiyé nalezy! ze 
o- 
gmin
 WiSnicz stary (powiat Bochnia), Niedzieli. z1iwe sq takze naduiycia ze strony .me
um1en- 
ska (powiat Brzesko), Kobylany i Rybna (powiat nych pisarzy gminnych, a potem ludz1
 zal
 siQ 
Krak6w), Kurylówka (powiat Lañcut), Jawornik na wladze - i tak gmina Skopanle {po\Vlat Tarno. 

pow. Myslenice). brzeg) o
wiadczyla si
 za Wawrzyñcem 
awel. 
Doniesiono nam takze 0 kilku razqcych wy- kiem. Pisarz nie byl przy uchwale, bo sledzial 
padkach, gdzie równiei w b r e w W 0 Ii g m i n y wtedy u Mendla i nie postal uchwaly . d
 staro- 
koncesje dostaly si
 dawnym szynkarzom i to stwa - koncesj
 otrzymal zyd. W gOl
me Slwka 
karanym. wojnilowlka (powiat Kalusz) pisarz g.mll
ny sfal- 
I tak w gminie Llpnica dolna (pow. Bochnia) szowal uchwal
 Rady, ze jest z
 mm 1 przybil 
jednq z dwu koncesji dostala Estera Elend, da- piecz
é, kt6r
 ma u siebie, bo w6)t analfabeta. 
wn
 s
ynkarka, karana 
a pr
ekroczenia godz
n Namiestnik powiedzial. Sejmo,!i publicznie, 
p
hcy)nych,. falszyw
 
llar
 .1 prze
rzymywan.le ze gdzie gmina o
wiadczy SI
 pr
eClw s
ynkowl. 
f l)ak6.w. 
\. k a r.c z m 1. e. t e) z a b 1 to. d w 0) e tam go nie b
dzie w!Jale.. Ot6
 poda]emy do 
u d z I, WIeh
 ral1lono 1 zandal'm
 PObltO. Dom wiadom08ci pana Namlestnlk
 l1lel'ywaly fak
 K 

aly 0 dwu Izb
ch, w kt6ryeh mleszka zal'azem powiatu gorlickiego, gdzie gmma Turza uch!Va
lra. 
1 kram prowadzl. ze iyczy sobie tylko jeden wyszynk katohckl, a 
W gminie Wokowice (powiat Brzesko) konce- w razie nieprzyznania katoJikowi, nie chce Za.d- 
$j
 otrzymal zyd, dawny szynkarz, k a ran y z a nego wyszynkn. Starostwo zwrócilo. z. OdPOWI8- 
os Z u s two s k arb 0 we trzytygodniowem wi
. dziq, ze wyszynk m u s i istnieé w 
mlme! Rada, 
zieniem, tudziei za przekroczenia godzin policyj- gminna uchwalila jednoglosnie wyd
ð przychylnll 
nych. Dom jego wilgotny i ciasny, stoi frontem opinj
 Józefowi Markowiczowi - mlmo to dostal 
do szkoly. oddalony od niej zaledwie 75 metr6w. koncesj
 Szaja KnapeI'. . . 
W gminie Zlota (po wi at Brzesko) dostal kon- Podobnie zdal'zylo si
 w powleCle bochef1- 

esi
 Ber! Heller, karany jednomiesi
cz n em wi
- skim, gdzie mimo, iz gmina Chroáé uchwalila, ie 
C . . c . ból ? Reumatyezne, pod-;;gryczne, ból glowy, z
bów'? Nabawiliscie sili1 czeg? przez prz
ei!\g, prat- 
lerpl Ie e zi
bienie? Spróbõjcie jednak uámicrzajl\cego bóle, gojl\ccgo, wzmacm
Jqcego flUidu Fellera 
z mark" ..EIBafluid.. Jest on l'zeezywiácie dobry! To me jest reklamaJ Próbny tuzm 5 koron franco. '""": 
W,tw6ro" jest tylko aptekarz E. V. Feller w Stubioy. EIBaplatz, Nr. 163, Kroacja.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0011.djvu

			Nr. 40 


PRZYJAOIEL LUDU 


11 


nie chce iadnego I!zynku, nadano iyd<,>wi konc!!- 
8j
. Prosimy 0 energiczne zarzl\dzeme, by Sl
 
wbrew woli tych gmin nie dzialo.. . 
Z przem6wienia namiestnikowsklego podme
é 
naleiy jeszcz.e par
 szczeg616w, a przedewszyst- 
kiem zapowiedt, ie decyzja starost6,,:, co do na- 
dania koncesji nie jest jeszcze ostatmem slowem 
w wypadkach, w których wniesiono rekurs 
spra wa Ibowiem kaida poszczeg6lna, w ten s
o- 
s6b zaprotestowana, b
dzie osobno przez namle- 
stnictwo rozpatrywanl\. . 
Cale rozdawnictwo koncesji - m6wIl na- 
miestnik - oznacza 0 g l' 0 m n e 0 g l' a.n i c zen 
 e 
pi j a ñ s t w a, kt6re w niekt6rych okoh
ach. kra)u 
i w niekt6rych gminach rozpowszechmlo SH
. tak 
dalece it szynk przypadal na wet na 100 mlesz- 
katíc6
, liczl\c w to kobiety i dzieci. Od 19o sty- 
cznia 1911 w gminach wiejskich j e d 
 n s z.y n k 
przypadaé b
dzie z reguly na 800 mleszkanc?w, 
w gminach miejskich na 500. Z fa b l' Y k I Z 
m i e j s cod pus tow Y c h s z y n k i b 
 d 1\ u s u- 
n i 
 t e, gdyz gdziekolwiek zbi
ra si
 .ludnoS6 1'0, 
botnicza lub pl\tnicy, tam nalezy od mch odsunl\6 
a nie - jak dawniej bywalo - przysunl\é. do 
nich jak l1ajblizej, wyszynk trunk6w alkohohcz. 
nych. Namiestnik pole
il n
tomiast st
rostom, aby 
w miejscach tych poplerah zakladame gospod z 
podawaniem potraw, kawy i herbaty. # . 
Koncesja wykonywana byc musl o- 
sob i A c ie, a tylko z wainych powod6w przez 
zast
pc
. Liczba koncesji udzielon
ch osobom pI' a- 
wniczym i fizycznym z pozwolomem wykonywa: 
nia przez zast
pc
, jest w stosunk
 d<,> og6lne) 
iloAci koncesji znikajl\co mall\. WY)l\tkl dotyczl\ 
gl6wnie w intereeie produkcji krajowych browa- 
r6w a 0 He sdo 0 drobnl\ sprzedaz gorzelnianl\, 
dotyczl\ takie hoteli, kasyna itp. Typem powsze- 
chnym szynku b
dzie jednak szynk wykonywany 
przez koncejonarjusza osobiscie i na wlasny ra- 
chunek. 


Miasto a wies! 


Znamiennym obja wem politycznym ostatni.ch 
dni jest konferencja :pos16w demokrat6w z (wYJ.I\- 
tkiem wszechpolskich) jaka si
 odbyla we Lwowle. 
Postanowili oni po z a 0 l' g ani z a c j 1\ n a l' 0 d o- 
w 0 de m 0 k l' a t y c z n 1\ (t j. poza wszechpola- 
kami) 
dl\zy6 do zrzeszenia wsz
stkich krajowy
h 
zywiol6w demokratycznych, sto]l\cych na g1_':.mCle 
polityki narodow.ejc. . . 
To wyrazeme: po z a orgamzac]1\ wszechpo- 
lak6w jest ogromnej donioslo.sci, znac
y ono bo: 
wiem, ze si
 ludzie powazm w kra)u otr.zl\
h 
z letargicznego snu, w jakim d
tychcz.as 
yh 
o- 
grl\zeni i stanl\wszy na gruncle pohtykl racJo- 
nalnej, wypowiedzieli bezwzgl
dnl\ ,!,
lk
 
bln- 
dnej i kr
ta
ki
j polityce wsz
chpolskle). Nle na 
krzyku i mezlszczalnych oblecankach, lecz 
a 
pracy ma si
 opiera6 zycie kraj II -:: tak powle- 
dzieli sobie uczestnicy tej konferenc)I.. . . 
Pi
kne to wszystko, a te.m bardzle). nas cle- 
sZl\ce, ze mysmy za wsze stah na grunCle pracy, 
brzydzl\c Bi
 blagl\. . 
Ale jeszcze i co inn ego uderza w t
] k
nfe. 
rencji. Oto postanowiono tam, ze orgamza
]a 
a 
nie ma by6 czysto poselskl\, lecz orgamzac)1\ 
w kraju. Urasta ona ze 
r
esze.nia p08;16,!, ktõrzy 
jako zalozenie posta.n<,>wIlI soble br<,>n.le
le spraw 
miejskich, pozostawla]l\c sprawy wle]slne. Stro
- 
nictwu ludowemu. Jest to k1.'ok rozsl\dny I UCZ.Cl- 
wy, bo w dzisiejszych stosunkach tyl
o .blagl.er 
moie pra wié co
 0 r6wnoczesnem bromemu mla- 
sta i wsi naraz. 
Nas jednak ludowc6w powinno to uderzyé, 
ze w ten spos6b utworzy si
 organizacja .miast. 
wobec kt6rej chlopi stanowié b
d
 rozblte. na 
niezgodne oboziki cialo, jeSli nad z)edno
zemem 
calej rzeszy ludowej w jedno stronnictwo me b
1\ 
nadal pracowa6 usilnie. 
Chlop pokrzywdzonym byé Ilie moze - po- 
. # . · . . krzywdzonym zas by6by musial, gdyby wobec or- 
Czyml\C .zado
c # z.yc.zemom . Czytelmk6w. po- ganizacji miast stanl\l slabszy: . 
dajemy do wladomosCl, ze przeClW odmowne) od- Zdrowie kraju zalezy wiele od wza)emnego 
powiedzi starostwa mozna wnie
é .1' e k u r s !1 a stosunku do siebie tycl1 d Wll pot
g:. n!ias.ta i wsi. 
stemplu za 2 korony w cll\gu 14 dm do Namle- JeAli stosunek ten jest zdrowy, t. J. )esh sl\ one 
stnictwa, ale przez. staro
two. " . ze sobl\ jak r6wny z równym, a wi
c jesli jednako 
Rekurs .!"n?slé moze sam 1!blegaJ.l\cy Sl
, b
dl\ silne, to i kraj b
dzie zdrowym. . 
ki6ry konces)l nI.e do
ta.l -:- a takz.e g m I n a, ale To tez wyt
zyé nam naleiy s!ly w tym kle
'U1.1- 
tylko. wtedy gmma, )ezeh konc
s)
 dostal ten, ku, by z calego ludu utworzylo si
 
Ilne, zwart
 I. ßlê 
przeclw komu ona wydala zll\ opmJ
. do pokonania stronnictwo - zna]l\ce, rOZUlUle)l\ce 
W jednym i drugim rekursi
 naleiy szc
e- i bronil\ce twardo interes6w wsL 
g6l0wo opisaé, co jest W rezolucjl starostwa me- Niechaj zrzeszenie interes6w miast b
dzie dla 
elusznem. nas bodícem do tego. Karol Kor7licki. 
. 


Bylibysmy niesprawiedliwi, gdybysmy nie 
I!twierdzili, ze z wielu stron dochodzq Has takze 
zawiadomienia, ze chlopi dostali koncesje i ze 
wol
 Rad gminnych uszanowano. Og6lem prze- 
øzlo polowa rozdanych juz koncesji przypadla 
chlopom. 
Kto zJednywa 8tatego prenumeratora dla "Przy- 
jacle.a Ludu", ten zdobywa koron, rocznie dla akarbu 
ladowego. 


Wlal!cmoícl polltyCzlle. 
Ws:echpoJacy w zamiarze poderwania nóg 
poslowi Germano wi, zwolali tainy wiec w Nowym 
81\czu i uchwalili mu wotum nieufnoáci, p6tniej 
zd roztl'l\bili, ze we wiecu bralo udzial 500 ludzL 
Dzienniki jednak wtajemniczone.w r
ecz d.on
s
", 
ie tych uczestnik6w bylo zaledwle kIlkudzlesH
Clu.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0012.djvu

			12 


PRZYJACIEL LUDU 


Nr. 40 


08trzefenle dra ""oSclan' powlatu krakowskiego. 
Zgtosili si
 do naszej redakcji w!o
cianie z pod 
Krakowa z zazaleniami na Hen r y k a R 6 Z y- 
c k i ego z Wit k 0 w i c, kt6ry ponaci
gal icll przy 
sposobnosci pisania r6znych podañ i rekurs6w. 

)a
 tan podaja si
 za wsp61}Jl'acownika 
Przy- 
JaClala<< lub 
Gazety Powszechnej<< i wtasnie 
przed paru dniami wyszlo na jaw, ze .pofal
zo- 
wal podpis redaktora i brat na rachunek redak. 
cji ksiqiki z ksiçgarñ krakowskich. Przestrzega- 
my wloscial1 przed tym panem, z ktõrym nie ma. 
my nic wspólnego. Rcdakcja. 
Pan Ptas, po wiecu limanowskim. na kt6rym 
rnu nieszczególnie poszIo, rozs.yta teraz po powie- 
cie listy nawet do ludowc6w z odwotywaniem siQ 
na Pana Boga i prawd
. Najlapszy to dowód, ze 
krucho z nim, skoro stara si
 0 wzgl
dy Bwoich 
wrog6w politycznych. Jak wielkfl jest ob!uda tego 
prokuratora - wszechpolaka, dowodzi fakt, ze na 
wiecn nic chcial odpowiodzioé na niemilfl sobia 
iutørpolacjç Jana ::iulkowskiego, czlonka Rady 
Naczelnoj P. S. I.., m6wiqc, ze za miody on, aby 
mu dawaé odpowiedi -- a teraz pisze do niego 
list z czulosciami, ie w jego sumienia wierzy itd. 
Ot, zw
'kia podrywka wszechpolska! 
Wyrafinowane 08zustwO. W okolicy Zmigrodu 
popelniono na tle wychodztwa wyrafinowano OSZU. 
stwo, któro powinno b
é ostrzezeniem dla naszego 
ludu. Z Glinika Polskiago wyw
drowali do Arne- 
r
'ki Jan i Katarzyna Lopatkiewiczo\vie, a cala 
gospodarstwo wartosci okolo 18 tysiQcy kor. zo- 
stawiìi w r
knch swych krownych. Tymczasern po 
Zwyci
8hvo ludoweów w Mieleckiem. Przy wy- roku dowiedr.ioli si
, ':0 na ich gruncie gospoda. 
borach do Rady powiatowej w l\Iielcu, z kurji ruj
 zupelnie obcy Illdzie. Lopatklewiczowa wr6- 
wiejskiej przeszlo dwunastu chlop6w.ludowc6w cita natychmiast do kraju, aby zbadaé t
 sprawQ 
z poslern K ram p 
 na czelo. Rozbijacze jedno
ci i tu przy joj pomocy adwokat dr. Rappaport 
ludowej odeszli z kwitkiom. w Zmigrodzia wpadl na trop oszustwa. Oto w hi- 
Do Szan. Kolegów Wójtów powiatu dqbrowskiego! potoce wpisano za wlagciciela jaj grunt6w p. .Brz
 
Prosz
 mi tutaj, do Lwowa. donieSð zaraz: Czy twwskiego, notarjusza w Dukli, 11a podsta WIß do- 
. w waszej gminie jest zaraza, albo nie. Jezeli nie kumentõw, które oszusci sfalszowali W' Anwryce. 
ma, jakie macie przepisy, t. j. pasacie bydlo na Oszusci przy pornocy krajowych posrednik6w zao- 
polu, czy nie. i t. d. 'ru, gdzie Jest zar
zn. prosz
 fiarowali t(ll1 grunt p. Brz
kowskie
lU po cenie 
mi doniesé, czy pr6cz tego, co Jest komecznem do bardzo niskiej j ton, nio przeczuwaHc oszustwa, 
zapobiezenia zarazie. czy nie ma jakich sekatur kupit grunta, w Ameryce podstawion.o calkiem 
i naduzy6. Tylko prosz
 podaé fakta prawdziwe. obcych ludzi, n
j
ci gwiadkowie potwlOrdzili ioh 
Jakðb Bojko , posol i wújt. idol1tycznoS6 z osobfl Lopatkiewiczów, notarjusz 
Pose' Madej Btanie 'p
zed 
yborcami dniB: 9 w Nowym Jorku poswiadczyl wobec tego, ze Jan 
pazdziernika b. r. w gmmle B.l e r 6 w c e (powlat i Katarzyna Lopatkiewiczowie sprzedali sw
 real- 
Jaslo), 0 godzinie 2 po poludmu, w domu p. J6. n086 p. BrzQkowskiemu w Dukli, a p. Bl'Zçkowski 

efa Orzajcy pod Nr. 12. wyptacil w Amoryce cen
 kupna podstawionym 
Wybory do Rady pow. w q.rybowie r
)Zpisane os;mstorn. Transakcj
 tq z :jmownl
 si
: Aleksa
- 
zostaly z grupy gmin wicjsklCh na 7 hstopada, del' Borys. dom ballkowy 1 europe]ska kancebqa 
.z grupy gmin miejkich na 8 listopada, z grupy- adwokacka pod kaucj
 rz
dow
 15.000.000 
ì.ola- 
.najwyzej opodatkowanych z kategorji przemyslu rów w Nowym Jorku. Identycznosé os6b poswia- 

i handlu na 9 listopada. z gl'Upy wi
kBzych po- dczyl notarjusz Leo Naboroff w NO\Vl m . JOl'k
 
siadlo
ci na 10 1istopada b. r. Podobno adwokat dr Rappaport w Zm!grodz19 
chce 
yl.eczyé 
'kazd
 uleczalnq chorob
 naturalnymi srodkami domowymi, nieçh ku
i. >)DOl?
WY 
iPodr
cznik Leczniczy<<. Cena za t
 obszernq i niozbQdna. w kazde
 rodzmle kS13.zk
 
Jawierajl\cl\ przyczyny. objawy i leczenie wszelkich chor6b, wynosl wraz z przesylkf\ 
poIeoonl\ 3 kor. Adresowa6: Dr med. Stanislaw Breyer, Krak6w, ul Wolska 28. 2i- 


przyczem zaznaczail\, ze co inteligentniejBi opu- 
szajl\ Bpiesznie Bzeregi narodowei demokracji. 
"Zjednoczen:e demokratyezn8", organizowane 
przez posl6w Gerrnana i Bataglj
, liczy obecnie 
12 pos16w w Kole polskiem we Wiedniu, a 18 w Sej- 
mi8. Jest to organizacja poza wszechpolakarni. 
Delegaeje zostaly zwolane na 12 paídziornika, 
jak uchwalila Rada rninisterjalna, sktadaj
ca si
 
z ministr6w naszych i w
gierskich. 
Ture]a z trójprzymlerzem ma si
 pot
czyé. Poro- 
zumienie mi
dzy Turcj
 Austrj
 i Niemcami miaJo 
nast
pi6 bez wicdzy Wloch. Ponadto ma byé za- 
warty traktat mi
dzr Turcjq a Rumunj
. 
Soejaliscl niemieeey odbyli ogromny kongres 
w Barlinie, na kt6rym przyszlo do rozlamu 
w stronnictwie. Kongres bowiem uchwaIil nagan
 
socjalistom poludniowym za glosowanie za budze. 
tern, wobec czego socjali
ci poludniowi odbili si
. 
Serbja I ROBja zyj
 w ci
glej dalszej przyja- 
fni. Ostatnio z racji rocznicy bitwy pod Warwa. 
I'inem przeslali sobie monarchowie obu paílstw 
serdaczne zyczenia. 
W HJszpanji odbywaj
 
stacje wolnomyglnych za 
stronnictwo przygotowuje 
w miescie Bilbao. 
Chiny i Hany Zjednot:zone zblizaj
 siQ do sie- 
bie, by zawrzeé sojusz przeciwko Japonji. 


si
 ogrornne manile- 
rz
dem. Klerykalne 
wielk
 manHcstacjQ 


OKRUSZYNY. 



-t;o
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0013.djvu

			Nr. 40 


PRZYJAOIEL LUDU 


13 


odnióst si
 do Ameryki celem przychwycenia czyla skakanego. Nadjechali z ko
ciola takze ro- 
oszustów, a bylohy wskazanem, by wszyscy, kt6- dzice dziecka, kobieta ta dalej wsadza matk
 
rz;r znaj
 te stosunki w Ameryce lub majl'\ jak
- dziecka takie oknern i na 
rodku ízby posadzila 
kolwie.k v;.iad?n:
sé 0 oszukaÍlczych p
sredllikach 11'\ na fas.ce, a sarna spiewala i wywijala rf2kami, 
w kraJu, 
olllesh 0 tern adwokatowl Rappapo- mne koblety (obracaly fask
 tymczasem w k61ko. 
rtowi w Zmigrodzie lub notarjuszowi iBrz
kow- Wstyd doprawdy, ze zdarzaj
 si
 teraz jeszcze 
ski(.mu w Dukli. ! talde zabobony. 
MordÐwnia w szkole. Jest w Niebylcu nauczy- Zastrzelony przaz strainika. We wsi Brzvska 
ciel Teofil FryczyÚski, czlowiek temperamentu wola jeden gospodarz zaj
t drugiemu konie ze 
bardzo a wanturniczego. Od czasu do czasu zal
 szkody. Wlasciciel zaj
tych koni, nie wiedzllc, co- 
si
 dzieci, ie ich bijo w niolitosciwy spos6b bez by si
 z nimi stalo, p03zedl ich szuka6, ie za
 
najmnic:jszcgo powodu i tak daleko si
 posuwa, byl gluchy, a jeszcze i koñrni zmartwiony, wi
o 
ze dnia 19 b. m. zlapat syna Lud wika Chlodni- nie sl
rszal wolania granicznego strainika rosyj- 
ckiego za wlosy i wydarl mu je. Z powodu wiel- skiego. Moskal, nie wiole mY81l'\c, strzelil i polo- 
kicgo wstrzqsnienia glowl! przyprawit chlopca 0, zyl biE\dnego chlopa trupem na miejscu. 
pomif2szanie zmyslów. Ojciec pobitego chlopca po-! Teatr wtoscianski. Nie mogf2 nie podnieSé za- 
jeehal z dzieckiem do doktora i oddal tti1 spraw
! slug K61ka amatorskiego w Posadzie sanockiej, 
sqdowi w Strzyzowie. kt6re w niespelna p6lrocznym istnieniu, potrafilo 
Gdzie gin'! li8ty? Donoszq nam ze 
H
ska: odegraé pi
é sztuczek ludowych, jak: ÞZa wolnoM 
."!estem pomocnikiem wiertniczym i pracuj
 na i wiar
<<, !)Janek bialy
, )BlaZek op
tany
, ÞBar- 
SlilSku w Rychwalàzie. Rodzice moi mieszkajq, tos z pod Krakow:1<<, )Zyd w beczce
 i )Przysi
g. 
wo wsi Trzctl'zewinie kolo Nowego Sqcza. Co na-I na kosQ
, a przytem urzqdzUo dwa obchody na.; 
piszf2 do !'odzic6w list, tak mi zginie. 19o wrze-! rodowe, l j. Rocznic
 Konstytucji 3-go Maja i Ob-' 

llÏa poslalcm trzewiki dla rodzic6w, któro lezaly I ch6d grunwaldzki. - Nie mog
 takie pominqð 
az do dwudzicstego drugiego wrzesnia na poczcie I dzialalnosci wybitnych jednostek tego K61ka, jak 
w Nowym Sqezu. Z koniecznosci musz
 posylaé I n. p. Dziubana Jana mlodszogo, kt6ry mimo ci
t- 
listy rekomcndowane, albo gdy mam cos pilniej- t kieh warunków w staraniu si
 0 chleb powszedni, 
8Z,,6'O, ckspresy, a to lllIlie jako robotnika drogo I z wielkim zapalem poswi
ca si
 pracy na niwio 
kosztuj('. A ze w Trzetrzewinie jest naczelnik: ludowej; - a dalej Pa wla, Józefa i Jana Dziu- 
gminy nieumiej
cy czytaé ani pisaé, i sam odbie-: ban6w, ,Tó7.efa Borczyka, kt6rzy aczkolwiek st\ 
ra poezt
, to list i 11 niego przelezy, alba zginie,'lud:.mi w podeszlym juz wieku, mimo to jednak 
bo go dziecJ potargajq. : 
mialo wst
pujl'\ w szeregi mlodych i zaei&gajl\ 
Nowa krzywda. Dochodz q nas zazalenia nR. 1 sif2 pod sztaIldar oswiatowy, by ch06 w cz
sei 
zaostrzone prawo w:yladowywania na stacjach I przynajmniej przyczynié si
 do tego, bysmy wlo- 
wozów kolejowych do sze
ciu godzin, kt6re krzyw- 'scianio uczuli juz nareszcie w sobie owq ogromnl\ 
dzi dotkliwie odleglejszych rolnik6w. Zanim !)awi-; pot
gp', którl'\ w nas widzieli nasi bohaterzy, jak 
zo: dojdzie na wies i odbiorca przyb
dzie po la-! Kosciuszko i wieszczowie, jak Mickiewicz i Wy. 
dug
, uplynie zwykle doba. Za sp6znienie to placi I spiaÍlsld - by nam, zgarbionym od wiek6w nad 
siQ kar
 po 10 K na dobf2. Nie doM, ze ludzio Sll I rolq, juz raz przoeie wolno bylo wyprostowaé siQ 
oddaleni od koloi, jeszcza kary ponosié muszq za Ii spojrzeé smialo W oblicze sloñca. Prllgar. 
opóznione nie z ich winy wyladowanie. Fes\yn ludowy w Choczni ur:qdzil Zarzqd :tK61- 
Zaraza bydlQca a rzeinicy. Vir powiecie lima- ka rolniczego;, na pomnoienie funduszu budowy 
nowskim wvbuehla zaraza u bydla i swiñ, a mia- :Domu ludowego
. Festyn zakoílCzyly spiewy 
nowicie: w mie8cie Limanowej u Antoniego Czaji, dziewczl\t i taÍlco. Obecnych bylo duzo gosci z 
w l\!orderce i Laserowej. Rzeznicy kupujll za bez- pobliskich Wadowic. 
cen bydlo i sprzedajl\ drogo mimo zarazy. T
 I I Najbliz8ZL1 postoje Wyatawy ruchomej Ligi Po- 
dl'O(T
 uprasza 8i
 p. starostf2 Rubenbauera 0 za- mocy przemyslowej, polqczone z wykladami 0 
rzqdzenie co potrz"bl ze wzgl
du na zyde lu-. przemy
le kl'ajowym, ilustrowanymi o
razami 
dzkie. I áwietlnymi odb
dl4 si
 w miesiflCl1 wrzesnm, paz- 
lakoma áwinia. J an Szuhyd, gospodal'z w Ku- I dzierniku i listopadzie b. r. w powiecie gorlickim 
l'yl6wce, szedl poprzy obejácia w6jta Wr6bla, I i jasielskim w nast
pujqcych miejscowoáciach: 
kt6ry dopiero co sprzedal na dziedziúcu 
\Vini
. Ropa 30-go wrzesnia i 1 pazdziornika, wiec 19o 
Nowy jej wlasciciel poprosil Szudyba 0 pomoc ! pazdziornika. W paidzierniku: Szymbark 2 i 3, 
w dzwiganiu 
wini na w6z. Uczynny Szuhyd ilia wiec 2. S
kowa 4 i 5, wiec 5. Kobylanka 6 i 7, 
odmówil, a 
z wdzi
cznoscÏ< swinia ugl'yzla mn wiec 7. Libusza 8 i 9, wiec 9. Swi
cany 10 i 11, 
i zjadla palec u r
ki. wiec 11. Czermna 12 i 13, wiec 13. Szerzy:'lY 14 i 
I Zabouûn przy chrzcie. Pisz
 nam z Pilicy Ze. 15, wiec 15. Olpiny 
6 i .17, wiec.16. C?lszyn
 18 
cichowskiej: Jednemu z gospodarzy urodzila si
 i 19, wiee 19. Rzeplenn
k strzyzowskl .20 1 21. 
z6rka, a gdy kumotrowie .p
zyjecha1i od chrztu wicc 
1. Rozemb
r
 22 1 
3, wle
 23. BlOCZ 24 I 
n dzieckiem, sÎostra polozmey zamkn
ta przed 1 25, Wlec 25. TrzCllllca 26 1 27, WleC 27. Warzyoe 
dimi drz wi, wzi
a czarnl\ kur
 i j 14 najp
erw wsa- 28 i 29,. wie
 29. I
ola czy.ce .30 i 31, 
iec 
O. W It. 
czila przez olmo do izby, a potem doplero dzie- stopadzle 1 1 2, Wlec 1. Zmlgr6d 3 I 4. Wlec 4. 
ko takze przez okno. Potem obnosila dziecko po I Naulea pracy przemys'oweJ. Obo
 Btatego u- 

 szystkich k
tach izby i na 
rodku z Diom tañ- I i
cia na roli lub przy gospodarstwle ma jeszcze
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0014.djvu

			t. 


PRZYJAOIEL LUD1; 


Nr 40 


chlop na WSI J )ego iona w niekt6rych porach 
roku do
é wolnego czasu, kt6ry mogliby zapelni6 
innq jeszcze prac
, gdyby im kto dal pouczenie, 
co i jak majl\ robié, by poprawi6 swojl\ twardl\ 
dol
. M
zczyzni na wsi dorabiaj
 sobie jeszcze 
rzemioslem, ale kobiety, zwlaszcza W okolicach, 
gctzie przQdzenie i Uranie zostalo wyparte przez 
wyroby fabryczne, nie majl\ moznoáci zadnego 
zarobku pobocznego. Aby temu zapobiedz, utwo- 
rzonl\ b
dzie we Lwowie osobna szkola, jak przy- 
uczaé Iud do tego przemyslu domowego tj. szy- 
cia ubrañ i bielizny, poñczosznictwa, r
kawiczni- 
ctwa i czapkarstwa, koronkarstwa bardziej uzyt- 
kowego pl'zydatne do masowego zbytu, niz zbyt- 
kowe, tkactwa z wyklego galanteryjnego i hafciar- 
stwa uzytkowego, szmuklerstwa, parasolnictwa, 
wyrobu sztucznych kwiatów, zabawkarstwa (wel- 
niane i introligatorskie), gorseciarstwa, kapelusz- 
nictwa slomkowego itd. 
Przez 3 miesi
ce uczyé si
 tego b
d
 nau- 
czycielki wiejskie, kt6re na ten cel otl'Zymajl\ ur- 
lopy, a potem wróciwszy na wies, pokazywa6 
b
dl\ dziewcz
tom i kobietom, jak siQ wzil\é do 
czego. Osobno b
dl\ ksztalcone w tym samym 
kierunku nauczycielki w
drowne do objazdu po 
kraju z t
 nauk
. 
W 8zkole goapodyñ wiej8klch w Albigowej roz- 
poczyna si
 nauka w dniu 3 listopada. Szkola ta 
ma na celu: 
Wyksztalcenie córek gORpodarzy wloáciañ- 
skich w kierunku praktycznym i dostarczenie im 
pewnych wiadomosci fachowycb, które stosowane 
w dalszym zyciu przyczyni
 si
 do poduiesienia 
gospodarstw i dobrobytu ludnosci rollliczej. Roz- 
8zerzenia zakresu myslnego, uczenie i przygoto- 
wanie spoleczeñstwu dzielnych uswiadomionych 
kobiet - obywatelek. Do osi
gni
cia tego celu 
d
zy szkola przez: wprowadzenie zaj
6 prakty- 
cznycb we wBzystkich dzielach wiejskiego gospo- 
darstwa kobiecego, które uczenice bez iadnej 1'6- 
inicy i wyj
tku wlasnor
cznie wykonujl\ - przez: 
udzielanie nauki teoretycznej tak pl'zedmiot6w 
lacbowych, jak og6lnie ksztatc
cych - przez, cil\- 
gle obcowanie nauczycielek z uczelllcami tak 
w czasie zaj
6, jak i chwil wolnych i oddzialywa- 
nie na nie w tych wla
nie kierunkach. 
Uwzgl
dniaj
c t
 okolicznos6, ze niekt6rzy 
gospodarze nie mog
 oddaé c6rek z domu na caly 
rok, czas tr'wania nauki podzielony jest na dwa 
szescio miesi
czne kursy: z_i mow y rozpoczyna- 
jl\cy si
 w dn. 3 listopada, a trwajl\cy pod koniec 
'kwietnia, który stanowi zamkni
tl\ dla siebie ca- 
10M - i let n i trwajl\cy od dnia 1 maja do kofica 
paidziernika - jaleo uzupelnienie kursu zimo- 
wego. Tylko ukoñczone uczenice kursu zimowego 
mog:} w letnim braé udzial. Ze wzglPcdu, ze cz

é 
ucz
nic oczekuje od szkoly fachowego wyksztal- 
celli a, kt6re w przyszl08ci stanowié b
dzie dla 
nicb podstaw
 zarobkowauia, nauka na letnim 
'k
l'sie prowadzon
 jest tak, te przy leoñcn ucze- 
mce poddajl\ 8i
 scislemu egzaminowi, na podsta- 
wie kt6rego, mog
 otrzyma6 patenta mleczarskie, 
aprawniaj
ce je do prowadzenia mleczarn r
cznych. 
Podanie . przyj
cie (bez stempla) wnosi6 nalety 


do Zarz
du 8zkoly gospodyft wiejskich w Albi- 
gowej najp6tniej do dnia 20 pa
dziernika. Do po- 
dania doll\czy6 nalezy: 
a) 
wiadectwo moralno
ci; b) gwiadectwo 
zdrowiaj c) metryk
 chrztu, udowadniajl\cl\, ze 
kandydatka ukoflczyla 16 rok tycia; d) swiade- 
ctwo ukoñczonej z dobrym post
pem szkolY lu- 
dowej. Oplata miesi
czna za utrzymanie wynosi 
24 koron. moze by6 jednak znizon
 dla ubozszych, 
pochodzl\cych zwlaszcza z powiatu lañcuckiego 
i przeworskiego. 
Chcl\cy stara6 si
 0 ulgi w oplacie maj 1\ 
przedstawié áwiadectwo ub6stwa. Po blizsze 
szczeg61y zwraca6 si
 do Zarzl\du szkoly gospo- 
dyñ w Albigowej obok Lañcuta. 
Porada W 8prawach woj8kowych. Jedyne w kraju 
c. k. rZl\dowo uprawnione biuro dla wszelkich 
spraw wojskowych em. c. i k. kapitana audytora 
J6zefa M a I' t u s i e wi c z a przeniesione zostalo 
od pazdziernika do domu 1. 23 przy ulicy Zwie- 
rzynieckiej w Krakowie, na co zwracamy uwag
 
naszym czytelnikom. 


Odpowledzl A dm1n1l tracll. 
Paoh1U1a J, 10'25 K - Klu..k J. 2 K otrz
mali6my. 
01.., zaplacone. 
TOlDkt.wloz W., 5 K otrzymali
IDY, prosimy 0 pa- 
danie atarego adresu. 
Ol..la .
I!aw, pieni\ldze otrzymaliámy. 
.a .uoDD1o
wo: Chmielowski z Lañcuta 10 J{. 


Odpowledzl Bedakcll. 
J. Okonlki. Fr. Bi:rffk - zapózno przyszlo, bl}dzie 
w nast
pnym numerze. 
F. Zajdel - do kalcndarza. 
Bo.al3' Kluoza - odpowicdí z porad\l prawnl\ da- 
my listownie. 
- Z k11ka .troD prOSZI\ naB Czytelnicy 0 sam 0 p j. 
sZ\lce pióro - odpowmdamy tedy, ze, "Gazeta Powsze- 
ehna- daje je tylko tym 8 w 0 i m prenumeratorom, którzy 
nadeszll\ prenumeratQ k war t a In 1\ do koñca roku 1910, 
t j. 4 K 60 hal. i 46 hat na poleconl\ przesylkl} - zresztl\ 
nikomu! 


Czeki doll\czamy obecnie jut' do resdy na- 
szych szanownych Odbiorc6w, a mianowicie do 
tych, co odbierajl\ poczt
 w urz
dacb, których 
nazwy zaczynaj
 si
 od pozostajl\cych jeszcze 
liter at po litery W i Z, oraz dla tycb, co miesz- 
kajl\ na SlliSku, Morawie i na Bukowinie. 
Niedawno dali
my pouczenie, jak si
 czeki 
wypelnia, prosz
 wiPcc wypetnil! je wedle niego i 
nadal! na poczt
. A.dmluistl'ac.ia. 

__.._.._
.'
_V__..._._-___.___...__ 
entkl, blaszki, eek iny, 8zyehy, 
taslemkl, frendzle, 
Kozlkl do WYSzywBllia Kor8et6w 
I kabatów 
__ kupujcie w handlu ..... 
Stefan POR
BSKI 
K
a.kó
, Rynek, 32- 
---.----...---.-....-----..--.-.-----...
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0015.djvu

			Nr. 40 


PRZYJACIEL LUDU 


N .ADESZ-.ANE. 
Dobrl' apetl't! Zdrowy zol(\dek m.amy, a zadnych 
gnieceñ zOIf\dka, zadnych boleãci, odkl\d uzywarny przeczy- 
Bzczaj(\cvch piO'utek rabarbarowych Fellcra z rnarkq "Elsa- 
pillen". Radzi
v Warn z doswiad,cz.Jnia, s
róþójcic takowych 
takze, one regulujq stolec uJatwlaJIl trawlcme. - 6 pud
lek 
4 korony. Wytwarza tylko apt(.karz F.. V. Feller w StubICY, 
Elsaplatz, Nr. 163, Kroacja. 
Ooraz barc!zleJ wzrasta ogólne zaintereBowanie F;i
 
Schwarza nacieraniem, t. zw. 
Llnlmentom 
hloroformiatomJ 
jako lliczrównanie skute
zne prze.ei,,: reu

tyz.mowi, 1?0- 
strzalowi (ischias) lamamu rllk, nog 1 krzyzow 1 wszelklm 
nerwobó)orn, co p
zypisaé nalezy doborowosci tcgo srodka. 
Sklad i wyr6h: Apteka .. Sohwarsa w Przemyøla. 
Fatrz ogloszenic! 
- - 
" am za8Zozyt aWla4omió, lie 04 1 wrzehla 1910 r. 
wl'aylam wszystkie towary, wchodz(\cc w zakres han- 
dlowo. przem:y slowo. gospodarczy, j akoto: mlynki do 
cz
'szczenia zlJoza najnowRzej konstrukcji na oãm sit 
100 koron loco Btaeja Dolina. - Rózne maszyny rolnicze, 
narz
dzia rzemie!5lnicze, takzc naczynia kuchcnne i stolowe. 
10 sztuk nozy, wideleów, ehochla, razem 5 koron oplatnie. 
Brz:rtwy najlepRzc po 3 K. WOBk pszczclny na !5wiece, 50 
klg. 110 K. OlJrazy religijnc po 1 K .sztuka; kto 
amówi 10 
sztuk, dostaje 1 darmo. W
glel. I:amlenny, materJ
!y budo- 
wlane: jodlowy i d
bowy; lramwn czerwony z RosJI.do wy- 
robów pomników, na sChody, gz('mse i 1. d., toczakl wedle 
wymiarów. SWiece, mydlo, grzybki Suszone po 5 i 6 koron 
1 'klg. Bryndz
 w bcczkach po 5 ld
. P.ló.tna, sulma, skóry 
na obówie, koldry, koec, dywany. RO\\'DICZ nawûzy sztucznr 
i t. d. po eenach fabrycznych. Przy zamúwieniu naleiy przy- 
Blaé zadatek, reszta za zaliezkq poeztowl\ In\) kolej 0\\'1\. - 
o laskawe zarnówienia uprasza: 
2-4 
tefan Dobu8ZCzak, Dolina koto Stryja. 


Robotniey rolni 
chC1\cy udaé si
 za zarobkiem do Francji lub in- 
nych kraj6w zglaszajcie si
 0 b1iisze wiadomosci 
do Polskiege Towarzyatwa Emlgracyjnego, Krak6w. 
ul. Radziwllow8ka I. 21. 8-10 
Na odpowiedí nalezy zall\cza6 mark
 za 10 hal. 


Dla grnin, stowarzyszen i Kófek rolniczych 
sprzedaje 


filrn8 "FU LM EN" 
Import i Export w
gla w Krakowie 


najlepsze gatunki wQgla 
krajowego i górnoslqskiego 


po 


najtanszych 


cenach. 


Wysylk
 uskutecznia si
 wagonami szybko i pun- 
ktualnie. 
ADRES: "Fulmen", Polski Dom Handlowy - Import 
I Export wQgla - Krak6w, ul. Szpitalna 32 (naprzeclw 
Teatru). 8-4 


15 


l Jedyna radykalna pomoc dla 
= cierpiéJcych na przepuklin
! 
1 - 


- 


M. FREILICH 


we LWOWIE, ulica Grodecka L. 35 
wynalazca bandazy przepuklinowych, patentowanych 
przcz c. k. Ministerym handlu i p'hemystu, odznaczonych 
na wielu wystawach krajowych i zagranicznych, a przll- 
dewr!zvstkiem w Wiedniu na wystawie hygienicznej "fIas 
Kind"", w roku 190i pod protektoratem arcyksiçcia Fer- 
dynanda Karola, jako specjalista chorób 
rzepuklinowycb, 
()raz w Rzymie zostd odznaczo
y krzyz,eJ?'. honorowym 
na wystawie w roku 1908, r6wUlez wta
clclel dyplomu 
honorowego "Soeiete hygienique" w Padwie (Wlocby) - 
zjednal sobie jut 8wiato.w!\ st
w
 meto
) s
oj!! .usuniQ' 
cia przepukliny bez zadneJ operacJI, .Iedyme tylko 
zapomoclI: zastosowania bandazy WLASNEGO WYNA. 
LAZKU. - Tysill:ee ludzie t cierpil!eycn nR przcpuklinf,: 
zostato przez M. Freilieha zupetnie wyleczonych, tak. 
e 
tenio zupetnie slusznio zastugujo na og6lne uznallle 
i miano dobroczyÚcy cierpia.cej ludzkoki. 
Zalecamy kaZdemu z naszych czytclników zaZl\daé 0.1 
M. FREILICHA we Lwowie, ul. Grodecka L. 35, jego 
nowo wydanego dziela, ktõre zawiera setki podzi
kowaú 
od wyratowanych ludzi i kt.óre gratis i franko kazdemu 
na zf\danie wysyta. - Kazd)" chory musi bozw:J.runkuwo 
zjawié si
 Osob
Bcie w Zaktadzio !reilic
a, cclem zbada. 
nia t {,rdzie milSI pozostaé przez kllka dm. 4 - .10 


Adresy adwokat6w 
K raków Dr ]6zef Gabryels,1 
SUWIU 26. L p. adwokat krajowy 
Wiedeó Dr. ]ôzef Zipscr 
Wollzeile. 11, adwokat. 
K rakó\V Dr fralcisze' 8ardel 
Maly Hynek I. adwokat kl'ajowy. 
I 
J1tA Dr ]. A. Reichlllal 
adwokat krajowy. 
I 
I 
!J.


 Dr W. Daniec 
ad wol[Rt kraj owy. 
. Dr ZYlm..t Pisitwfcz 
I lßIOR 
! adwokat krajowy 
prowadzi sprawy sqdowe i administraeyjnc. 
la
li[lyn ]. ja'ubicz'a 
adwokat krajowy. 
W 60boty udzlela porady i zalatwia 
on. 
trakty ponizej 100 koron bezplatme.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0016.djvu

			18 


Nr. 
 


PBZY JAOIEL LUDU 


M ' ód t k czysty lfpoo- 
I pa 0 a wy. z 
ta8nej 
pasieki. wyøylam \V puszkaeh 
blaszanycb za zaliczkl! poczt. 
6 klg. 6 K. - JaD W...U: w 
Trybuehowcach ad Bucaacz, 
4-4 


BRlBKO 


Dr fraadszc' Jaaczy 


lekarz. 


Adwokat krajowy Dr ]6zef fOdygows'i 
otworzy' kancelarjQ a"wokaok
. w Zywcu (1I8przeciw poczly). 


Dr Pllcbat Danielak 
adwokat krajowy i byly posel do Rady paÍl- 
stwa otworzyl kancelarj
 adwokackl\ w Kr.- 
kowle, Rynek IInl. A-B Nr 37. 


Dr Bolesfuw MikieCIJicz 


adwokat krnjowy 
Brak6w, Ill. Dluga 4. 


1;

r


:8nC
. Ðr Kazllldtrz Kllczyc'i 
111' Jailo, przy ul. 3l\faja naprzeclw Tow. Zaliczkowego. 


Drobne oglo8zenia w eenie po 10 lia!. za wierøz. 


Jlagazyn 
zegBrk6w 
i bl:iuterji. 
Emil GoldwaSMf .
 - 

raków, 
Grodzka 
25. 


o 
... 
.. 
- 


Doskonafe k::6

:0
: 
JIM QMjalao.i kereSJ'A- 
a:lid. RpJ'zedaje tanio lD'o.y- 
." alaw 001101; tkacs w Korczy- 
nie p. loco. - Próbki tylko 
zl\danyeh gatunk6w wyayla 
dnnno. 


----.----- 


Wzory darmo i o,ratnie 


na zim
 i lato Hauele, piki 
i t. d. 


I BARCHANY I 


- 


kanafllsy, plótna, d.rmki Da 
wsypy, oraz resztJd, przelyla 
za pobranlem pocztowem JAN 
BALCAR, tkacz, BY5TRF. 
U KOV MÈST A, N. MET 
CZECHY. 5-12 
= Ceny niskie. =. 


C. k. rz=tdowo upowainlone 
Biuro wOjSkOW8 
emery tow. Co i k. kapitana- 
andytora (sçdzia wojskowy) 
lózefa .. artu81ewioza w Krakowle. 
ul. Zwierzynieeka I. 23 prze. 
prowadza wszelkie sprawy 
W'oj skowe. 


I 


6 kilo, nowego 
dartego K 9'60; 

 
 .') lepszego K 12; 
W powieol. Wieliel;:im, bU- 

 bialego darte- 
sko Dobezyc, jest do Bprze. go, mi
kkiego 
dania gospodarstwo r 0 I n C t ak IJueh K 18 i K 24; snie.. 
13-sto mOl'gowe - w tem 3 zno bial
go, dartego,. mi
k- 
morgi lB,ki, z zupetnie nowy- kiego jak puch K 30 1 K 36. 
mi hl1dynlmml I tegoroeznq l' k 
kl'csccneja,. Cena 22.000 koron, Wysyla franco za za leZ a" 
na co potrzobna I?olowa go. zamiana i zwrot oplatnie do- 
tówki. WiadomolíC1 udzieli p. zwolo . n y . d '- 1; 8 h 01 2-9 
J. Forst w Dobczycach. '>-3 0.. y.. &0 - , 
- I Lobes Hr. 62, 0\)01-: Pih:na, Czechy. 


" 


Broomy sie! 


Stwierdzilem pl'Zei bad3nia chemiczne i mikro- 
skopnwe, ie hibulki cygaretowe pl'zeh'oczyslo sit 
zdrowiu szkodlìwe, a ie sa, w paleniu nißiimaezne, to 
nie ulegR najmntejBzej w1\tpliwo
i. Zaprowadzilem 
ted,}" w kraju mój wyrób bibulek bez szkl)dliwej za- 
prawy pod n!lzwa, "Pohudka", która tez dziçki ogól- 
ncmu pop:!.reiu, ruguje gwaltownie z traIik i Kólek 
wyroby niemieckle bibutck przeiroezystY::Jh. 
To ngromne powodzemc nPobudki", w1\\'0lalo 
u fabr
'kantõw niemieckicb v,'ielkl poploeh I trwog
. 
ie wkrótee u nas w kraju uie bp,dl\ wi
cej sprzeda- 
waé s\\"ycll bibulck prz<,irocr.ystycb! Zapatali ani 
tez wskutek tego nienawiãei". to tez naøzych trafi- 
kantów róinernl obietnlcami i sposobami znlewa. 
Jaj", by nic sprowadzall i Die sprzedawali .P 0- 
bud k I" - a nawet zawiel'ajq z nimi w tym kle- 
I'unku umo\V,}'. 
Tym podstQpnyrn dzialaniùm ?-ìiemeów, klór
'ch 
Lyle lat tuczymy naszym ci
zko zapracowanym gro- 
SEem - odpowiedzmy z ea11t gOdDOAcil\: 
-- Nie kulicie uas! 
A w
c, Idyby zamiast .Pobudki" dawano W.m 
w trafikachlub Kólkaeh inny wyrób bibnlelr, Die 
kupujeie takowych i nie bierzcic {eh nawet do r
ki, 
t y I k 0 do III n g a j e i e II i If k 0 n i e c Z 11 i e "P......I". 
Zach
eajeie dl'ugich, IIby tylll:o "P 0 bud k
' 
zi\tlali i lI:upowali - bot 0 W Y l'iJ h d () B k 0 n a 1 y 
aswojRki! 
Zwyci
9two przemystu krajowego, jego dobro 
i rozw6j spoczy,,'a 'v Waszyeh rçk!\ch. 


Mr. W. Befdowski 
Fabryka 
tutek i bibufek cygaretowych 
w Krakowie. 


1-6 


" 1lW$A't.....A.....\,-...
J:iJJ1
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0017.djvu

			!fr. 
 


PRZYJAOIEL LUDtJ 


1. 


..
.. 


Prawðzlwe 5chirhta myð_lo 
1 I ".. 
.% mor
q It e en 


-. 


:c 
..... 

 
a 
- 
....I 
.
 
1&.1' 

 
..... 

 
"" 
u..I 
- 
z:: 
u..I 
- 
..... 
..,. 

 
- 
-= 
1:1:: 


prcsowone I1ls1 lok; 


O
 

 

C cr-


=
-è On 
Schicbfll l ' 
. - ! . 



'O,wn
 robryk? 1erz y 5ch' I ch i T A . 
.. .. '.rmv .... . 

nolðlll" sicz. w AU55Jg. w Czerhach 


fobryklfllloine ,19tnlelq w' W Ie ð n I u. w m 0 &. 
Ootraw'.. w RI_p_oelaholn w fzemcm. 
'rat to .wylqrznltr .u8tl')'aekl
 p r z. 0 al c. 
b I o'r 8 two. prorulqce 
wY'qrznltr aU8tryaeklnÌ 
h ã pltol UI\..Uulo éc It h I ami aq "ulltry..ey
 


_I 


=' 
. 
,!dID 
III 

.... 
I'õI E 

.- 


 
\C) 
(p' " 
-5
 
.... Q;I 
s::- 

Q 
bl;'. 
..::E 
.D= 


 
s::= 

= 
'N 
 
.! Q) 
Zcø 



 
= 
= 
= 

 



ó. 

... 

.- 
"t;jo 
t'Sbj; 

a> 

+" 
a>S:: 


 
O
 


 

 
a> . 
s::
 
':JJ 
>'(p' 
.D.D 
00 

 
 
00 
-5..c::: 
ç 
0$-.- 


 


 


-. ._-<11 - . 0 ' 
.I: ,.!I/j'- - 
.. þ.,
 = 8 
_ s",C) Q) '0 - N 
 CJ.e 
N 
'N 

 crJ 
(I) 
 C) Co)'N'- g. 
!! 8. en N 
 
I:
- 

5 

 N '00 s... 
.. .
._ :-. 0 
_ Q>; 
 0.. .
.!:<: 
U '= Ë 
 
 
 
.-....0 

.. 
::I 
 Po 
 ..... OO'
 
.... 0 - <:;) 0 
'N 
_.:.:. 
.W ..._ - CI) 
 
.. 
 Q,,
 C ..0 'N 
e ,;'å 
 1:1:1 ;1.ä 
Iiii I:>D 0:5 .... N ..., Q> 
!! 'Q.
 en 
i 
-':::<11 
 <':: 
- CJ N 
 = 
.!! Þ.-.... 0:5 
0="- EI 
e .:.:.
 Q;) 
Iiii"a)f 
 f 
DI '0':': 
 '0 
... æ: e= < 1:; 


4fB\ ... ..
 


tþ 


 .. 

 i
.J!t 
.. :,+00 
....-
. 

 

 

 
o

 
.
fI>. 

 
# 


= 
... 
= 


.. 

 
.- 

 

 
.. 
=- 



 


.W14 TOW 
 SL4 WI! 


azyska' w krótkim cZ8sie znany i wychwalany powszechnie srodek do nacierania pod nazw& 
IC
TYOM:ENT.HOL 
ktðry letkom tYBi
y cierpil\cym przywr6cil zdrowie i dzi
 jest prawie u kaz- 
dego ulublonym trodklem domowym, kt6ry leczy jak najbardziej zastarzale 
i uporczywe wypadki: 
Reumatyzm, Ooáéca, NerwoDoli, Bolu gtowy Iub zQbów. Ktuela w boku, Spuchllzny, 
Zapalenle Itawów. Suche bole I tym podobne dolegliwoíel i usuwa je bezpowro- 
tnie w jak najkr6tszym cZ8sie, nawet w tych wypadkach, w kt6rych inne 
rodki nie pomogly. Skutek aadz.Jozala,. Dzlalaale 8zJblde I ,e.ae. 
Jedyaa gtõwna fabryka i wysytka prawdziwego Iehtyomentotu: 
Laboratorl"" cb..'oz.. apt.karza 
zymoDa BdellD8Da w Samborze. "..11 L 3. 
POCz11\ wysyla si
 najmniej 5 faszek (tranko) z oplacon
 pocztl\ za 6 koron. 
10 fls!IIek Iranko 10 K. 25 flaszek franko 23 K. - Upraøn ai
 i,daé prawdzlw8l'o Ichtyo- 
mentolu tylko w plombowanem opakowaniu i zamawlað Iehtyomentolli tylko Ie ...bor.. 
dok d f abr a rzeniealon 208tabl. 


, 


tþ 

.,p' 

fI>
" 


 
 
,(S_,td 
", 

.' 
""'''-., 


;;::.--.-;-.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0018.djvu

			18 


PRZYJACIEL LUDU 


Nr. 4{
 


Bank bandlowD. przemvslowv \V Krosnie 


8 zalatwia wBzelkie interc6a picni
iB.e, wcksklowo, umieBzcza gutówk
 Da · proceDt, dalej do. [:II 
starcza na.Jlcpßso: 
. Daoh6wk1, w6zelkie mallílYny, w,glel, Daft" swfece, bu1uje i llrz
dza oegielnie i t. d. - . 
· . jednem Blo wem cokolwiek ktos pott'zobuje, Dieeh nas zapyta, a otrzyma snmiennne bezplatnA · · 
, 

- __ wyjasnienie i dobrl\ rad
. _ 
Kto si
 chce przyjemnie i pozytecznie zabawié, 
niechaj kupi Bobie prawdziwy francuski Fatl}ka cukierkôw, bQmbanów deserolJch I sktad czekoiadl 
. t h r r HERMANA IZRAELOWICZA w Ti1rnowi
 
a e.l 0 D poleca Bwe wyrolJy dla sklcpów i Kólek rolniczych p\1 ce- 
. . . , . nach hurtowllych. - Wyroby moje odznac:.:one na , .....ysta. 
który gra, )ak prawdzl\va orklestra; splewa wach zlotymi medalami. 
i mówi wyrainie i glosno, jak zywy czlowiek. . 
IAparaty od koron 25. - Plj,ty dwustronI'e po ko- 
 ,-_ 
...._ 
 r..
 _
r:3= 
' 
 
ron, 2'50 i 4'50. Piesni ludowe
 na.rod
we. qbfite ! lIla I'eamatysm, go!c
eo, postrzal (lchia
) I wu.
li:ie 
er- I 
zród.to dochodów dla Czytel", Kotek 1 Gospod. wob61e .po!eca si
 ug
lerzajl\ce n
clerawc, od I.-.t w,l(:lu 

 Zada J .cie cennikõw darmo i O p latnie..... ?gromnle rozpo
szec
nlone, przez wlelu lekarzy Ord!ilOi'iane 
...,. . . .,.. 1\1 1 pnez r:nakomltoácl uznane Llnlmeatum Gnulthllfla. COlli' 11/ 
S
 Grudzinski iT. Berger m p03itum N;;
;Ör
c:
un
 II 
Hrak6w, Sze....k.. 10. I{ c"En7.'Ðr. J,II.... F"...... _.m w T.."'.... i 
- N apl'D. wy we wlasnej pracowni. - Ceny nislde. \: Ccna ll!\konu 80 hal. - 10 ß.Ù.OilC.... 8 kor., nie lici:\C opa- 
 
-- Z I ------- 1 (jj 
 kowania i franco. - Tysi"ce listð" Jt:içkcr.ynnych do przß- 
urna sezono WV FAVORIT na rok 1910 i 1 11. A:ll\i\ni
d!J., Dw
 razy dzieil
ie 
YI)t
a PO?'t. r-ia s
t;,-dzíe: , 
"1 Kraków, aptekl Dedyko., WIB7.UlÐwskiego, JJ.kotct w üwgrr. I ' 
zawiel'ají!cy kilkaset figur za cen
 1 K 3ú h., erjach 
opotlw. i Wisniewskiego. Maków, aptek:1 Fri)
CZaj 
 
oraz gotowe kroje do to go albumu na kazdq (jj Lwõw,. al'tÐ
d: De
e
hego, 
hrbara Hay&,. ..L.a
o"'BklO;r;JI 
 
3- [; miarQ I)oleca .Q'oneralny zastç p ca: 1/ Dra PLepe3-PoratYlisklego. llikolasza. SklcpllLi':lCg'
, Ob
r- \
 

 
 harda, Znzyckiego. Niemcy: Loewenapothekø Otto Å
'fl"uer. ' \ 
M. Landau Kraków, uI. IvIikolajska 1. 7 Goerlit'/:, Ob
rmarkt 1. 31. wDl\browej n
 sl,JRdiie W :I{ltf.'Cð J 
PJ'zy 7.'unówieniaeh prof;jmy 0 pr7.ysLmic kwotf pod 7.arz
dcm Lewiúskiego. ,: 
,_ z gÓ!'y, g
yý' zalic7.ka pI'zesylkQ znaeznie podraza, 
 - 2I
 - 

"\$-
I 
V 11 - : A-
 j) 
ZIVNOSTENSKA BANKA 
 


( , 


Filja: W KRAKOWIE 
KANTOR WYMIANY 


IE 


Rynek glówny L. 17 
Kupuje i sprzedaje: Marki, Ruble, Franki, Dolary, oraz ,rszelkie 
inne lnonety zagraniczne pod bardzo dogodnymi warunkalni. 
Sprzedaje losy oraz wszelkiego rodzaju papiery wartosciowe, na 
które udziela zaliczek. - ZajInuje sift przesylaniem gotówki do 
Ameryk
 jakotez przekazywaniem kwot w kraiu i do wszyst- 
kich miejsc zagranicznych. 



p




 


II
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0019.djvu

			Nr.40 


PRZYJAOIEL LUDU 


19 


Pszeniül1 Ostk
 .Elite- 19'-- K 
10-20 I . "Selokc, 18'50 K 
" Grossherz. v. Sachsen 18'50 K 
'." wlsoko litewsk
 17'50 K 
Zyto polskw wytrzymate na mrozy, a 
po dojrzeniu nie wysypuj
ce i;i
 przy 
zbhH'le 15,- K 2'25 J{ 
Zvto .Petkus" 17'50 K 2'50 K 
J
czmieÚ zimowy olbrzymi 12'50 K 2-25 K 
Wysylka a lie zapas starczr, - 0 flczesne zam6wianla u,Em 
i
. 
Polcca takie ustugi swe w. do
ta'Yie 
obo
'owych g
,tUI1- 
ków wQgla tak krajowego, Jak ,. gornodq,I\I
g('" na zl\da- 
I ni
 s
eeyaln
 ofert
 z. obhc
enJelJl frach
!l Iwl,,'J',.wrgo do 
--- kazdoJ stac:p w GaheYI. - 
l:l
zyny rO!J>lcze, WiWIJ7.Y 57.tn- 
I I ezne, oraz wsz'3lkie artylmly znpotrzebowanin w gospodar- 
stwic roJnym. 1-
 
'" : Adres: FJ..ora, Ta.r
ó'V.. 
\QQ


O


 



 - ,.,.... , 

ra 
:n..I

: 
:l d!ugoletniq praktykl\ adwokackl\ - administracyjnq - 
gor.podarcz=\ - rachunkowl\ i t. p. - ab."J'De.' - got6w 
jest zaraz ohja,é posadl} w tych zawodach, pod Dader 
lInaiarli:uwKD,.ml war.llkami. - Tenze udzicli takze be:r;- 
platnej, r _ e & e I . ej porad7 prawDej, wszechstronnej: 
Vi sP\'3.',\ aell: sqr!owych. politycznych, autonomiczuycb, skar- 
b'J\':ych, g0spodarezych itp. - Mieszka w KololD,J'jl, uliea 
Jagielloíiska wyzsza, pod J. 18, n. 5. 1-3 


Samopisz
ce 


. , 
ploro 
za darmo!!! 


Be
platna premia dla prenumeratorõw 
"GaZBTY POWSZBCBNBJu. 
IHo Jlade
le teraz 4 K SO bal. jako kwar- 
teln
 prenurnerat
 za cGazet
 Powszocbn
c. t. j. 
ùo koñca roku 1910 - otrzyma odwrotn
 poczt
 
r
ClkQ ze 8amopi8zilcem plòrem, ki6rego dokladny 
Bposüb uzycia przy wysylce b
dzie zall\czony. 
Adres: "Gazeta Powszechna", Krak6w, Sfawkowska, 21. 


Wyroby tkaekie 


I najlepsz('go prz,:dziwa, jak najstaranniej wykouano jako 
to: Plótna bia'e zwyklej i przescierad'owej szerokoscl, dymy, dreli- 
liÚi, CÍ1ustcaki do nasa, rt;czniki, scierli i, obrusy, scrwety, bar- 
r.tHmy, 1:Jtinelc, szcwioty, plócienka kolorowe na fartuszki, 
Eukienld, bluzki j silne tkaniny na ubrania m
skie poleca 
Tllalnia Plócien 
lW.IC.H.A.
.A MI
SO'WICZA 
w Korczynie obok Kr08na. 

a 7.!\danie 'pr
bki towarów bezptatnie. - Kte tylke Paz 
.e(
ca zammVlI towar z mojej tkalni, ten gdÛeindziej pló- 
cien kupowac nie b
dzie. 


- 


BACZNOsé!!! 
OSWI
CIM -- (l\vorzec. 


Korzystn
 wymiana pieni
dzy odbywa si
 
\V kûlúJowym kantorze wymiany firmy 
Augeabllck I Spólka 
na dworcu kolejowym w OswiQclmiu. 


----- 



u..pu.j
c 
lub zamawiaj
c t.owal'Y, Upl'zejrnie pro- 
simy naszych Przyjaciól: J>owolywaê 
si
 na "P.-zyjaeiela Ludu". 


-. 


'O..----- 


- - - 


K tóre bfbulki eYKBretowe Sit kra- 
J01VeKO wyroba, a kt6re nie? . 
Nie dajcfe si
 osukiwai 1 tumanié przez polskie lub : 
ruskie napisy, jakich Niamey uiywaj
 na Bibutkach cy- . 
garefowych, lecz ,Ifrzcll .øbrzi I czyfajcle olainle, czy na : 
ksillzecz
e z bibolkamI opr6oz napi:m polskiego lob rn- : 
skiego jest takze nazwføto fabrykanta. Polaka lub RIl- I 
aIna. - Ja na moich Blbulkach daJe fakl nap Is: "Pobudka u : . 
Iyrobu Mrl W, BeidowskJego I Kraiowle, bo daj
 Ilczciw.y : 
wyr6b. Nie ukrywam wi
c mego nazwiska, ODi zas daj'l . 
jakiB polski lub rnski napis. a Z naz.lshlem sJ
 kryj,. : 
A wiecio dlaczego tak robi q ? - Bo dall IIchot
. JezeH : 
zatcm na kBillteczce z bibulkami lnb na pudelkll z tnt- . 
kami niema. naz"lska polsk/ego lub rusk/ego fa
rrkanta I mlaj- : 
sC3wosci I klórs) on fo w,rab/a, t.o nawet tego do r
]d : 
nie bierzcfe, bo to napewllo .nie krajowy wyrûb - to I 
I 
wyr6b naszych wrogõw. 
Naszym 8wi
tym obowillzkiem jest bronié nie tylko . 
wiary, ziemi i j
zyka, ale i przemyslo, inaczej b
dzie- . i 
my ci:lI
le na.rzekali na biedQ i jeidzili na ponie\';ierkQ : 
 
na Saksy, a 
iemcy b
d
 ci:}gle z nas kpili i nasmic. 
wali si
, bo b
dll mieli w kieszeni na8ZO znojllie za. 
pracowane pienilldze. 
Zanim u mnle zrobicie zamówienie, piszcie wpierw 
po próbki bibnlok "Pobudka", które wysylam darmo 
i oplatnlej ja nie obawiam 8i
, zeby Wam nie smakowaly. . 
llldajcle w Kótkach I trafikach Bibutek nPobudka" · 
18-26 wyrobu 
toladvslatIJQ BeidotIJskle2o w Krakowie. 


-- 


88
t)88
88 
Ua la
iewy i

ienn
 


poleca na!'lt
pujl\ce nowe odmíany zbóz, r,:cqc za jako
c. 
i orygiualne pochodzenie tyr:1L
e. 
Cena: Vi workach po 50 kIg, loco sta- w w<,rl'
7_];acll :i-kIg. 
cya Tarn6w wraz z workiem Úllll,
O do kaidej PL- 
czty w Ga\i
Ji 
:J'- J{ 

'RO K 

 
() K 
2'1;0 K
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0020.djvu

			20 


PRZYJACIEL LUDU 


Nr. 
 


le najlepiej jechaé do.Ameryki angielskimi 
okrQtami, bo s
 najwiQksze. najprQdsze (5 
do 6 dni morzem), najlepszy wikt i obsluga 
i najelegantsze urz
dzenie w trzeciej klasie Towarz y stwo eskontowe 
(od 2 do 6 osób w jednej kajucie jak 
w klasie drugiej). OkrQty 10 ciu linij do w Zabnie 
'\le'I-Yorku, Bostonu, PbUadelphl
 Portland Stowarzyszenie zarejestrowane z odpowie- 
9altfax, St. Jobn i Qnebec. Odj azd co dnia dzialnosci8c ogra
iczon3ø udz.iela kredytu 

)rócz niedzieli UrzQdnicy Polacy! Ceny I pod korzystI.1yml 
arunl
am
 na wekBI
 
niskie! Listy po karty okrQtowe jak i po' na skrypta.. ]ak?tez przy]mu]e w.k 
 ad k 
 
b"1 t k 1 . k I k d oszczQdnosCl, daJe pewns gwaranc]e 1 plaCl 
1 c ,y na 0 eJ amery ans 
 a resowaé: 6 procent. 9-28 

nglo - kontynentalne Biuro podrózy S . 
Glashaven 22. I n g era 
Rotïtepda:rn. (Holland) 
List zwyczajny oplaca siQ mark8c za 26 haL n6&" aaasz,n, 

----------------------------------_. aa f nowt'za i na J 'do nab, é motna II tv l 
-- -....,..-...::""""


-

---------------------_ . ,. . .,. 
... ..... ........ .-........-............... s,onabza aalSz,na '0 w aasz,cb s'll- 
PólnOCDO Diem. Lloydu w Bremle do sz,cïa. dach. 
Generalla Aqent'ra(
Ïa.
:":ì;';
'L.
;re
) Pmt "mi'" 9. 
mler [0 rOW. nt ma
lYß 
O ny[ia 

ra'6w, al. Szpitalna 4-0 (aaprztciw ttatrll). 


Tanle) nlz wMz-:dzle 
moina nabyé wyrob6w tkackich 7. firmy ("pod opiekl\ 
NajswiQt8zej Rodziny") 
1-13 JÓZEF.A JÓR.A8Z.A 
w KorczTule obok Kr08ua (Galicia). 
.... Pl'08Z
 i!jdaé prõbek i cennik6w darmo i oplatnie. 


N......N...
...$."......T......$..................
î...1.
îJJ,...1.1.........
-rc....D$......
Jß.!U 
Spróbajcie 
a przekoDacie siq 


. ---:" ;"}itI-- c ... . 
Bezposre
nie poll\c
enia przewozowe, oesarskimi po. 
splesznyml 1 pocztowymi parostatll:ami 
Do Stanów ljedn. Amerykl: (Nowego Jorkn, Balti- 
more, Galye!>tonu), Kanady, Brazyljl, Argentyny 
Buenos (Aires) Australjl, Japonjl, Chin ltd. 
 
Sileil kolelowe do kaidel stacll PólDocael AIIIerJkL 
Karty okr
zne do jazdy "Na okoto swiata u . 
W8zeJkj
h wyjasnieñ w sprawach podró
l tall: II,. 
dowJ'ch ]ak 1 morskich udziela i sprzeda]e bilety 
GeDeralna Agentura Póln. D18m. Lloydu we Lwowie 
Pasaz Hausmana 9. 
.

-...
........
.
.......
...... 


Singer a 


........................................ 


Bac:znalel 


Kto Mobie t:yczy tanio, a 81ybko i wygodnle do- 
at.1S ai
 do Ameryld lub Kanady, ten Disch uda .l
 
z petnem z.ufaniem tylko do na8zej aDgi.l.klsj firmy, 
która jut: w tym roll:u kilkaset Polaków ku ich IUpel- 
nemu zadowoleniu za morze wyprawnz. Po pouezenie do 
podróiy i po 8zyfkzrty nalet:y udaé .iV tylko do firm1: 
"Union Ticket OUlce" 
16-20 w Dacha, (Sawalcarla). 
Oplata od kartki wynosi 10 bal., od ifatu 
I halen7. 

.
.Â.
.
.
.
.
.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0021.djvu

			Nr.40 


PRZYJAOIEL LUDO 


21 


"SARMACYA" 
LEONARD WOLI ÑSKI 
Krakó1,v. u
. Sz
wska L. 2. 


...............................
 
Druki gminne, parafialne i t. d. 
przybory kancelaryine, papie- 
[g) ry wszelkiego rodzaiu. rg 

......O..
..t..O............... 


_':--;-":""'C

>:" J - 
n . rz ' J . Kraìl ' 
r
kl 
\
""..
 J 


 ËÞ L !, . I 


- -1 w Krosnl8 . 

--=_ r
_ 
o -.

?
 
- /--'--.:

-'-- paleca: 
W.zelklel'o I'ods&ja m",sl'J1V roll11oze: Plugi, bro. 
ny, Bieczkarnie, mlocarnie r
czne i kieratowe, Ideraty, mlynki 
do czyszczenia zboza, cylindry (trieury), siewniki, bura- 
czarki etc. etc. 
.....yDV 40 wvroba d..oJaó..k oem..towvoJa I rar 
b.touowyoh. 
aUu.w]d ol'Rlowe dla gmin wiejskich, miast i mia. 
sleczdr. - Pomp V .tudzleDD. wszelkich system6w. 
Itomplett. urz
dzeL\le mlpów wlofieianskich, mo. 
torowych i innych. 
.otory ropJ1.. NajtaÍ1Bza sHa pop
owa. 
MalZyny do ..vol.. znakomite i tanio, swiatowej 
81awy marki 
 Verilas". 
GramofoDV i plyt
' gl'amofonowe. 
WszeJkiego rodzaju nrtykul]' betonowe, dachówki, rury etc. 
filie fauryki lJetollowej w Rymanowie i Dukli. - Urzqdza. 
nie cecrielñ kr
gow
'ch - plany i kosztorYBY. - WBzeJkie 
inn'è mal'zyny i Ilarz
dzia, jakie \\' 
wiecie egzystuj
. 
LtOZD. a.manl&, It& *..4&111. k..tdemu D&d..laó mono 
__ Cennil
i wysylam na zlldanie darmo i oplatnie. ....' 
I 


N ProszQ zawsze z
daé wyrobu krajowegol ö 
I>> I! 
- 
0 
- MUNKA . 
0 'a 
::I 
I>> oszcz
dzajé\ce, j
derne mydla :;; 

 ï: 
z .Nosorozcem" lub .KOBI\". I: 
., . 
0 0 

 z plerwszeJ gallcyJskleJ parowe) fabrykl - 
I: 
.... MYDI:.A :;; 
co .a 
.þ "f 

 SZJIIIODa lIaDb . t,.C. IS. CL 


MIÓD PATOKA! 


Tegoroezny kuracyjny lipcowy rarytas miodoborów z wI.. 
snej pasieki 5 kg. paczka K 6. - Miód Btolowy do piela " 
litr. gqsiorek K 6'30 - ....10 stolo.., codziennie áwleø. 
6 kg. paezka K 10'80. Wysyla za zaliezkl\. 
I. II. Farb&, Podbalce, L 37. 
Jlzukam .talvoh odbloroów na ml6d. 8-10 


.
. 
..,.. 
_.,.".
!t- j"e_Íl:..:,-.;.... n.... 


Póltora mil J .ona I ._ oronl Dajem
a
!:!-:.
=::
ieDie 
I a wiek, pleé lub oddalenie Hie sq prze. 
placimy co roku obcym fåbrykantom u. Hche bi. szkodl4. Dzienny dochðd od K 2 do 4 
bulki cygarotowe. Kaz!l nam palié bibullci i wi
cej - w miarQ udoskonalonia. 
przezrúc7.ys
e, lud7.i\c tom, 7.e s:t cienkie Pisemn y ch W YJ ' aánien udziela: 
a wi
c dobre. To nieprawda! Tylko bilmlka 
niepnezrocz;r Bta , bez sztucznej a szkodli. ''' mnpOJD01 U Krajowe pl'zedsi
biorstwo I 
wej zaprawy, moze byé w palcniu smaczll q . ,"110 wyrobów t.rykotowyc;h :: 
Wszystkim palqcym kr
cone papiel'osy, polecam i W'9 Lwowie ul. Zygmuntowslla L. 9. 
n.jllowsZY rn
O;';


:ygar.toWYCh: I 
 __ 
Bibulka moja nie jest sztucznie zapraWHlllq WiQC' 
 --- B - I -------- d -- A ---'.- 
 
niechaj niki nie zraza si
 tam, ze nie jest!
 a anem 0 merYKI. ..... 
prze
roczystÆ\. - W p
leniu za to -: j
st bardzo jecbaé jeszcze nie moina, ale zupelnie bezpiecznie, szybko, 
przYJemnl\, a d:ym poslada chlodny 1 megryz
cy. wygodnie i tanio do Nowego Jorku, Bostonu, Filadelfll f 
POBUDKA W opakowaniu patentowem 6 hal. Kanady, Brazylll I Argentyny przewozi chrzescijaÍlskie 
" W opasce . . . . . . . . . 4 haI. biuro "Ojczyzna U ("Vaterland") z Rotterdamu I Amster- 
Z ... ... damu tJ'lko pospiesznymi parowcami, na których po. 

dajnl8 probek, która ChQtnl9 darmo I OplatRl9 wysyfam. drÓi.lli tl'zeciej klasy dostajl!, elegancko urzl\dzone ka- 
Fabr y ka tutek i bibulek C yg aretow y ch I juty 0 2, 4 i 6 lóikacb, obfity i wyborny wikt, tndzie& 
staranul!, obslngf:. 
M W B Id k - Sw6j do swegor Piszcie wi
c po karty okrf:towe i bUt- 
r . e OWS I aze objasnienia do podró;),y do glównego biura na adres: 
"Ojczyzna" ("Vat8rlaDd") 
Starowiílna 26 KRAKOW Starowiálna 26 Postbox 664. Rotterdam.Holiand. 
- 
W Dllkat* .mucaJ. .beI "rob, a 
daJcI. OIlZJGI\ D.Jcb 





:yj2
:



: 

 hal. Nieop}a
 


..
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0022.djvu

			22 


PRZYJAOIEL LUDU 


Nr. 40 


Dachówki cemcntowe najlep- 
szej jako8ci, a zarazem naj- 
fansze otrzymuje si
 prz.Y u- 
J.yciu patentowanych maszyn 
Dr. Gasparego DREISTERN. 
Wôzelkic innc >'it przestarza- 
fego systemu. Do wyrobn pet- 
nych i próznych bloków ame- 
rykaÍlskiego systemu polcca- 
Illy" ma
;zYJlY Ora Gasparego 
PHOENIX. -- Ora Gasparego 
formy COLUfllBUS (]o wyrobll 
rIlr bcwncwych S:J: niedosci- 
gniont'. Wszclkic masz,yny i 
,",'rmy do wyro\JÓW ccwento- 
wo-betonowych. 
[-'auT'yka specjalnych maôz) Jl 
I Ora Gasparego i Ski w 
Iar- 
kranstacdt (Saksollia). 
I Zastçpstwo na Galicjll: Przemyst cementowy, Lwúw, ul. 1\.a- 
Tola Kuùwika L. 5. 8-12 
Cenniki 1\1' 119 na z,\danie bezinteresuwnie. 


. ""

"-' 


Szybko! 
- - 


Do Ameryki 


.... 

 


STRZELBYI 


.1ednolulki où K 20'-. dubeltówki od K 3ií'-, floberty od 
K 8'50, l'ewolwei'y K 5'-, piotolety K 2'-. Naprawk.i tanie 
i pI f;ùko. -. Cenniki ilustrowane wysyta, darmo i optatnie. 
IfRANCICZEK DUSEK w OPOC NO Nr. 9 0 
a. d. Staatsbahn, Czechy. 
J 0 


pospiesznym okl'
tem 'WV" 6 dn.iach 
pocztowym okl.
telll w 8 -9 tlniach 
. . Precz z wyzyskiem. . . 
Zqdajcie pouczenia tylko ad 
B. H:a.rIsbe.rga 
Hamburg, Ferdinandstrasse 15. 


.................... 



:': ., .
.... '::", '. . - -- , . <';;,,:. 
 '.
- . 



:,.
.,'...
'

 ..
,";:" 

 ...,
-.:

-1

. .

t,
,/'" ;

:;'::

':-:,:. 
 
 ..J" .- ....t
/
....:; ":
""
' 


I 
WAZNE DON IE 51 EN IE! 


Laboratorjum chemiczne aptekarza SZYMONA EDELMANA wraz IC Ii T II DI1EnTHOL .. 
z fabryk
 powszechnie znanego srodka przeciwreumatycznego II' .. 
zos1 aly z dlliem l-go wrzesnia 1909 roku przeniesione do Sambora w Galicji, przeto 
nprasza si
 uprzejmie z wszelkiemi zamówieniami zwracaé 8i
 Ii tylko do 
Iii A. DtI: 
 C>> 
 A. 
Adn;
: Laborntorjum chemiczne uptekarza Sz,mona Edelmana ... Samborze, Rvnek L. 3: 
E I 


.;
,-'..':,,
,
.

--:'- I'.

I.-:
ìt:.,
" . 
'/
:':.:..' -.
 'r' 


, .. -.. . . . . -' . 


. 
g osciec, P ostrzat (isrhias) i wszel- leozy raUIßa1nie zn&ullo: 
ze s",ej økutecznosoi 
kie nerwobolc,leczy pewnie w kró- 
tkim czasie: Schwarz. laiC kal
alkl. 
Schwarzi Llnimeotum chler.1I1ul. c


. '
;
fc.
ka: K. 0'80 
Wyrób I jedyny sklad: c. k. obwodowa apteka.w Przemyélu. B. S()IIWA.RZ.& 
c. i k. dostawcy nadwornego. Zarzl\dca Mr. Marek Ettingel'. 

.... 
 Zamówienla z prowinayl uakuteczuia ai
 odwJ'..otnt p
oztt.
		

/NDIGCZAS001746_1910_040_0023.djvu

			Nr. 40 


PRZYJAOIELLUDO 


23 


Nowa apteka pod "Gwiazdélu w Jasle Alfreda Romana Weissa 
przy ulicy Kosciuszki, naprzeciw kancelarji adwokata WP. Dra Michnika 
poleca leki krajowe i zagraniezne swicie wody mineralne naturalne i 8ztuczlle 
po nliszJcb ceDacb Dii . bandlacb. 
wS7.elkie bandaze pn
epuldinowe, przescieradla gumowe i t. p. 


- 


.J a ADDa Csillag 


z moimi 185 cm. dlugiemi olbrzymiemi w'osami Lo. 
reley uzyskalam je wskutek 14 miesiQcznego uzy- 
wania mojej pomady w'a8nego wynalazku. Jest ona 
jedynym srodkiem przeciw wypadaniu wlosów, dla 
popieranla Ich wzrostu, wzmocnienia akóry, zwi
ksza 
u m
zczyzn petny, silny wzrost brody i nadajo juz po 
kr6tkiem uzyciu wlosom na gfowie I brod:lie natu- 
raIny polyak i pelnosé, zachowuje je przed wczesnem 
osiwienlem az do p6znego wieku. 7.aden inny 81'0- 
dek nie posiada tych materji pozywczych dla wlo- 
sów, jak Csillag pomada, która zupelnie slusznie 
zdobyla sobie swiatowq slaw
; panowie i pania 
juz po uzyciu pierwszego sloika pomady osi!u:
ajq 
najlepszy rezultat, gdyz wypadanie wlosów ustaje 
w zupelnosci juz po kilku dniach, a natomiast 
okazuje si
 llOWY porost. 
Cena jedl'!ego e'oika 2 K, 4 K, 6 KilO K, wysylka pocztowa co- 
dz!enle na caly swiat za poprzednielR nadeslanlem pieniçdzy, albo 
za zaliczk
 pocztow,! z mcj fauryki, dok!td lez nalezy adreso- 
waé wszyslkie zRlIló.....ienia. 24--26 
Anna CsUlag Wiadeú I. Bohlmarkt 11. 
------- .-"---_. ..- - 
iiiÃJOWAFÃBBYKA I 
olûji, wazelillY, smarowidel i pokostów 
Bazylego Akslera w Drohobyezu poleca: 
smaro.....idlo do osi zelaznyrh i drewnianych, waze1in
, oleje 
do maszyn, wOt;k na swiece, karuolincum do konserwowa. 
nia drzewa; pr{,cz lego ma jedYI1Y srodek na grzyb domo- 
wy pod nazw!\ "Teptciel grzyba"_ 16-20 
Cennik i przepis na grzyb nå zi\danie posylam oplatnie. 


CIS 0 
N N 
(J'O 


 il Ñ 
CIS CIS __ 

.Q .-.. 
o 0 ... '0.... 
'0 
 1 II 
. 
:::ss
 ... c 

o

 =
 
:::S

 
r- G) 

-CIS -=. 
b/)

 - 
_ 0 = I t- 

:g.
 à 
 

 
ï.ii
 
.__ 

 !."g 
 iI 
 2! 
CD N (J _" 
_
 :;'
..c:: 
 
 as 
::; =:::s
:I" 
 
_ CD.t;"= == êi 
_ ;ISI
" ...::. 
&:I -'O2l II. - 
 

 0 f.II IiIV 
o
>. = 
IU' :g 
 
 r..:; 
51 [
 ! 
 
ClS N ...ãi 

rD 
._ Ii: 



 
=-= 
a 
:-= 


Rozszerzajcie "Przyjaciela Ludu u 


TYGODNIK 


NARODOWY 


ILVSTROW ANt' 
aajt.nlze i najobfitsze pismo ilultrowane dia rodzin POl8kioh 
w Galle)i 
wychodzi od '.go styoznia w Krakowle. 
00 niedziell} 'bogato ilUBtrowany zeszyt, objl}toáoi al .troD 
\V kolorowej oktadoe, zawiera: - 
Artykuly narodowe i historyczne. Powlesoi (rocznie 20 to- 
l11ów 10 arkuszowych). Humorystyk
. Poezje. Nowele. Arty- 
k1dy popularno. nautowe. Hygien,:. Dzíal kobieey. Dziat: 
"Dla naszych dziatek". _ . 
,,1'7godnlk Narodowy" W BtoBownych artykulach I to- 
re ki 8Pondencjach in!orrpuj
. 0 i.yciu i pracy polaków w8zYSt- 
ch trzech zahorow 1 bhz8zeJ i dalszej obczyzny. 
"TYUodolk Narodowy" ma wybitnych wspõtpracowni- 
ków, tak w Europie, jak w Ameryce. 

 
Prze (26 4plata: wynosi rocznie (52 nnmery) .. kor., p6lrocznie 
nU1Ilerów) 4 tor. 80 hal., kwartalme (13 numerów) a 
kor. 40 hat - Przedpta1l} przesylaé naleiy przetazem do 
Ad_nt.traoJI "Tygodnlka Narodowego" w Krakowle, 
ul.Wi"na 2 (róa Rynku). 


r- 
'.Jì D - 1- . · 1.11 .f 

 . o
rze.ze DIe f\UPH
r.n 

 

 
;-:..;
 - 
. 
 
 
<:; .
,-.. 
. :-- v
 ",.. 
;"-, 
.;';
\:. I,
 


tydolYslI
 prl
kon2C'IlI. 
i
da( darmo con'JIk
 na ub.. 
iii. "roOM ""Cllvt , dllwcrt. 
To... .. k11Ír1 
i. nit pI
ob. 
wy	
			

/NDIGCZAS001746_1910_040_0024.djvu

			24 


PRZYJACIEL LUDU 


.Nr. 40 


GALICY JSKI BANK llEMSKI 


Siio'W'&Pzyszenie zapeJesiiI1o'W'ane z ogpa:nlczonq. POI"
kJ:t 
W l.aDeuele. 


1) Nabywa majl\tki ziemslde i gospodarstwa wloscianskie celem odsprzedawania ich 
czlonkom Stowarzyszenia w calogci lub cz

ciami; 
2) Ulatwia czlonkom swoim parcelacy
 i sprzedaz majl\tk6w ziemskich; 
3) Reguluje majl\tkowe stosunki czlonk6w i dostarcza kredytu na kupno grunt6w; 
4) Przyjmuje wkladki oszcz
dnogci i na rachunek biez
cy pocz
wszy od 50 koron 
i oplaca od zlozonych pi
ni
dzy 5 0 /0 z p6lrocznem oprocentowaniem; 
Od kapital6w zlozonych na czas dlu7.szy jako stale lokacye oplaca Bank procent wyz- 
szy ani:i;eli 5 od sla, a to stosownie do umowy z DYl'ekcYI\. Tresé umowy zostaje zanuto- 
wanl\ w ksil\zeczco jako zastrzeienie. 
Wkladki do 100 koron wyplaca Bank bez wypowiedzellia, przy wkladkach zag wyz- 
szych zastrzega Bobie prawo zl\dania poprzedniego wypowiedzenia. 
Od wldadek oplaca Bank podatek rentowy z wlasnych fundusz6w, a dla zaoszcz
d7.e- 
nia oplaty pocztowej zamiejscowym dostarcza si
 czek6w pocztowej kasy oszcz
dnogci. 
Zarazem podaje si
 do wiadomosci, ze dzialalnosé Banku ograniczona jest do intcre- 
s6w opartych wyl
cznie na wlasnosci ziemskiej. 6-6 
Wkladki oszcz
dnogci przyjrnuje Bank i wydaje ksiqzeczki wkladkowe Die tylko 
w biurach w I..ancucie ale r6wniez w Filii swojej we Lwowie przy ul. Batorego I. 32, I. p. 


- 


.u
 


. ......_-







.

 
. 

.




,...
 
I 
III.A I. . 


II 


Ludowe Towa.rzystwo wza,jemDJ'ch ubezpieezeñ 
przeniosla z tlniem 1. wrzesnia 1910 r. ewe binra 
które obecnie znajdnj
 si
 
we Lwowie. utica 1falowa L. 14
 


Generalna Agencja dla Krakowa. i okolicy jest 5-8 
W Kra,kowie, nUea, Reforma,eka, L. 3, pa,rter. 



- 


---- . _.
 
Wydawoa i odpowied&i.alDy redaktor Jan StaplnskJ. 
C7.cioDkaml drnkarDi Litera.ckiej w Krakowie (JalÖelloú8ka 10. Dod ..nu:}ðeT" ,. tr. ql
.lIlQe").